پس از اعلام کمک بیش از ۲ میلیارد دلار دولت ترامپ به بخش محاسبات کوانتومی سهام این حوزه جهش کرد. آیبیام بیشترین سرمایه را گرفت و ارزش بازارش با رشد بیش از ۱۲ درصد ۲۷ میلیارد دلار افزایش یافت.
سهام آیبیام روز پنجشنبه به شکل چشمگیری افزایش یافت، پس از آنکه دولت ترامپ برنامه سرمایهگذاری فدرالی بیش از ۲ میلیارد دلاری (۱.۷ میلیارد یورویی) را برای شرکتهای فعال در حوزه رایانش کوانتومی رونمایی کرد؛ اقدامی که موجی از رشد قیمت سهام در کل این بخش به راه انداخت.
این بسته حمایتی که بخشی از ابتکار قانون چیپس (CHIPS Act) و متمرکز بر رایانش کوانتومی و تولید داخلی است، یک میلیارد دلار (۸۶۱ میلیون یورو) به آیبیام اختصاص میدهد تا کارخانهای برای تولید تراشههای رایانش کوانتومی بسازد. این اقدام بخشی از راهبرد گستردهتر برای تقویت رهبری آمریکا در صنعت کوانتوم است.
نیمی دیگر از این مشوق فدرال به هشت شرکت کوانتومی دیگر میرسد، از جمله GlobalFoundries که ۳۷۵ میلیون دلار (۳۲۲ میلیون یورو) دریافت کرد. برای بیشتر شرکتهای باقیمانده کمکهایی در حدود ۱۰۰ میلیون دلار (۸۶ میلیون یورو) پیشنهاد شده است؛ از جمله D-Wave Quantum، Rigetti Computing، Infleqtion، Quantinuum، PsiQuantum، Atom Computing و Diraq که انتظار میرود تا ۳۸ میلیون دلار (۳۲.۷ میلیون یورو) بگیرد.
در مقابل، دولت فدرال آمریکا در همه این شرکتها سهامداری خواهد کرد و سهمهایی با اندازههای مختلف برمیدارد؛ مشابه سرمایهگذاریهای دولتیای که پیشتر دولت ترامپ انجام داده بود، از جمله سرمایهگذاری در اینتل در تابستان گذشته.
سهام شرکتهای پذیرفتهشده در بورس که نامشان در این فهرست آمده است پس از انتشار این خبر جهش محسوسی داشت. بهای سهام آیبیام بیش از ۱۲ درصد بالا رفت و بیش از ۲۷ میلیارد دلار (۲۳.۲ میلیارد یورو) به ارزش بازار این شرکت افزود؛ رقمی که برای درک بزرگی آن، تقریبا معادل کل اندازه شرکت آدیداس است.
سایر برندگان بزرگ در میان شرکتهای بورسی این فهرست، Rigetti Computing، D-Wave و Infleqtion بودند که همگی بیش از ۳۰ درصد رشد کردند، زیرا معاملهگران پس از اعلام این بسته حمایتی دولتی به سرعت به سمت سهام مرتبط با کوانتوم هجوم بردند.
گامی بزرگ در رقابت جهانی بر سر رایانش کوانتومی؟
بر اساس توافق با وزارت بازرگانی آمریکا، آیبیام در بیانیهای اعلام کرد شرکت مستقلی به نام Anderon تاسیس میکند که «اولین کارخانه کاملا تخصصی تولید تراشههای کوانتومی در آمریکا» خواهد بود.
شرکت جدید که مقر آن در آلبانی در ایالت نیویورک خواهد بود، قرار است به تولید انبوه ویفرهای پیشرفته کوانتومی بپردازد.
آیبیام در بیانیهای گفت: «این ابتکار یکی از مهمترین تعهدات دولت آمریکا تا امروز در حوزه تحقیق و توسعه کوانتومی است و ایالات متحده را در موقعیتی قرار میدهد که بتواند بخش عمده ویفرهای کوانتومی جهان را تولید کند.»
آیبیام همچنین اعلام کرد که قصد دارد یک میلیارد دلار (۸۶۱ میلیون یورو) دیگر از سرمایه خود را هم در این پروژه سرمایهگذاری کند.
شرطبندی روی ظرفیت اقتصادی و راهبردی رایانش کوانتومی
رایانش کوانتومی به طور گسترده یکی از مرزهای بعدی فناوری به شمار میرود، زیرا این قابلیت را دارد که برخی محاسبات را بسیار سریعتر از رایانههای متعارف انجام دهد. به برآورد گروه مشاوره بوستون (BCG)، صنعت کوانتوم میتواند تا سال ۲۰۴۰ در سطح جهان تا ۸۵۰ میلیارد دلار (۷۳۲ میلیارد یورو) ارزش اقتصادی ایجاد کند.
بیل فرونهافر، مدیر اجرایی سرمایهگذاری و نوآوری در حوزه نیمههادی در وزارت بازرگانی آمریکا، در بیانیه آیبیام گفت: «رایانش کوانتومی پیامدهای بسیار مهمی برای دفاع ملی، مواد پیشرفته و کشف داروهای زیستدارویی، مدلسازی مالی و سامانههای انرژی دارد.»
حامیان این فناوری میگویند فناوری کوانتومی میتواند روند کشف دارو را تسریع کند، زنجیرههای تامین را بهینه کند و آموزش سامانههای پیشرفته هوش مصنوعی را بهبود ببخشد.
همزمان، یکی از بزرگترین نگرانیهای راهبردی به حوزه رمزنگاری مربوط میشود، زیرا رایانههای کوانتومی ممکن است در نهایت آن قدر قدرتمند شوند که بتوانند برخی از سامانههای رمزنگاری را که امروز برای ایمن کردن شبکههای بانکی، ارتباطات و زیرساختهای دولتی به کار میروند، بشکنند.
اروپا چند شرکت برجسته در حوزه فناوری کوانتومی پرورانده است، هرچند سطح تامین مالی آنها همچنان به طور قابل توجهی کمتر از ابعادی است که اکنون در آمریکا و چین دیده میشود.
شرکت فنلاندی IQM Quantum Computers بیش از ۲۰۰ میلیون یورو از محل سرمایهگذاری خصوصی و حمایتهای دولتی جذب کرده است و شرکت فرانسوی Pasqal نیز حدود ۱۴۰ میلیون یورو سرمایه جذب کرده است.
بر اساس اعلام این شرکت، شرکت بریتانیایی Oxford Quantum Circuits نیز بیش از ۱۰۰ میلیون پوند (۱۱۵.۶ میلیون یورو) سرمایه جذب کرده است.
اتحادیه اروپا از طریق برنامههایی مانند ابتکار Quantum Flagship به طور گسترده در تحقیقات کوانتومی سرمایهگذاری کرده است، اما تحلیلگران بارها گفتهاند که اکوسیستم تجاری اروپا در مقایسه با راهبردهای متمرکزتری که آمریکا و چین در پیش گرفتهاند، همچنان پراکنده است.
بسته سرمایهگذاری تازه آمریکا ممکن است با تشدید رقابت جهانی، دولتهای اروپایی را برای افزایش حمایت از شرکتهای کوانتومی داخلی تحت فشار بگذارد.