دکتر ریکاردو باپتیستا لایت، مدیرعامل HealthAI، به برنامه «پرسش بزرگ» گفت: «فرصت اینجاست که از این انقلاب هوش مصنوعی برای تحول کامل نظام بهداشت و درمان استفاده کنیم تا بتوانیم بار بیماریها را کاهش دهیم و اطمینان حاصل کنیم که شهروندان سراسر اروپا و جهان در آینده از نتایج سلامت بهتری برخوردار شوند.»
در حال حاضر اجماع نظر بر این است که هوش مصنوعی قرار است هر صنعت در سراسر جهان را متحول کند و نتایج و بهرهوری را بهبود بخشد. اما این موضوع چگونه در حوزه سلامت نمود پیدا خواهد کرد؟
آگهی
آگهی
آیا هوش مصنوعی میتواند بهطور یکپارچه در مدلهای فعلی بهداشت و درمان ما ادغام شود؟ آیا سلامت و دادههای ما امن خواهد بود؟
در این قسمت از «پرسش بزرگ»، آنجلا بارنز با دکتر ریکاردو باپتیستا لایت، مدیرعامل HealthAI، آژانس جهانی هوش مصنوعی مسئول در حوزه سلامت، همراه میشود.
آیا هوش مصنوعی میتواند نظام بهداشت و درمان را از فروپاشی نجات دهد؟
ریکاردو به «پرسش بزرگ» گفت: «هوش مصنوعی فرصتی را در اختیار ما قرار میدهد تا اطمینان حاصل کنیم که همه بتوانند به خدمات بهداشتی مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند.»
اما اینقدرها هم ساده نیست که فقط هوش مصنوعی را به گردش کارها اضافه کنید و ناگهان همهچیز خیلی بهتر کار کند.
اگر هوش مصنوعی را در مدلهای فعلی مراقبت درمانی خود تعبیه کنید، این خطر وجود دارد که در ناکارآمد بودن بسیار کارآمد شوید.
سیستمهای فعلی بهداشت و درمان واکنشی هستند و بر درمان بیماری و عارضه متمرکزند. در بسیاری از مباحث سیاستگذاری سلامت، نه فقط در مورد هوش مصنوعی، استدلالی وجود دارد مبنی بر اینکه باید تمرکز خود را به پیشگیری و بهبود سلامت عمومی معطوف کنیم. امید است این امر منجر به کاهش بیماری، روزهای غیبت از کار و کاهش بهرهوری شود و در نتیجه به اقتصاد کلان سود برساند.
به گفتهٔ ریکاردو، با این تغییر رویکرد از مزایای هوش مصنوعی در کاهش بار بیماریها بهرهمند نخواهیم شد.
او گفت: «اگر کاری نکنیم، نظامهای بهداشت و درمان ما فرو خواهند پاشید. آنها پایدار نیستند. مردم هر روز بیشتر و بیشتر بیمار میشوند.
ما شاهد جمعیتی هستیم که در حال پیر شدن است و به بیماریهای متعدد مبتلا است. بنابراین اگر سیستم را بهطور کامل تغییر ندهیم، منابع لازم برای اطمینان از دسترسی همه به خدمات بهداشتی مورد نیازشان را نخواهیم داشت.»
هوش مصنوعی در چه زمینههایی میتواند به بهداشت و درمان کمک کند؟
درست است که ریکاردو مایل است تغییرات سیستمی بزرگتری را برای دستیابی به پیشرفت واقعی مبتنی بر هوش مصنوعی ببیند، اما این بدان معنا نیست که هوش مصنوعی هماکنون در حوزه سلامت تأثیرگذار نیست.
او توضیح داد: «حتی در دوران کووید و توسعه واکسنهای جدید، تقریباً همه شرکتها از اشکالی از هوش مصنوعی استفاده میکردند.
ما شاهد هوش مصنوعی در تمام زمینههای پژوهش و توسعه، تشخیص، فناوری تصویربرداری هستیم - در حال حاضر هر حوزهای از تصویربرداری از نوعی هوش مصنوعی استفاده میکند - درمانها، رباتیک و جراحیها.
