حمله ناکام پهپادی به فرودگاه لایپزیگ همچنان در کانون توجه نهادهای امنیتی آلمان است. اکنون اسنادی که با اتکا به منابع امنیتی آلمان منتشر شدهاند نشان میدهند که احتمالا به تشکیلات امنیتی روسیه میرسند.
اسناد و اطلاعاتی که پیشتر درباره تحقیقات مربوط به تلاش برای حمله پهپادی به یک هواپیمای اوکراینی در فرودگاه لایپزیگ منتشر نشده بود، اکنون فاش شده است. روزنامه «ولت» گزارش داده است که اطلاعات جدید نهتنها بر اساس اسناد تحقیقات، بلکه با اتکا به اطلاعات بهدستآمده از محافل امنیتی آلمان تهیه شده است.
آگهی
آگهی
بر اساس این اطلاعات، هویت دو مظنون و جزئیات سفرهای آنها به آلمان و خروجشان از این کشور در جریان تحقیقات مشخص شده است. گفته میشود یافتههای بهدستآمده از این تحقیقات نقش مهمی در تصمیم یوهان وادفول، وزیر خارجه، و الکساندر دوبریندت، وزیر کشور آلمان، برای متهم کردن علنی روسیه به دست داشتن در این حمله داشته است. این دو مقام پیشتر در یک کنفرانس خبری مشترک چنین اتهامی را مطرح کردند.
در مرکز تحقیقات، اولگ ل. شهروند روسیه و آندری ک. شهروند بلاروس قرار دارند. به گفته مقامهای امنیتی آلمان، اولگ ل. ظاهراً مسئول تدارکات و برنامهریزی لجستیکی عملیات بوده و آندری ک. مظنون به اجرای حمله پهپادی است.
پهپاد در کنار هواپیمای اوکراینی سقوط کرد
این حادثه چهارم اوت در فرودگاه لایپزیگ/هاله رخ داد. یک پهپاد مجهز به مواد منفجره به یک هواپیمای ترابری آنتونوف اوکراینی نزدیک و سپس شناسایی و خنثی شد.
بر اساس یافتههای فعلی، دو پهپاد دیگر نیز پیش از رسیدن عملیات به مرحله حمله، از کار افتاده یا منهدم شده بودند. بازرسان بقایای این پهپادها را در اطراف فرودگاه پیدا کردند.
اهمیت این حمله احتمالی به میزان مواد منفجرهای مربوط میشود که قرار بود مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس اطلاعات تحقیقات، قرار بود مجموعا حدود ۱.۸ کیلوگرم ماده منفجره سِمْتِکس در این عملیات استفاده شود. هواپیمای آنتونوف هدف نیز در آن زمان حدود ۲۵ هزار لیتر سوخت جت در مخازن خود داشت.
با این حال، مواد منفجره منفجر نشدند و بر اساس یافتههای فعلی، چاشنی ظاهراً از محل خود جدا شده بود. تصاویر دوربینهای مداربسته نیز ظاهرا نشان میدهند که پهپاد درست در کنار هواپیما به زمین افتاده است.
ردپای دیانای و احتمال ارتباط با عملیات خرابکارانه در اروپا
به نوشته «ولت»، نهادهای امنیتی اروپایی این پرونده را بهصورت مجزا بررسی نمیکنند و در حال تحقیق درباره ارتباط احتمالی آن با عملیات خرابکارانه دیگری هستند که در آنها از پهپاد، مواد منفجره یا عوامل اجیرشده استفاده شده است.
به گفته بازرسان، در این عملیاتها الگویی مشابه مشاهده میشود: افرادی با پیشینه مجرمانه برای انجام مأموریتهای مشخص جذب میشوند، در حالی که طراحان و سازماندهندگان اصلی در پسزمینه باقی میمانند.
ردپای دیانای نیز ظاهرا نقش مهمی در شناسایی عاملان احتمالی داشته است. بازرسان بقایای یک دستکش را روی سازهای آنتنی پیدا کردند که احتمالا برای کنترل پهپاد مورد استفاده قرار گرفته بود.
گفته میشود آثار دیانای بهدستآمده با اطلاعات ژنتیکی موجود در پروندههای فنلاند و لیتوانی مطابقت داشته است. همین موضوع باعث شد آندری ک. در کانون توجه بازرسان قرار گیرد.
