فدرال رزرو نرخ بهره را ثابت نگه می‌دهد اما از افزایش احتمالی امسال خبر می‌دهد

در چرخشی چشمگیر نسبت به پیش‌بینی‌های قبلی، ۹ مقام فدرال رزرو افزایش دست‌کم یک‌باره نرخ بهره در سال جاری را پیش‌بینی کردند و بانک مرکزی نیز عباراتی را از بیانیه سیاستی خود حذف کرد که نشان می‌داد گام بعدی آن کاهش نرخ بهره خواهد بود.

آگهی

آگهی

این بیانیه که به شکل غیرمعمول کوتاه بود، به احتمال زیاد بازتاب نفوذ رئیس جدید فدرال رزرو، کوین وارش، است؛ فردی که با تصمیم ترامپ منصوب شده و پیش‌تر فدرال رزرو را به دلیل اظهارنظرهای بیش از حد گسترده درباره اقتصاد نقد کرده بود.

شش سیاستگذار دو نوبت یا بیشتر افزایش نرخ بهره در سال جاری را در نظر گرفتند؛ تغییری تند نسبت به ماه مارس، زمانی که هیچ مقامی افزایش نرخ را در جدول خود ننوشته بود و کمیته در مجموع برای سال ۲۰۲۶ تنها یک نوبت کاهش نرخ را پیش‌بینی می‌کرد.

این تغییر بازتاب نگرانی رو‌به‌ رشد از تورم پایدار است که اکنون در بالاترین سطح سه سال اخیر قرار دارد. چندین مقام فدرال رزرو در هفته‌های اخیر هشدار داده‌اند اگر فشارهای قیمتی کاهش پیدا نکند، شاید ناچار شوند هزینه‌های استقراض را بالاتر ببرند.

هشت سیاستگذار دیگر از ثابت ماندن نرخ‌ها در همین سطح طی امسال حمایت کردند و یک نفر هم خواستار کاهش نرخ شد. وارش هیچ پیش‌بینی‌ای درباره مسیر نرخ بهره ارائه نکرد.

او گفت همکارانش را تشویق کرده که چنین پیش‌بینی‌هایی ارائه کنند، اما پیش‌تر همین برآوردها را به این دلیل نقد کرده بود که ممکن است فدرال رزرو را به یک چشم‌انداز مشخص سیاستی مقید کند. فدرال رزرو همچنین بخش مربوط به راهنمای آینده‌نگر (فوروارد گایدنس) را از بیانیه سیاستی خود حذف کرد.

وارش در نشست خبری به خبرنگاران گفت در حال تشکیل پنج کارگروه است تا حوزه‌هایی مانند نحوه اطلاع‌رسانی فدرال رزرو، منابع داده‌ای که در تصمیم‌گیری‌های سیاستی به کار می‌برد و چارچوب‌های ارزیابی تورم را بررسی کنند؛ همه با این هدف که مطمئن شوند فدرال رزرو «هوشیار و متمرکز بر آینده» است.

نشست سیاستگذاری روز چهارشنبه نخستین جلسه‌ای بود که وارش در مقام رئیس فدرال رزرو در آن حضور داشت؛ مقامی که پس از آن به او سپرده شد که ترامپ جانشینش، جروم پاول، را به خاطر کاهش ندادن کافی نرخ بهره به تندی مورد حمله قرار داد. این حملات تا حد زیادی نتیجه معکوس داشت، زیرا باعث شد پاول در هیات حاکمه فدرال رزرو بماند؛ جایی که او چهارشنبه به حفظ نرخ‌ها در حدود ۳.۶ درصد رای داد.

وارش اکنون با انتخابی دشوار روبه‌رو است: فدرال رزرو معمولا برای مقابله با تورم، نرخ بهره را بالا می‌برد تا وام‌گیری و هزینه‌کرد را کند و اقتصاد را سرد کند. اما چنین اقدامی به احتمال زیاد خشم کاخ سفید را برخواهد انگیخت و می‌تواند درست پیش از انتخابات میاندوره‌ای، هزینه وام مسکن، وام خودرو و دیگر انواع وام را افزایش دهد.

اگر جنگ ایران پایان یابد، احتمالا قیمت بنزین به روند نزولی خود ادامه می‌دهد و تورم در ماه‌های پیش‌ رو فروکش می‌کند. اما بهای بسیاری از کالاها و خدمات، از جمله پوشاک، خدمات دندانپزشکی و مراقبت از کودک، پیش از جنگ ایران هم رو به افزایش بود و تورم پنج سال است که بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد؛ نکته‌ای که نشان می‌دهد فشارهای تورمی در اقتصاد ممکن است همچنان ادامه داشته باشد.