وقتی به دستیارهای مجازی فکر میکنیم، یعنی منشیهای مجازی که از پزشکان در تصمیمگیریهای بالینی پشتیبانی میکنند، حتی وقتی درباره جنبههای غیربالینی بهداشت و درمان مانند شناسایی تقلب یا مطالبات مالی با بیمهها صحبت میکنیم، همه این حوزهها پتانسیل بهبود نتایج را دارند، چه از نظر صرفهجویی در هزینهها، چه از نظر کارایی و چه از نظر بهبود نتایج سلامت.»
چه کسی باید در هوش مصنوعی سرمایهگذاری کند تا به نتایج بهتری در بهداشت و درمان دست یابد؟
ریکاردو این پرسش را مطرح کرد که «میلیاردها در تحقیق و توسعه سرمایهگذاری میشود، اما چه کسی قرار است هزینه را بپردازد؟
خب، اگر میخواهیم مطمئن شویم این فناوری به همه میرسد و نه فقط عدهای معدود از افراد مرفه، نظامهای سلامت و شرکتهای بیمه باید دست به کار شوند.»
در حالی که صنعت بهداشت و درمان در ایالات متحده از طریق سرمایهگذاری خصوصی پیش میرود و صنعت چین دولتی است، ریکاردو معتقد است اروپا فرصت دارد تا به نقطهٔ بهینهٔ مشارکتهای خصوصی–عمومی دست یابد.
او همچنین تأکید کرد که مدلهای ارزیابی برای حمایت مالی باید بهبود یابند تا اطمینان حاصل شود فناوریهایی که تأمین مالی میشوند، واقعاً کار خواهند کرد.
من با شرکتی آشنا شدم که فناوری تصویربرداری شگفتانگیزی برای تشخیص سرطان پستان داشت. این توانایی را داشت که چندین سال زودتر از چشم انسان تصویربرداری را تشخیص دهد. بنابراین ما اینجا در مورد نجات جان انسانها صحبت میکنیم.
آن شرکت ورشکست شد و دلیل آن این بود که نهاد نظارتی دولتی وقت که مسئول بازپرداخت هزینه فناوری بود، به آنها گفت که هفت سال طول میکشد تا فناوری را ارزیابی کنند و سپس میتوانند بازپرداخت هزینهها را بررسی کنند.
موضوع فقط فناوری نیست، بلکه اطمینان از این است که فناوریای را انتخاب کنید که بتواند سیستم را متحول کند و در عین حال مدلی ایجاد شود که در آن بتوان مقیاسپذیری داشت؛ در این زمینه، بازپرداخت و ارزیابی فناوری سلامت نقشی حیاتی دارند.
چه کسی در زمینه هوش مصنوعی در بهداشت و درمان پاسخگو است؟
بهبود نتایج سلامت از طریق هوش مصنوعی همچنین نیازمند اعتماد زیادی از سوی بیماران و متخصصان است.
وی اظهار داشت: «آنجا که در پذیرش هوش مصنوعی تردید وجود دارد، تقریباً همیشه، این متخصصان بهداشت و درمان هستند که این فناوری را نمیپذیرند، یا به دلیل عدم اعتماد، ناشی از اینکه فناوری را درک نمیکنند و بنابراین به ابزارهای پشتیبانی تصمیمگیری بالینی اعتماد ندارند، یا به این دلیل که از مسئولیت قانونی میترسند.»
در اکثر حوزههای قضایی، متخصصان بهداشت و درمان مسئول هرگونه خطا هستند. بنابراین ریکاردو تأکید کرد که هوش مصنوعی باید در اغلب موارد برای تقویت یا تکمیل کار انسانی به کار گرفته شود.
با این حال توضیح داد که در خصوص برخی کاربستها، میزان دقت استفاده از هوش مصنوعی بهطور قابلتوجهی بالاتر از مداخله صرفاً انسانی است، بهویژه در ارزیابی اسکنها و تصاویر.
او افزود: «این بازاری است که اگر در آن به فناوری تکیه نکنیم، مقیاسپذیر نخواهد بود.» تنها راه اعتماد به فناوری، بهویژه برای شهروندان و متخصصان بهداشت و درمان، این است که محیط نظارتی مناسب و حاکمیت شایسته برقرار باشد.»
پرسش بزرگ یکی از مجموعه برنامههای یورونیوز بیزنس است که در آن با رهبران صنایع و کارشناسان گفتوگو میکنیم و به مهمترین موضوعات روز میپردازیم.
ویدئوی بالا را تماشا کنید تا گفتوگوی کامل با دکتر ریکاردو باپتیستا لایت از HealthAI را ببینید.