انویدیا و شش شرکت بزرگ سرمایهگذاری جهان هفته گذشته اعلام کردند بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار برای زیرساخت هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکنند تا شرکتهای فناوری بدون فشار بر ترازنامه خود مراکز داده بسازند.
انویدیا وال استریت را برای تامین مالی مشتریان خود به خدمت گرفته است.
این شرکت آمریکایی سازنده تراشه اعلام کرد هفته گذشته تفاهمنامههایی با بزرگترین مدیران دارایی وال استریت، از جمله Apollo Global Management، Blackstone، BlackRock، Brookfield Asset Management، Goldman Sachs و KKR امضا کرده است تا بیش از نیم تریلیون دلار منابع مالی فراهم کنند؛ پولی که شرکتهای هوش مصنوعی بتوانند در برابر آن وام بگیرند و با آن تراشههای انویدیا را بخرند و سرورهایی بسازند که این تراشهها را به کار میگیرند.
این شش شرکت سازوکاری را که انویدیا آنها را «پلتفرمهای تامین مالی محاسباتی» مینامد راهاندازی خواهند کرد و از پول نهادهای سرمایهگذاری، صندوقهای بیمه و اعتبارات خصوصی بهره میگیرند. متقاضیان میتوانند این منابع را برای خرید تراشهها، سرورها، تجهیزات شبکه، ساختمانها و تامین برق استفاده کنند.
انویدیا این امکان را دارد که تا یکچهارم هر قرارداد را تضمین کند؛ اقدامی که نرخ بهرهای را که مشتریانش میپردازند کاهش میدهد، در حالی که بخش عمده ریسک اعتباری همچنان بر عهده وامدهندگان میماند.
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، گفت فقط سراغ همین شش شرکت رفته و هیچکدام این پیشنهاد را رد نکردهاند.
اینکه این هزینهها در صورتهای مالی خودشان ثبت نشود دقیقا هدف ماجراست و همین که به چنین سازوکاری نیاز شده، چیزهای زیادی را به سرمایهگذاران نشان میدهد درباره اینکه محدودیتهای رونق هوش مصنوعی اکنون کجاست.
این مهندسی مالی بر یک تغییر طبقهبندی تکیه دارد. واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) همواره به عنوان تجهیزاتی دیده شدهاند که به سرعت ارزش خود را از دست میدهند و با هر نسل سریعتر جایگزین میشوند.
انویدیا عملا از وامدهندگان میخواهد این تراشهها را به عنوان زیرساختی بادوام در نظر بگیرند، چیزی نزدیک به یک بزرگراه عوارضی یا نیروگاه، که بتوان سالها در برابر آن وام گرفت.
هوانگ گفت: «اینها حالا داراییهای درآمدزا هستند» و آنها را داراییهایی مولد، بادوام و قابل انتقال میان مشتریان توصیف کرد.
چرا پول باید از جایی دیگر تامین میشد
زمانبندی این طرح نشاندهنده فشاری است که در طول سال در حال انباشت بوده است.
مایکروسافت، آمازون، آلفابت، متا و دیگر هایپراسکیلرهایی که پلتفرمهای ابریشان میزبان بخش عمده بارهای کاری هوش مصنوعی در جهان است، در مجموع اعلام کردهاند که قصد دارند در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۲۰ تا ۷۴۵ میلیارد دلار (۶۲۴ تا ۶۴۶ میلیارد یورو) سرمایهگذاری سرمایهای انجام دهند؛ رقمی که حدود ۷۷ درصد بیشتر از سال گذشته است.
طبق برآورد بانک امریکا، تنها سرمایهگذاریی که تحلیلگران انتظار دارند هایپراسکیلرها در سال ۲۰۲۷ انجام دهند، ظرف یک سال بیش از دو برابر شده است؛ از اجماع حدود ۴۸۰ میلیارد دلار (۴۱۶ میلیارد یورو) در اوت ۲۰۲۵ به ۱.۰۸ تریلیون دلار (۹۴۳ میلیارد یورو) در ماه جاری، افزایشی حدود ۱۲۷ درصد.