او پیشتر در هر دو کشور به دلیل جرایم عادی مورد توجه مقامات قرار گرفته بود. در فنلاند، از جمله با پروندههای مرتبط با جرایم مالی و اموال ارتباط داشته است.
مقامهای لهستانی نیز ظاهرا نام او را در ارتباط با آتشسوزی یک فروشگاه لوازم ساختمانی در شهر ووچ مطرح کردهاند. این حادثه که در تابستان ۲۰۲۴ رخ داد، در لهستان بهعنوان یک اقدام احتمالی خرابکارانه مورد تحقیق قرار دارد.
بازرسان از برنامهریزی حرفهای سخن میگویند
مقامهای آلمانی ظاهرا بر این باورند که این حمله اقدامی لحظهای نبوده است. وجود چند پهپاد، مکانهای احتمالی برای مخفی کردن تجهیزات و استفاده از نقاط مختلف برای پرتاب پهپادها، از نگاه بازرسان نشانههایی از یک عملیات از پیش برنامهریزیشده است.
حدود ۱۰ روز پس از حمله، بازرسان یک پهپاد دیگر و محل وقوع آتشسوزی را در منطقه کِبِلِستال در ایالت زاکسن-آنهالت پیدا کردند؛ منطقهای که فاصله چندانی با فرودگاه ندارد. کارشناسان در این محل حدود ۵۰ گرم سِمْتِکس کشف کردند.
همچنین در جنوب فرودگاه و در نزدیکی شکهدیتس، چند محل احتمالی برای مخفی کردن تجهیزات بررسی شده است. بازرسان بر این باورند که ممکن است تجهیزات یا مواد منفجره در این مکانها نگهداری شده باشد.
تحقیقات، از جمله با بررسی یک خودروی اجارهای که احتمال میرود مظنونان از آن استفاده کرده باشند، پیش رفته است.
ظن ارتباط یکی از مظنونان با اطلاعات نظامی روسیه
اولگ ل. در این پرونده اهمیت ویژهای دارد. مقامهای امنیتی آلمان میگویند او با سازمان اطلاعات نظامی روسیه، موسوم به GRU، ارتباط داشته و احتمالاً مسئول بخش لجستیکی عملیات بوده است.
بر اساس اطلاعات موجود، اولگ ل. از طریق ترکیه وارد آلمان شده و سپس از فرودگاه برلین-براندنبورگ از آلمان خارج شده و ابتدا به صربستان رفته است. گفته میشود او اکنون در روسیه به سر میبرد.
بر اساس ارزیابی بازرسان، مقامهای آلمانی هنگام ورود او به کشور از احتمال ارتباطش با محافل مرتبط با GRU اطلاع داشتند، اما ظاهراً او را بهطور دائمی تحت نظر قرار نداده بودند.
پیامدهای دیپلماتیک
این پرونده اکنون پیامدهای دیپلماتیک مشخصی نیز به همراه داشته است. دولت آلمان در واکنش به اتهامات مطرحشده علیه روسیه، اقداماتی را آغاز کرده که از جمله آنها میتوان به تصمیم برای تعطیلی سرکنسولگری روسیه در بن و «خانه روسیه» در برلین اشاره کرد. سفیر روسیه نیز به وزارت خارجه آلمان احضار شده است.
برلین همچنین در حال بررسی اقدامات بیشتر، از جمله در سطح اتحادیه اروپا، است.
مسکو نیز در واکنش، اقدام متقابل انجام داده و سرکنسولگری آلمان در سنپترزبورگ را تعطیل کرده و از تعطیلی مؤسسات گوته در روسیه خبر داده است.
دولت روسیه آلمان را مسئول تشدید تنشها میداند و همچنان اتهامات مربوط به حمله پهپادی را رد میکند. مسکو میگوید شواهد کافی برای اثبات دخالت مستقیم نهادهای دولتی روسیه در این حمله وجود ندارد.
مقامهای امنیتی آلمان اکنون تلاش میکنند شواهد جمعآوریشده را تکمیل کنند، عاملان حمله را بهطور قطعی شناسایی کنند و مشخص کنند آیا افراد یا نهادهای دیگری در پشت این عملیات قرار داشتهاند یا خیر.
در صورتی که ارتباط این عملیات با عوامل روسیه تأیید شود، این پرونده میتواند پیامدهای بیشتری برای سیاست امنیتی آلمان و روابط برلین با مسکو داشته باشد.