امروزه اکثر جوانان در بسیاری از کشورهای دنیا علاوه بر فشارهای سنگین شغلی و مالی، با سطح بالای تنهایی و افسردگی مواجه هستند. در کنار آن، یک نگرانی جدید هم پررنگ شده؛ ورود به یک رابطه عاشقانه ممکن است مسیر زندگی را به هم بزند.
پژوهشهای اخیر نشان میدهد نسل زد بیش از حد از ریسک کردن دوری میکنند و همین موضوع روی زندگی عاطفی آنها تاثیر گذاشته است. سوالهایی مثل «اگر این رابطه به نتیجه نرسد چه؟»، «اگر طرد شوم چه حسی خواهد داشت؟» یا «آیا دوباره میتوانم این درد عاطفی را تحمل کنم؟» برای بسیاری به یک مانع جدی تبدیل شده است.
آگهی
آگهی
پل ایستویک، استاد روانشناسی دانشگاه کالیفرنیا معتقد است انسانها همیشه با چنین ترسی روبهرو بودهاند؛ اینکه اگر طرد شوم چه میشود یا اگر یک موضوع خصوصی را بگویم و علیه من استفاده شود چه خواهد شد؟»، در واقع دغدغههای تازه بشر نیستند و فقط در این برهه زمانی برجسته شدهاند.
طبق یک مطالعه مشترک از موسسه ویتلی دانشگاه بریگم یانگ و موسسه مطالعات خانواده، فقط حدود یک نفر از هر ۳ مرد جوان و یک نفر از هر ۵ زن جوان در بازه ۲۲ تا ۳۵ سال گفتهاند که اعتمادبهنفس کافی برای نزدیک شدن به فرد مورد علاقه دارند.
از طرف دیگر، شبکههای اجتماعی باعث شده طرد شدن فقط یک تجربه شخصی نباشد، بلکه به یک نمایش عمومی تبدیل شود؛ نمایشی که میتواند از دایره دوستان و محیط محلی خیلی فراتر برود.
با این حال، رابطه عاطفی ذاتا همراه با ریسک است. هرچه نسل زد بیشتر برای محافظت از خود عقب میکشد، بیشتر از فرصت ارتباط واقعی دور میشود؛ در حالی که همین ارتباط میتواند راهی برای کاهش تنهایی باشد.
ریچارد وایزبورد، روانشناس کودک و خانواده در دانشگاه هاروارد، در مقالهای که در وبسایت سیانان به قلم آونی تریودی منتشر شده؛ میگوید: «ما در رابطهها چیزهای زیادی درباره خودمان یاد میگیریم. یاد گرفتن ساختن رابطه سالم یکی از مهم ترین مهارت های انسانی است.»
ترس جنجالی نسل زد از یک کلمه ۴ حرفی؛ وقتی «ریسک» جای عشق را میگیرد
نسل زد که در فضای دیجیتال رشد کرده، خوب میداند هر رفتار کوچک میتواند در شبکههای اجتماعی منتشر شود. همین موضوع باعث شده حتی کارهای ساده هم برایشان پرریسک به نظر برسد.
گابریل روبین، استاد دانشگاه مونتکلر، میگوید از میزان کمبود حریم خصوصی دانشجوها شگفت زده شده است. او میگوید: «با این حجم قضاوت و مقایسه و اطلاعات، چطور ممکن است یک جوان ۲۰ ساله بیش از حد فکر نکند؟»
او در پژوهشی بر اساس ۱۰۸ مصاحبه به این نتیجه رسیده که نسل زد خطر را بیشتر از نسلهای قبل احساس میکند.
ریسک همیشه صفر و صد نیست، اما نسل جوان در تشخیص این طیف دچار مشکل شده است. ریسک گریزی یعنی ترجیح دادن گزینه امن حتی اگر نتیجه ضعیفتر باشد.
روبین میگوید در روابط عاطفی، بسیاری از جوانها از هر چیزی که احتمال شکست داشته باشد دوری میکنند.
او بر اساس محتوای حرفهای مصاحبهشوندگان به این نتیجه رسیده است: «میترسند رد شوند یا مسخره شوند، پس میپرسند چرا اصلا وارد این ماجرا شویم؟»
دامین برتران، خبرنگار ۲۱ ساله، میگوید: «نمیخواهم باعث معذب شدن کسی شوم. آخرین چیزی که میخواهم این است که روز کسی را خراب کنم.»
جیدن هم میگوید بسیاری از تجربههایش با مردانی بوده که متوجه علاقه نداشتن او نشدهاند و باعث ناراحتی شدهاند. با این حال، اگر کسی محترمانه نزدیک شود مشکلی ندارد.
شاید دلیل اصلی این رفتار، همان چیزی باشد که جاناتان هایت آن را «نسل مضطرب» مینامد؛ نسلی که بیش از حد از اشتباه کردن میترسد.
