افزایش تنشهای ژیوپلیتیک کشاورزی آسیای مرکزی را مختل کرده، قیمت جهانی غذا را بالا میبرد، زنجیرههای تامین را تحت فشار میگذارد و صادرات را تهدید میکند. کارشناسان بر همکاری منطقهای، تنوعبخشی و نوآوری به عنوان راهکارهای اصلی تاکید دارند.
افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، از جمله جنگ در ایران، در حال دگرگون کردن کشاورزی در آسیای مرکزی است و بر قیمت مواد غذایی، جریانهای تجاری و ثبات صادرات اثر میگذارد.
آگهی
آگهی
ابروخیم عبدالرخمنوف، وزیر کشاورزی ازبکستان، گفت: «تاثیر درگیریهای منطقه بر بخش کشاورزی بسیار قابل توجه است.»
اختلال در مسیرهای تجاری همین حالا نیز بر سراسر این بخش فشار اقتصادی وارد کرده است.
او گفت: «اگر صادرات ما کاهش یابد، درآمدمان کم میشود و هزینههای نگهداری محصولات بالا میرود.»
اختلال در مسیرهای تجاری همین حالا نیز بر سراسر این بخش فشار اقتصادی وارد کرده است.
او گفت: «اگر صادرات ما کاهش یابد، درآمدمان کم میشود و هزینههای نگهداری محصولات بالا میرود.»
دولتها نیز برای کاهش آسیبپذیری در برابر شوکهای خارجی به درون خود نگاه میکنند.
عبدالرخمنوف افزود: «باید بازار داخلی خود را موثرتر سامان دهیم.» او تاکید کرد تقاضای قوی در داخل میتواند به جبران اختلالهای بیرونی کمک کند.
زنجیرههای تامین زیر فشار
نمایندگان بخش صنعت میگویند اثر کامل این درگیری هنوز آشکار نشده، اما نشانههای اولیه اختلال از هماکنون دیده میشود.
ماتئو زوپاس، رئیس آژانس تجارت ایتالیا، در حاشیه همایش تجاری ایتالیا-آسیای مرکزی (C5)+ آذربایجان در ازبکستان به یورونیوز گفت: «این وضعیت تازه آغاز شده است، بنابراین باید صبر کنیم و در هفتهها و ماههای پیش رو پیامدهای آن را درک کنیم.»
تا اینجا ملموسترین اثرها در حوزه لجستیک احساس میشود. برخی محمولهها به مسیرهای دیگری هدایت شدهاند و برخی دیگر، در حالی که شرکتها به دنبال گزینههای جایگزین هستند، با تاخیر روبهرو شدهاند.
زوپاس با اشاره به کالاهای فاسدشدنی مانند میوه و سبزی تازه گفت: «برخی کالاهای تحویلی کوتاهمدت با عمر انبارداری پایین، از هماکنون تحت تاثیر قرار گرفتهاند.»
زوپاس این وضعیت را نوعی کندی موقت توصیف کرد، اما با افقی نامشخص. او گفت: «در حال حاضر دورهای را میگذرانیم که در آن بخش لجستیک به دنبال گزینههای جایگزین است؛ این یک لحظه انجماد است» و افزود هزینههای حملونقل و زمان تحویلها همچنان غیرقابل پیشبینی است.
انتظار میرود افزایش هزینه انرژی فشارها را بیشتر کند. او توضیح داد: «وقتی عرضه کمتر و تقاضا ثابت بماند، بازار معمولا قیمتها را بالا میبرد؛ همان طور که در دوران کووید-۱۹ و اختلالها در کانال سوئز دیدیم.»
در جستوجوی راه حل
در نبود چشمانداز یک حلوفصل سریع، هم دولتها و هم کسبوکارها در پی سازگار شدن با شرایط جدید هستند. زوپاس گفت: «برای تجارت ایتالیا، این به معنای چرخش به شرق است. باید این وضعیت را با پروژههایی در مناطق دیگر، مانند آسیای مرکزی و آذربایجان، جبران کنیم.»
ازبکستان نیز از سوی دیگر همین منطق را دنبال میکند.
عبدالرخمنوف گفت کشورهای آسیای مرکزی در حال همکاری با یکدیگرند تا پیوندهای تجاری منطقهای را تعمیق کنند و وابستگی مشترک خود به بیثباتی در خاورمیانه را کاهش دهند.
او افزود: «در منطقه تقاضای قوی و جمعیت بزرگی وجود دارد. اگر بازار داخلی را درست سامان دهیم، میتوانیم بر این چالشها غلبه کنیم.»
این منطقه ظرفیت رشد بیشتری دارد.
به گفته عبدالرخمنوف، از حدود ۲۵۰ میلیون هکتار زمین کشاورزی برآوردشده در آسیای مرکزی، تنها حدود ۱۰ میلیون هکتار هماکنون آبیاری شده و زیر کشت است. او گفت برای افزایش بهرهوری، از دانش و تجربه بینالمللی، از جمله از ایتالیا، استفاده میشود.
با این حال، جنگ نشان داده است که آسیبپذیریهای منطقه تا چه حد به هم پیوسته است.
عبدالرخمنوف گفت: «اگر در یک کشور مشکل زیستمحیطی به وجود آید، بر همسایگانش اثر میگذارد.»
او افزود: «ما از منابع آبی مشترک استفاده میکنیم، بنابراین چالشها در یک نقطه همه را تحت تاثیر قرار میدهد.»