تا سال ۲۰۵۰ پیشبینی میشود هر سال ابرمیکروبها جان افراد بیشتری را نسبت به سرطان بگیرند. کارشناسان داروسازی ژاپن میگویند مقاومت آنتیبیوتیکی تهدیدی بزرگ برای سلامت و اقتصاد ماست.
استل فروشه، مدیرکل بخش فرانسه در شرکت شیونوگی اروپا، هشدار میدهد: «ما به آنتیبیوتیکهای جدید نیاز داریم.»
شاید این حرف چندان تازه به نظر نرسد، اما آمار و ارقامی که پشت این هشدار قرار دارد باید همه ما را نگران کند.
در این قسمت از برنامه The Big Question، استل در استودیو به آنجلا بارنز پیوست تا توضیح دهد چرا مقاومت ضد میکروبی میتواند به بحران اقتصادی بعدی تبدیل شود.
مرگ، روزهای مریضی و افت بهرهوری
مقاومت ضد میکروبی (AMR) اصطلاح فنی برای حالتی است که در آن باکتریها جهش پیدا میکنند و در برابر کشته شدن با آنتیبیوتیکها مقاوم میشوند. به همین دلیل است که همیشه به ما گفته میشود نباید این داروها را بیحساب و کتاب مصرف کنیم.
استل توضیح میدهد: «وقتی 25 سال پیش کارم را شروع کردم، آنتیبیوتیک برای یک سرفه ساده هم زیاد تجویز میشد. هر چه بیشتر از آنها استفاده کنید، باکتریها بیشتر میتوانند مقاوم شوند.»
وقتی گزینههای درمانی کمتری برای مقابله با باکتریهای مقاوم وجود داشته باشد، تلفات غیرضروری مدام بالا میرود.
بر اساس دادههای مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC)، عفونتهای ناشی از AMR هر سال بیش از 35 هزار نفر را در اتحادیه اروپا به کام مرگ میکشاند.
در سطح جهان، این رقم حدود 1.3 میلیون نفر در سال است؛ یعنی تقریبا معادل جمعیت شهرهایی مانند پراگ، دوبلین یا هلسینکی.
مقاومت ضد میکروبی برای اقتصاد چه معنایی دارد؟
افزایش موارد بیماری و طولانیتر شدن بستری در بیمارستان هم به معنی رشد هزینههای درمان برای نظامهای سلامت از پیش تحت فشار است و هم به معنای کاهش درآمد بیماران و افت بهرهوری برای کارفرمایان آنها.
این وضعیت هر سال حدود 12 میلیارد یورو برای اروپا هزینه در پی دارد و این رقم تنها رو به افزایش است.
اگر اقدامی صورت نگیرد، یک مطالعه منتشرشده در نشریه لانست در سال 2024 برآورد کرده است که از اکنون تا 2050 در مجموع 39 میلیون نفر ممکن است در سراسر جهان بر اثر عفونتهای ناشی از AMR جان خود را از دست بدهند. پیشبینی شده است که این موضوع سالانه 412 میلیارد دلار (352 میلیارد یورو) هزینه اضافی درمان و 443 میلیارد دلار (379 میلیارد یورو) کاهش بهرهوری نیروی کار به اقتصاد جهانی تحمیل کند.
برخی برآوردها از این هم بدبینانهتر است و از 1 تریلیون دلار هزینه اضافی درمان و کاهش 3.8 درصدی تولید ناخالص داخلی سالانه جهان حکایت دارد.
و هر جا هزینهها افزایش یابد، افت کیفیت زندگی نیز میتواند در پی آن بیاید.
آیا میتوان معضل AMR را حل کرد؟
بخش بزرگی از صنعت داروسازی سالها است که توسعه آنتیبیوتیکهای جدید را کنار گذاشته است. شیونوگی از معدود شرکتهایی است که همچنان در این مسیر پای میفشارد.
توسعه هر داروی جدید حدود 1 میلیارد یورو هزینه و 10 تا 15 سال زمان میبرد و 95 درصد آنها در نهایت شکست میخورند. اما مشکل خاص آنتیبیوتیکها این است که قیمتشان در بازار نسبتا پایین است و مصرف آنها باید محدود بماند، بنابراین بازگشت سرمایه برای توسعه یک آنتیبیوتیک از نظر تجاری جذاب نیست.
استل در برنامه The Big Question میگوید: «ما به این وضعیت میگوییم یک بازار معیوب.»
او اضافه میکند: «ما به یک مدل اقتصادی جدید نیاز داریم. دولتها باید به این موضوع فکر کنند و سازوکارهای تامین مالی تازهای پیشنهاد دهند تا این حوزه برای صنعت جذابتر شود.»
بریتانیا به تازگی یک مدل اشتراکی را که غیررسمی به «مدل نتفلیکس» معروف است، آغاز کرده است؛ مدلی که در آن نظام سلامت این کشور در ازای دسترسی به آنتیبیوتیکهای حیاتی، فارغ از حجم مصرف، هر سال مبلغ ثابتی به شرکتهای داروسازی میپردازد تا نوآوری را تشویق کند.
استل پیشنهاد میکند: «این مدل در بریتانیا به صورت آزمایشی اجرا شده است، بنابراین میتوان گفت کار میکند و به گمان من میتوان آن را در کشورهای دیگری مانند فرانسه هم به کار گرفت.»
اما این مدیر داروسازی تاکید میکند که موفقیت در نبرد با AMR مستلزم همکاری میان پزشکان، سیاستگذاران، دولت و کل صنعت است.
با وجود اهداف تعیینشده برای کاهش 20 درصدی مصرف آنتیبیوتیک تا سال 2030، میزان مصرف در اتحادیه اروپا در سال 2024 افزایش یافته است.
کاهش مصرف آنتیبیوتیکها نه فقط در انسان، بلکه در حیوانات و کاربردهای کشاورزی نیز حیاتی است و همزمان باید از مشوقهای مالی «پوش» و «پول» برای ترغیب سرمایهگذاری در توسعه داروهای جدید استفاده شود.
استل در پایان نتیجه میگیرد: «به همکاری بینالمللی هم نیاز داریم، چون باکتریها همه جا هستند.»
The Big Questionمجموعهای از یورونیوز بیزنس است که در آن با رهبران صنعت و کارشناسان مینشینیم و درباره برخی از مهمترین موضوعات در دستور کار امروز گفتوگو میکنیم.
برای مشاهده گفتوگوی کامل درباره AMR با شیونوگی اروپا، ویدئوی بالا را ببینید.