به گزارش نیویورکتایمز، اسرائیل اطلاعاتی را در اختیار آمریکا قرار داده که بر اساس آن ادعا میشود ایران در حال بررسی استفاده از سلاحهای شیمیایی است. اما برخی مقامات آمریکایی نسبت به صحت و سقم این اطلاعات تردید دارند. این در حالی است که ارتش آمریکا برای حمله احتمالی قریبالوقوع به ایران آماده میشود.
برخی مقامات آمریکایی این اطلاعات اسرائیل را بخشی از کارزار فشار دولت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور، برای متقاعد کردن دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، به ازسرگیری عملیات رزمی گسترده علیه ایران میدانند.
با این حال، برخی دیگر از مقامات معتقدند با توجه به مجموعه هشدارهای اخیر درباره آمادگی ایران برای حمله به منافع آمریکا، باید این تهدیدها را جدی گرفت.
به گزارش نیویورکتایمز، اسرائیل بخشی از این اطلاعات را با مقامات کشورهای حوزه خلیج فارس نیز به اشتراک گذاشته است. چند تن از این مقامات درباره اینکه ایران در حال تدوین برنامههایی برای استفاده از سلاحهای شیمیایی باشد، ابراز تردید کردند و معتقدند اسرائیل میکوشد آمریکا و شرکایش را به بازگشت به مرحله شدیدتری از جنگ سوق دهد.
آمریکا در سالهای اخیر در ارزیابیهای اطلاعاتی سالانه و غیرمحرمانه خود، مدعی شده است که ایران «احتمالا قصد دارد» تحقیق و توسعه در زمینه سلاحهای شیمیایی را ادامه دهد. از سوی دیگر، ایران علنا داشتن سلاحهای شیمیایی را رد کرده و پیشتر چنین اتهامهایی را جنگ روانی اسرائیل و آقای نتانیاهو توصیف کرده است.
اسرائیل در حالی این اطلاعات را در اختیار آمریکا گذاشته که گزارشهایی از احتمال بررسی استفاده از سلاح هستهای از سوی آمریکا برای هدف قرار دادن تاسیسات زیرزمینی «کوه کلنگ» در ایران مطرح شده است.
مقامات آمریکایی، از جمله دونالد ترامپ، تاکید کردهاند که آمریکا قصد استفاده از سلاح هستهای را ندارد. با این حال، مقامات ایرانی چندان به این موضوع مطمئن نیستند.
بنیامین نتانیاهو پس از آنکه در انتخابات هفته گذشته نتوانست مسیر روشنی برای تشکیل دولت به دست آورد، برای بقای سیاسی خود میجنگد. برخی تحلیلگران معتقدند این رهبر باسابقه ممکن است بخواهد از یک وضعیت اضطراری امنیتی بهعنوان اهرمی برای وادار کردن رهبران مخالفان به پیوستن به دولت ائتلافی خود استفاده کند.
مقامات اسرائیلی در گفتگوهای دو هفته گذشته با سازمانهای اطلاعاتی آمریکا و دیگر مقامات این کشور، تهدید سلاحهای شیمیایی را فوریتر از تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای جلوه دادهاند.
با این حال، فرماندهی جبهه داخلی، واحد ارتش اسرائیل که مسئول واکنش به شرایط اضطراری و ارائه دستورالعمل به غیرنظامیان است، در هفته جاری در سراسر اسرائیل رزمایش برگزار میکند، اما آمادگی برای مقابله با سلاحهای شیمیایی بخش عمدهای از این تمرینها نیست. به گفته دو مقام این واحد، فرماندهی جبهه داخلی همچنین دستورالعملهای ایمنی مربوط به چنین احتمالی را بهطور گسترده به افسران خود یا مردم یادآوری نکرده است.
ارتش آمریکا در هفتههای اخیر مجموعه عظیمی از تسلیحات و تجهیزات را در منطقه مستقر کرده است. ناوهای جنگی، جنگندهها و بمبافکنهای آمریکایی آمادهاند در صورت صدور مجوز از سوی آقای ترامپ، کارزاری نسبتا کوتاه از حملات شدید را آغاز کنند. این در حالی است که دیپلماتهای آمریکایی و دیپلماتهای کشورهای میانجی در تلاش برای دستیابی به توافقی با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، پرداختن به برنامه هستهای تهران و جلوگیری از اقدام نظامی هستند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، در واکنش به پاسخ آمریکا به آخرین پیشنهاد مطرحشده، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پاسخ آمریکا به حقوق و مطالبات ایران قانعکننده نبود و آنها باید کامل و صریح هفت شرط ایران را پاسخ داده و به آن عمل کنند؛ تنها در این صورت تنگه هرمز باز خواهد شد.»