روبین میگوید: «سخت شده خودت باشی، اشتباه کنی یا حتی با دیگران راحت صحبت کنی، چون مدام درگیر نگاه دیگران هستی.»
پنهان شدن پشت صفحه نمایش
وقتی جیدن برای اولین بار پس از فارغالتحصیلی به سنت پترزبورگ نقل مکان کرد، در یک چرخه فرساینده از قرارهای بدِ پشت سر هم گرفتار شد؛ قرارهایی که همگی از طریق اپلیکیشنهای دوستیابی تنظیم میشدند.
این اپها باعث شدهاند افراد بدون پذیرش ریسک مستقیم وارد ارتباط شوند. فقط وقتی دو طرف علاقه نشان دهند ارتباط شکل میگیرد، و این باعث کاهش ترس از رد شدن میشود.
جیدن احساس میکرد افراد در فضای آنلاین جسورترند اما در دنیای واقعی این اعتمادبهنفس را ندارند. در واقع بخش مهمی از مواجهه واقعی در این فضا حذف میشود. اما ایستویک میگوید این یک تصور غلط است: «باید چند بار با افراد تعامل داشته باشیم تا واقعا بفهمیم آیا مناسب هستند یا نه.»
اشتیاق برای ارتباط
به گفته هری رِیس، استاد روانشناسی دانشگاه روچستر در نیویورک، حتی خود واژه «رابطه» برای نسل زد معنای بسیار جدیتر و سنگینتری نسبت به نسلهای قبل پیدا کرده است.
او میگوید:«مردم کارهایی را انجام میدهند که قبلا قرار گذاشتن یا رابطه نامیده میشد، اما دیگر روی آن اسم رابطه نمیگذارند.»
اصطلاح «سچوئیشنشیپ» (Situationship) که در میان نسل زد بسیار رایج شده و هری ریس به آن اشاره دارد، نوعی رابطه است که تمام ویژگیهای یک رابطه واقعی را دارد، اما بدون برچسب و تعهد رسمی پیش میرود؛ پدیدهای که البته برای برخی افراد اضطرابزا است.
با این حال، کارشناسان و خود جوانان نسل زد معتقدند که این نسل همچنان عمیقا به دنبال ارتباط است و ایجاد و تقویت این پیوندها را ارزشمند میداند. ریس میگوید: «بیشتر مردم صمیمیت، نزدیکی و احساس تعلقی را میخواهند که در ارتباط با دیگران تجربه میشود. ما به این دلیل معاشرت میکنیم چون بخشی از ماهیت انسانی ماست. میل به ارتباط اجتماعی به نظر من هیچوقت ضعیفتر از امروز نبوده است.»
به گفته وایزبورد، والدین، پدربزرگها و مادربزرگها و حتی مدارس، تقریبا هیچ آموزش و آمادگیای برای مواجهه با پدیده «عشق» به نسل جوان نمیدهند. آموزشهای جنسی در آمریکا بیشتر بر خویشتنداری و جلوگیری از خطر متمرکز است؛ چیزی که وایزبورد آن را «پیشگیری از فاجعه» مینامد، نه آموزش ساختن یک رابطه عاطفی. علاوه بر این، به دلیل تضعیف جوامع و کانونهای اجتماعی، ایجاد ارتباطات حضوری برای جوانان سختتر از گذشته شده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با تمام اینها، میل به ارتباط هرگز از بین نخواهد رفت؛ جوانان فقط در پیدا کردن مسیر آن دچار مشکل شدهاند، چه به دلیل ترس، چه به دلیل کمبود مهارتهای ارتباطی یا تغییر اولویتها.
وایزبورد تاکید میکند: «ما باید شیوههای جدیدی برای ساختن جوامع محلی طراحی کنیم تا جوانان فرصتهای طبیعی برای ملاقات و ارتباط حضوری با یکدیگر داشته باشند؛ این یک مسئله فوری و بسیار مهم است.»
همزمان، دادههای اخیر یک مرکز تحقیقاتی در دانشگاه کالیفرنیا بر این نکته صحه گذاشته که گروه سنی نسل زد عمدتا از تماشای تصاویر و محتواهای عریان جنسی در رسانهها لذت نمیبرند و بهنوعی نسبت به آن موضعگیری منفی دارند. طبق این گزارش، آنها بیش از هر چیز به دنبال روابط واقعی، ملموس و صمیمانه هستند و بالای ۵۰ درصد آنها ترجیح میدهند شخصیتهای فیلمهای محبوبشان اصلا جریانات و علاقهمندیهای عاشقانه نداشته باشند.
به طوری که در فهرست موضوعات مورد پسند جوانان در آثار نمایشی، «رمانس» (عشق) در رتبه سوم از آخر قرار گرفته است. مثلثهای عشقی و روابط سمی نیز از نگاه این نسل، به عنوان خستهکنندهترین کلیشههای سینمایی شمرده میشوند. در عوض، علاقه آنها به انیمیشن به شکل چشمگیری افزایش یافته و از ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۴۸.۵ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده است.