بیماری نسبتاً ناشناختهای که بر اثر گزش کنه ایجاد میشود، میتواند به بروز نوعی آلرژی خطرناک به گوشت منجر شود. در ادامه، مهمترین نکاتی را که باید درباره این بیماری بدانید مرور میکنیم.
کنهها بیشتر به دلیل انتقال عفونتهایی شناخته میشوند که میتوانند بیماریهای جدی از جمله لایم و انسفالیت منتقله از کنه را ایجاد کنند.
آگهی
آگهی
اما این حشرات عامل بیماری کمتر شناختهشده دیگری نیز هستند: «سندرم آلفا گال»، نوعی آلرژی به گوشت که در مواردی میتواند جان فرد را به خطر بیندازد.
این سندرم حدود ۱۵ سال پیش برای نخستین بار به گونهای خاص از کنهها نسبت داده شد و اکنون با افزایش آگاهی عمومی و تشخیص بیشتر موارد آلرژی پس از مصرف گوشت و در برخی موارد لبنیات، بیش از گذشته شناخته شده است.
این آلرژی شامل غذاهای دریایی یا گوشت پرندگان مانند مرغ، بوقلمون و تخممرغ نمیشود.
علت این بیماری چیست؟
برخلاف دیگر بیماریهای منتقله از کنه، سندرم آلفا گال ناشی از باکتری یا ویروس نیست. این وضعیت زمانی ایجاد میشود که دستگاه ایمنی بدن به نوعی قند به نام «آلفا گال» یا «گالاکتوز-آلفا» واکنش آلرژیک نشان دهد.
این قند در گوشت بیشتر پستانداران از جمله گاو، خوک و گوسفند و همچنین در بزاق برخی کنهها وجود دارد، اما در بدن انسان و دیگر نخستیسانان یافت نمیشود.
این ماده هنگام مصرف خوراکی معمولاً بیضرر است، اما زمانی که کنههای حامل آن پوست انسان را نیش میزنند، آلفا گال مستقیماً وارد جریان خون میشود. در نتیجه، بدن پادتنهایی تولید میکند که این قند را به عنوان یک عامل بیگانه شناسایی کرده و به آن حمله میکنند.
پس از آن، مصرف گوشت پستانداران میتواند باعث فعال شدن این پادتنها و بروز واکنش آلرژیک شود.
اسکات کامینز، پژوهشگر سندرم آلفا گال در دانشگاه کارولینای شمالی، میگوید: «مشخص شده که پوست راه فوقالعادهای برای ایجاد پاسخ آلرژیک است.»
او میافزاید: «اگر همه این فرایند از راه دهان اتفاق میافتاد و ما آلفا گال را مانند استیک یا کباب مصرف میکردیم، دچار آلرژی نمیشدیم.»
علائم آن چیست؟
یکی از ویژگیهای شاخص سندرم آلفا گال این است که علائم آن ممکن است تا شش ساعت پس از مصرف گوشت قرمز ظاهر نشود. شکلگیری کامل بیماری میتواند هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد و شدت علائم نیز اغلب به مرور زمان افزایش مییابد.
ماریان ونهاگه، استاد ایمونولوژی بالینی در انستیتو کارولینسکا در سوئد، میگوید: «ممکن است بیمار عصر گوشت خورده باشد و نیمهشب با علائم شدید از خواب بیدار شود. همین موضوع تشخیص ارتباط واکنش آلرژیک با غذایی را که چند ساعت قبل مصرف شده دشوار میکند.»
علائم میتواند شامل کهیر، خارش گسترده، مشکلات گوارشی مانند نفخ و درد شکمی و همچنین آنافیلاکسی، یعنی تورم، تنگی نفس و شوک باشد.
آیا موارد ابتلا در حال افزایش است؟
اگرچه گزارشهای مربوط به این بیماری رو به افزایش است، کارشناسان معتقدند بخشی از این روند به افزایش آگاهی عمومی و شناخت بیشتر کارکنان نظام سلامت بازمیگردد.
ماریا دیوک-واسر، پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، میگوید: «به گمان من بخشی از ماجرا این است که افراد بیشتری درباره این بیماری آگاه شدهاند و نسبت به علائم آن حساستر هستند.»
افزایش موارد گزارششده همچنین با گسترش محدوده زیست کنه «لون استار»، ناقل اصلی این سندرم، مرتبط دانسته میشود. این گونه در حال حاضر عمدتاً در آمریکای شمالی یافت میشود.
گونههای دیگری مانند کنه «ایکسودس ریسینوس» یا کنه گوسفند و گوزن در اروپا نیز میتوانند با سندرم آلفا گال مرتبط باشند، هرچند این ارتباط کمتر مشاهده شده است.
این سندرم چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص سندرم آلفا گال معمولاً با آزمایش خون و اندازهگیری پادتن IgE انجام میشود.
کامینز میگوید: «خود آزمایش خون بسیار مفید است، اما برای تشخیص نمیتوان تنها به آن تکیه کرد و باید علائم بالینی بیمار نیز در نظر گرفته شود.»
او میافزاید: «در دنیای آلرژی، با نتایج مثبت کاذب در آزمایشهای خون زیاد روبهرو هستیم.»
در برخی بیماران، این آلرژی ممکن است پس از چند سال فروکش کند. کامینز میگوید چنین وضعیتی را در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران خود مشاهده کرده است. با این حال، برای جلوگیری از بازگشت بیماری، پیشگیری از گزش مجدد کنه اهمیت زیادی دارد.