بازده اوراق قرضه دهساله دولت ژاپن روز دوشنبه به بالاترین سطح از ۱۹۹۶ رسید، همزمان با انتشار دادههای تازه که نشان داد اقتصاد چهارم جهان در سهماهه دوم بسیار کمتر از انتظار رشد کرده است.
دو آمار مهم در توکیو با فاصله چند ساعت از یکدیگر منتشر شد.
آگهی
آگهی
سرمایهگذاران بازار اوراق قرضه بازده اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله ژاپن را به بالاترین سطح در سه دهه اخیر رساندند، پیش از آنکه دولت اعلام کند رشد اقتصادی تنها حدود نصف سرعتی بوده که اقتصاددانان پیشبینی کرده بودند؛ ترکیبی که بهخوبی نشان میدهد در حال حاضر چه چیزی محرک اصلی بازارهای ژاپن است.
بر پایه دادههای دفتر کابینه، اقتصاد ژاپن در سهماهه دوم با نرخ سالانه ۱٫۱ درصد رشد کرد؛ رقمی بسیار پایینتر از پیشبینی ۲٫۰ درصدی و کمتر از نرخ ۱٫۹ درصدیِ بازبینیشده رو به پایین در سهماهه نخست.
در مقایسه با فصل قبل، تولید ناخالص داخلی تنها ۰٫۳ درصد افزایش یافت در حالیکه ۰٫۵ درصد پیشبینی شده بود و این سومین فصل متوالی رشد بود. مصرف خصوصی بدون تغییر ماند و مخارج سرمایهای ۱٫۲ درصد کاهش یافت، در حالیکه خالص صادرات که از ضعف ین سود برد، ۰٫۵ واحد درصد به رشد افزود.
بازده اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله ژاپن اوایل روز تا سطح ۲٫۹۳ درصد بالا رفت که بالاترین سطح از سپتامبر ۱۹۹۶ تاکنون بود، اما پس از انتشار ارقام تولید ناخالص داخلی اندکی پایین آمد.
این شکاف میان رشد ضعیف و بازده رو به افزایش اوراق نشان میدهد اکنون چه چیزی بازار اوراق ژاپن را به حرکت میاندازد؛ نه رشد، بلکه تورم و نرخ ارز.
دفلاتر تولید ناخالص داخلی نسبت به سال قبل ۲٫۶ درصد افزایش یافت و معاملهگران بیش از پیش شرط میبندند که بانک ژاپن برای مهار تورم و حمایت از ین، شاید همین سپتامبر نرخ بهره سیاستی خود را که اکنون در سطح ۱ درصد و خود بالاترین سطح در سه دهه اخیر است، افزایش دهد.
توکیو و واشنگتن میلیاردها دلار برای دفاع از ین هزینه کردند
ارزش ین در اواخر ژوئیه تا ۱۶۳٫۷۳ ین در برابر هر دلار آمریکا سقوط کرد؛ ضعیفترین سطح آن در حدود چهار دهه گذشته، و همین امر باعث شد ژاپن و آمریکا برای نخستین بار از سال ۲۰۱۱ دست به مداخله مشترک ارزی بزنند.
بهگفته گلدمن ساکس، ژاپن تنها در دو روز نخست حدود ۸۵ میلیارد دلار (۷۳٫۳ میلیارد یورو) وارد بازار کرد، در حالیکه مداخله آمریکا بسیار کوچکتر بود.
این عملیات ین را دوباره تا حدود ۱۵۹ ین در برابر هر دلار آمریکا بالا کشید.
در حال حاضر شکاف بزرگی میان نرخهای بهره ژاپن و آمریکا وجود دارد؛ نرخ مبنای فدرالرزرو همچنان در محدوده ۳٫۵۰ تا ۳٫۷۵ درصد است. نشست سپتامبر بانک ژاپن آزمون بعدی خواهد بود برای اینکه ببینند آیا احیای ارزش ین دوام میآورد یا نه.
اهمیت بازار اوراق قرضه ژاپن بسیار فراتر از توکیو است، بهدلیل تجارت «ین کری»؛ راهبردی که در آن سرمایهگذاران با وامگرفتن ارزان به ین، خرید داراییهای پربازده در خارج را، از اوراق خزانهداری آمریکا گرفته تا بدهی بازارهای نوظهور، تامین مالی میکنند.
افزایش بازده اوراق ژاپن سودآوری این تجارت را فرسایش میدهد و میتواند سرمایهگذاران را به خروج سریع وادار کند؛ همانطور که در اوت ۲۰۲۴ رخ داد، زمانیکه افزایش نرخ بهره بانک ژاپن همراه با دادههای ضعیف اشتغال آمریکا، شاخص نیکی را در یک جلسه بیش از ۱۲ درصد پایین آورد و حدود ۳ درصد از شاخص اساندپی ۵۰۰ کاست.
تحلیلگران میگویند با توجه به اینکه بازده اوراق دولتی ژاپن در بالاترین سطوح سه دهه اخیر قرار دارد و انتظار میرود سیاست پولی بیشتر هم انقباضی شود، شرایط برای بروز شوکی مشابه هنوز از بین نرفته است.