این الگو در هر مرحله تکرار شده است.
تحلیلگرانی که از پیش سرمایهگذاری سال گذشته را ناپایدار میدانستند، سپس دیدند که هایپراسکیلرها در ابتدای ۲۰۲۶ سطح سرمایهگذاری هدف را بالاتر بردند، در طول سال دوباره این ارقام را رو به بالا تجدید نظر کردند و برای سال آینده و ۲۰۲۸ هم مبالغ بزرگتری در نظر گرفتند.
موسسه مودیز هشدار داده است که هزینه کردن در این ابعاد جریان نقد آزاد شرکتها را میبلعد و گروههای فناوری را به سمت استقراض بیشتر سوق میدهد. آلفابت در فصلی که ۴۴.۹ میلیارد دلار (۳۸.۹ میلیارد یورو) برای پروژهها هزینه کرد، جریان نقد آزاد منفی ۵.۹ میلیارد دلار (۵.۱ میلیارد یورو) ثبت کرد.
ساختار توافق انویدیا با وال استریت دقیقا همین فشار را کاهش میدهد.
بدهیای که از طریق این «پلتفرمهای تامین مالی محاسباتی» ایجاد میشود، در خود نهادهای تامین مالی ثبت میشود نه در حسابهای هایپراسکیلرها و همچنین پشتوانه انویدیا را دارد؛ امری که از رتبه اعتباری آنها محافظت میکند و برای استقراض متعارف در بخشهای دیگر جا باقی میگذارد.
برای بازیگران کوچکتر، اثر این سازوکار حتی بزرگتر است، زیرا شرکتهایی مانند CoreWeave و Nebius که رتبه اعتباری در سطح سرمایهگذاری ندارند و برای دریافت اعتبار هزینه سنگینی میپردازند، حالا به سرمایهای دسترسی پیدا میکنند که شرایط آن پیشتر فقط در اختیار غولها بود.
بازار در عمل چه برداشتی از این طرح داشت
واکنشها بسیار دوپهلوتر از آن بود که رقم تیترها نشان میداد و چند هفته پس از ریزش بازار در ژوئیه رخ داد؛ ریزشی که ناشی از تردیدها درباره اینکه آیا هزینههای هوش مصنوعی بازده خود را خواهد داشت یا نه بود.
در اصل، سرمایهگذاران سهام شاهد باز شدن یک گلوگاه بودند، در حالی که سرمایهگذاران بدهی چیز دیگری دیدند: هزینه بیمه کردن بدهیهای خود انویدیا در برابر نکول، پس از انتشار این خبر افزایش یافت و از اواخر ماه مه تقریبا دو برابر شده است.
تردید آنها بر همان تغییر طبقهبندیای متمرکز است که پیشتر به آن اشاره شد.
نایجل گرین، از شرکت مشاوره مالی deVere Group، هشدار داد: «تراشهها خیلی سریع مستهلک میشوند و به محض عرضه نسل جدید ارزش خود را از دست میدهند» و یادآور شد که وامدهی در برابر آنها فقط زمانی جواب میدهد که وثیقه ارزش خود را حفظ کند.
منتقدان همچنین یادآور میشوند که انویدیا در تامین مالی خرید محصولات خودش کمک میکند و به این ترتیب چرخهای را که همین حالا هم نگرانیهایی در این صنعت ایجاد کرده، عمیقتر میکند.
دیوید سولومون، مدیرعامل گلدمن ساکس، این طرح را «لحظهای سرنوشتساز در یک چرخه تاریخی سرمایهگذاری در هوش مصنوعی» توصیف کرد.
اینکه آیا این لحظه واقعا در جهتی که سولومون مد نظر دارد نقطه عطفی خواهد بود یا نه، به پرسشی بستگی دارد که هنوز کسی پاسخ آن را نمیداند: ارزش یک GPU فعلی در پنج سال آینده چقدر خواهد بود؟