وارش بارها تاکید کرد که مقام‌های فدرال رزرو متعهد به تامین ثبات قیمتها هستند.

وارش گفت: «در زمینه تورم پنج سال است که از هدف جا مانده‌ایم و می‌خواهیم این وضعیت را درست کنیم.»

وارش همچنین با محیط اقتصادی کاملا متفاوتی نسبت به زمانی روبه‌رو است که سال گذشته عملا برای تصدی ریاست فدرال رزرو کمپین راه انداخته بود. آن زمان، مطابق خواست ترامپ، آشکارا از نرخ‌های بهره پایین‌تر دفاع می‌کرد. او توسعه هوش مصنوعی را فناوری‌ای می‌دانست که می‌تواند ظرفیت اقتصاد برای تولید ارزان‌تر کالا و خدمات را به شدت گسترش دهد و به این ترتیب در گذر زمان تورم را کاهش دهد.

حتی در همان زمان هم بسیاری از اقتصاددانان نسبت به این ادعا تردید داشتند. به گفته تحلیلگران، دست‌کم در کوتاه‌مدت، جهش سرمایه‌گذاری در حوزه نیمه‌رساناها و تجهیزات رایانشی خود به افزایش تورم دامن می‌زند.

در واقع از زمان آغاز جنگ ایران در ۲۸ فوریه، تورم شتاب گرفته و به اوج سه‌ساله ۴.۲ درصد رسیده که عمدتا ناشی از گران‌تر شدن بنزین در پی این جنگ است. فدرال رزرو معمولا برای مهار تورم بالاتر، نرخ بهره کلیدی خود را افزایش می‌دهد تا رشد هزینه‌کرد و رشد اقتصادی را آهسته کند.

ترامپ اعلام کرده که یک توافق صلح اولیه به دست آمده که می‌تواند به درگیری سه‌ماهه پایان دهد، اما هنوز روشن نیست این صلح پایدار بماند. حتی اگر صادرات نفت خاورمیانه دوباره بدون مانع انجام شود، ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا قیمت بنزین، مواد غذایی و اقلامی مانند بلیت هواپیما کاهش پیدا کند.

در عین حال، استخدام در ماه‌های اخیر افزایش یافته و یکی از مهم‌ترین دلایل توجیهی برای کاهش نرخ بهره را از میان برده است. فدرال رزرو در ژانویه و در چارچوب دورنمای اقتصادی فصلی خود پیش‌بینی کرده بود که امسال دو بار نرخ‌ها را پایین بیاورد. دلیل اصلی آن پیش‌بینی‌ها این بود که کارفرمایان در حال تعدیل نیرو بودند و سیاستگذاران نگران افزایش نرخ بیکاری بودند. بانک مرکزی معمولا برای تحریک رشد اقتصادی و اشتغال، نرخ کلیدی خود را کاهش می‌دهد.

اما اوایل همین ماه، یک گزارش دولتی نشان داد که استخدام در ماه مه جهش کرده و کارفرمایان ۱۷۲ هزار شغل جدید ایجاد کرده‌اند؛ سومین ماه پیاپی با رشد قابل توجه اشتغال.

استوارت کلارک، مدیر پرتفوی در شرکت کویلتر، گفت: «این وضعیت تماما ساخته و پرداخته خود آمریکاست و با توجه به اینکه بعید است قیمت انرژی نسبت به ابتدای سال خیلی پایین بیاید، تورم ناگهان شروع به کاهش نخواهد کرد.»

او افزود: «با توجه به داده‌های تازه بازار کار و آمار هزینه‌کرد مصرف‌کننده که روز چهارشنبه فراتر از انتظار بود، اصلا دور از انتظار نیست که تا پایان امسال فدرال رزرو به جای کاهش نرخ‌ها در اوایل ۲۰۲۶، آنها را افزایش داده باشد.»

در وال استریت، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ پس از انتشار انتظارات نرخ بهره مقام‌های فدرال رزرو ۱.۴ درصد افت کرد. در پاسخ به این پرسش که آیا تغییراتی مانند بازنگری اجزای دورنمای اقتصادی می‌تواند بازارها را نگران کند یا نه، وارش گفت: «به نظر من بازارهای مالی زمانی بهترین عملکرد را دارند که به داده‌های جدید واکنش نشان دهند. زمانی کارایی کمتری دارند که مدام بپرسند فدرال رزرو در برابر آن اطلاعات چه واکنشی نشان خواهد داد.»