سازمانهای اطلاعاتی آمریکا مدتهاست روند توسعه سلاحهای شیمیایی ایران را زیر نظر دارند. به گفته مقامات آمریکایی، سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل به همتایان آمریکایی خود گفتهاند که معتقدند ایران بهسرعت در حال توسعه فناوری لازم برای نصب چنین سلاحهایی روی موشک یا انتقال مخفیانه آنها به اسرائیل یا کشوری دیگر برای استفاده در یک حمله است.
برای برخی مقامهای آمریکایی، بحث تهدید سلاحهای شیمیایی ایران یادآور اطلاعات نادرست آمریکا در سال ۲۰۰۲ درباره سلاحهای کشتارجمعی عراق است. عراق تا آن زمان برنامههای هستهای، شیمیایی و بیولوژیک خود را تا حد زیادی کنار گذاشته یا متوقف کرده بود، اما سازمانهای اطلاعاتی آمریکا به دولت جورج دبلیو بوش، رئیسجمهوری وقت آمریکا، گفتند ارزیابی آنها مبنی بر برخورداری عراق از چنین سلاحهایی، قطعی و تردیدناپذیر است.
پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، گروه بررسی عراق به جستجوی این تسلیحات پرداخت. گزارش سال ۲۰۰۴ این گروه، معروف به «گزارش دولفر»، نتیجه گرفت که عراق ذخایر اعلامنشده شیمیایی خود را در سال ۱۹۹۱ نابود کرده بود و شواهد معتبری از ازسرگیری تولید پس از آن وجود نداشت.
افرادی که در جریان اطلاعات جدید اسرائیل قرار گرفتهاند، درباره اینکه ایران با چه سرعتی یا با چه میزان کارآمدی میتواند سلاح شیمیایی را به کار گیرد، دیدگاههای متفاوتی داشتند. به گفته کارشناسان تسلیحاتی و مقامات آمریکایی، هرچند نصب سلاح شیمیایی روی موشک بالستیک دشوار نیست، اطمینان از اینکه این سلاح بتواند عامل شیمیایی را بهطور موثر پراکنده کند، دشوار است. استفاده از پهپاد برای حمل سلاح شیمیایی نیز یکی از احتمالات است.
به گفته یک مقام منطقهای، اسرائیل نزد کشورهای حوزه خلیج فارس، بدون ارائه هیچ مدرکی، مدعی شده است که ایران میخواهد تسلیحات شیمیایی خود را عملیاتی کند. به گفته این مقام، دولتهای کشورهای حوزه خلیج فارس این ادعاها را جدی تلقی نکردهاند.
هرچند در جامعه اطلاعاتی آمریکا اختلافنظر چندانی درباره اینکه ایران در حال توسعه سلاحهای شیمیایی است وجود ندارد، درباره اینکه آیا رهبران این کشور در مقطعی از این سلاحها استفاده خواهند کرد، بهویژه اگر با حملات بیشتر تحریک نشوند، اختلافنظر قابلتوجهی وجود دارد.
دانا استرول، مقام ارشد سیاستگذاری خاورمیانه در پنتاگون در دولت جو بایدن، گفت که بیش از دو دهه است که مشخص شده ایران اجزای لازم برای ساخت سلاحهای شیمیایی را ذخیره کرده، اما تهران هرگز این سلاحها را به کار نگرفته است.
خانم استرول با این حال گفت که اگر ایران احساس کند «از نظر وجودی تحت فشار قرار گرفته، ممکن است از مرز استفاده مستقیم تهاجمی از این سلاحهای غیرمتعارف عبور کند.»
تدارک آمریکا برای حمله به ایران
به گفته مقامات آمریکایی، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) طرحی برای آغاز حمله به ایران دارد که ممکن است از روز چهارشنبه، پس از انتخابات میاندورهای آمریکا و در زمانی که سه ناو هواپیمابر در منطقه حضور دارند، اجرا شود.
شرایط ایدهآل برای نوع کارزاری که ارتش طراحی کرده، تنها برای مدت کوتاهی برقرار خواهد بود. پس از اوایل نوامبر، یکی از ناوهای هواپیمابر باید به بندر محل استقرار خود بازگردد. اوایل نوامبر همچنین با شبهای بدون ماه همراه است. این همان تاریکی عمیقی است که ارتش آمریکا ترجیح میدهد برای حملات خود از آن استفاده کند.
برخی اعضای کابینه آقای ترامپ خواستار زمان بیشتری شدهاند تا کارزار فشار اقتصادی اثر کند. آنها میگویند محاصره ایران از سوی آمریکا و تحریمهای اعمالشده علیه این کشور، سرانجام موجب سقوط حکومت ایران خواهد شد. اما برخی مقامات خاطرنشان کردهاند که ایران توانسته است در برابر کارزار فشار دوام بیاورد و نشانه چندانی وجود ندارد که حکومت ایران بدون حملات نظامی بیشتر فروبپاشد.