ارزش ین ژاپن در برابر دلار آمریکا به پایینترین سطح خود در چهار دهه اخیر رسیده و بازارها را نسبت به احتمال اقدام فوری دولت توکیو برای متوقف کردن روند نزولی این ارز هوشیار کرده است؛ روندی که تاکنون نه مداخلات بیپیشینه دولت و نه افزایش نرخ بهره نتوانستهاند آن را متوقف کنند.
بامداد سهشنبه در معاملات آسیایی، ین ژاپن تا حدود ۱۶۲٫۴ ین در برابر هر دلار سقوط کرد که پایینترین سطح آن از سال ۱۹۸۶ تاکنون به شمار میرود.
آگهی
آگهی
این کاهش، ادامه روندی فرسایشی برای ین است که با وجود تلاشهای بانک مرکزی ژاپن برای حمایت از آن، همچنان ضعیف میشود و بار دیگر احتمال مداخله مستقیم دولت در بازار ارز را زنده کرده است.
ساتسوکی کاتایاما، وزیر دارایی ژاپن، در واکنش به این وضعیت اعلام کرد که دولت آماده است در برابر نوسانات بیش از حد نرخ ارز، اقدامات «مناسب» و حتی «قاطعانه» انجام دهد. او همچنین افزود که با واشنگتن نیز هماهنگی شده و چنین اقدامی همچنان یکی از گزینههای روی میز است.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
اکنون معاملهگران با دقت هرگونه نشانهای را زیر نظر دارند که حاکی از فروش دلار آمریکا توسط دولت ژاپن برای تقویت ین باشد؛ اقدامی که توکیو پیشتر در بهار امسال نیز انجام داده بود.
علت اصلی ضعف ین، اختلاف قابل توجه نرخ بهره میان ژاپن و ایالات متحده است.
با وجود آنکه بانک مرکزی ژاپن در اواسط ماه ژوئن نرخ بهره پایه را به یک درصد افزایش داد که بالاترین سطح از سال ۱۹۹۵ تاکنون محسوب میشود، بازده اوراق و نرخهای بهره در ژاپن همچنان بسیار پایینتر از آمریکا است. در آمریکا بازده اوراق قرضه دهساله دولتی اخیرا حدود ۴٫۵ درصد بوده، در حالی که این رقم در ژاپن حدود ۲٫۶ درصد است.
این اختلاف، همچنان زمینهساز راهبردی موسوم به «معامله انتقالی» یا «کری ترید» است؛ روشی که در آن سرمایهگذاران با نرخ بهره پایین، ین قرض میگیرند و آن را در داراییهایی با بازده بالاتر در کشورهای دیگر سرمایهگذاری میکنند؛ فرآیندی که به طور مداوم فشار نزولی بر ارزش ین وارد میکند.
قدرت گرفتن دلار آمریکا نیز بر این فشار افزوده است.
دلار به دلیل تنشهای ناشی از جنگ ایران، از تقاضای سرمایهگذاران برای داراییهای امن بهرهمند شده است. همچنین انتظار میرود بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) در ادامه سال جاری بار دیگر حتی نرخ بهره را نیز افزایش دهد، در حالی که بانک مرکزی ژاپن همچنان با احتیاط عمل میکند؛ موضوعی که شکاف میان سیاستهای پولی دو کشور را بیشتر کرده است.
وابستگی بالای ژاپن به واردات انرژی نیز، که با افزایش قیمت نفت هزینه بیشتری پیدا کرده، تقاضا برای دلار آمریکا را افزایش داده است.
آزمونی دشوار برای توکیو
سقوط دوباره ین، برای سیاستگذاران ژاپنی دردسرساز شده است؛ آن هم در شرایطی که پیشتر منابع عظیمی را برای مقابله با این روند به کار گرفتهاند.
ژاپن بین ماههای آوریل و مه، ۱۱٫۷ تریلیون ین (حدود ۶۳٫۳ میلیارد یورو) برای مداخله در بازار ارز هزینه کرد که بزرگترین عملیات ارزی در تاریخ این کشور بود. با این حال، ین همچنان به تضعیف خود ادامه داده است.
در عرصه داخلی نیز شرایط چندان مساعد نبوده است. برنامههای اقتصادی پرهزینه و مبتنی بر رشد نخستوزیر سانائه تاکائیچی، تردیدهایی را درباره انضباط مالی دولت ژاپن ایجاد کرده است.
کارشناسان میگویند با توجه به اینکه شرطبندیهای سفتهبازانه علیه ین به بالاترین سطح خود در چند سال اخیر رسیده و ثبت پایینترین نرخ در چهار دهه گذشته نیز نگرانیهای سیاسی در توکیو را تشدید کرده، خطر مداخله فوری دولت بسیار بالاست.
با این حال، بسیاری معتقدند که خرید ین توسط دولت، در بلندمدت قادر به تغییر مسیر این ارز نخواهد بود، زیرا عامل بنیادی اصلی، یعنی اختلاف نرخ بهره میان ژاپن و آمریکا، همچنان به زیان ین باقی مانده است.
اکنون نگاهها به تصمیم بعدی بانک مرکزی ژاپن در ۳۱ ژوئیه دوخته شده است. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که افزایش بیشتر نرخ بهره، راهکاری پایدارتر برای جلوگیری از ادامه سقوط ارزش ین خواهد بود.
در حال حاضر، ین ژاپن همچنان در برابر نیروهایی آسیبپذیر است و بانک مرکزی این کشور تاکنون نتوانسته آنها را به طور مؤثر مهار کند.