مدیرعامل شرکت تونی چوکولونلی به یورونیوز گفت: «در قفسهها با هم رقابت کنیم اما در زنجیرهتامین با هم همکاری کنیم.»
داگلاس لامونت، مدیرعامل شرکت شکلاتسازی «تونی چاکولونلی» به یورونیوز گفت: «آیا میخواهم اندازه شرکت را دو برابر کنم؟ البته که میخواهم.»
آگهی
آگهی
اما برخلاف بسیاری از مدیران تجاری، انگیزه اصلی داگلاس فقط افزایش سود و رشد نیست. او میخواهد کل صنعت شکلات را دگرگون کند و چالشی سخت پیش رو دارد.
داگلاس توضیح داد: «حجم بیشتر یعنی دانههای کاکائوی بیشتر و یعنی تاثیر بیشتر در زندگی کشاورزها [...] این یعنی دو برابر شدن تعداد دانههایی که ما به شکل اخلاقی تامین میکنیم و برای کشاورزان غرب آفریقا به قیمت درآمد معیشتی میخریم.»
در این قسمت از برنامه «پرسش بزرگ»، داگلاس روبهروی هانا براون نشست تا درباره هزینه واقعی شکلات و چالشهای مبارزه با بهرهکشی صحبت کند.
بهرهکشی در صنعت شکلات
اگر با «تونی چاکولونلی» آشنا نیستید، این یک شرکت تولیدکننده شکلات است که در سال ۲۰۰۵ توسط تون فان ده کیوکن، مستندساز هلندی تاسیس شد. تون وقتی از گستردگی بهرهکشی در زنجیره تامین صنعت شکلات باخبر شد شوکه شد و وقتی مستند افشاگرانهاش نتوانست تغییری ایجاد کند، تصمیم گرفت از درون صنعت اوضاع را بهتر کند.
اکنون و بعد از ۲۱ سال این شرکت مسیر طولانی را طی کرده است.
بخش عمده شکلاتی که در اروپا مصرف میشود از دانههای کاکائویی میآید که در ساحل عاج و غنا کشت میشود. در کل صنعت برآورد میشود حدود ۴۰ درصد خانوارهایی که در کار کشت کاکائو هستند با موارد کار کودک روبهرو هستند.
تونی چاکولونلی میگوید توانسته این رقم را در زنجیره تامین خود به حدود ۴ درصد کاهش دهد.
عامل کلیدی، تعیین سطح درآمدی برای کشاورزان است که هزینههای حداقل زندگی را تامین کند؛ رقمی که آنها فارغ از قیمت روز کاکائو در بازار دریافت میکنند.
داگلاس در برنامه «پرسش بزرگ» گفت: «ما به آنها قراردادهای بلندمدت و نامتقارن میدهیم، یعنی همیشه محصولشان را به قیمت درآمد معیشتی از آنها میخریم. آنها مجبور نیستند به ما بفروشند و اگر جای دیگری قیمت بالاتری بگیرند میتوانند آنجا بفروشند. این کار قدرت را به دست خودشان میدهد.»
او افزود: «همین حالا ما در غرب آفریقا ۴۵ درصد روی قیمت درِ مزرعه حقالزحمه اضافه میپردازیم. ترکیب این عوامل باعث میشود کشاورز پول بیشتری در جیبش داشته باشد، بتواند در مزرعهاش سرمایهگذاری کند و از پس هزینه فرستادن بچههایش به مدرسه برآید.»
داگلاس تاکید کرد که شفافیت و قابلیت ردیابی در این صنعت نخستین گام مهم برای ایجاد رابطه مستقیم با کشاورزان کاکائو است و مقررات جنگلزدایی اتحادیه اروپا نقش اساسی در الزام گستردهتر این رویکرد خواهد داشت.
او ادامه داد: «این مقررات در مورد کاکائو، ردیابی را وارد معادله میکند تا هر شرکت دقیقا بداند کاکائویش از کدام مزرعه میآید.»
او گفت: «وقتی کشاورز خودتان را میشناسید، رابطه بسیار مستقیمتری شکل میگیرد و موضوع به این برمیگردد که از نظر اقتصادی به او آنقدر پرداخت کنید که درآمدی در حد معیشت داشته باشد... در گذشته شرکتهای بزرگ میگفتند فهمیدن منشا محصول برایشان خیلی دشوار است.»
بهای واقعی شکلات چقدر است؟
تونی چاکولونلی که یکی از سریعترین برندهای در حال رشد در بازار جهانی شکلات است، ظاهرا کاری را درست انجام میدهد؛ شاید هم دو کار را.
داگلاس گفت: «ما سادهلوح نیستیم و میدانیم اگر فقط اخلاقی باشید اما قیمت محصول خیلی بالا و کیفیتش پایین باشد، مردم آن را نمیخرند و دوباره هم سراغش نمیآیند.»
او افزود: «فکر میکنم نشان میدهیم که این ترکیب ممکن است و البته باید یک محصول فوقالعاده خوشمزه هم داشته باشید، چون تاثیر واقعی حاصل همین ترکیب است.»
در سال ۲۰۲۵ ارزش این برند ۲۰ درصد رشد کرد و گردش مالی شرکت را به بیش از ۲۴۰ میلیون یورو رساند. از نظر حجم فروش، فروش آنها ۴ درصد افزایش یافت و بازار آمریکا از هلند به عنوان نخستین بازارشان پیشی گرفت.
هرچند بسیاری «تونی چاکولونلی» را یک شکلات نسبتا گران میدانند، داگلاس اصرار دارد که این شرکت خود را یک برند فوقلوکس نمیداند.
او توضیح داد: «شکلاتهای ما نسبت به بیشتر محصولات روی قفسه بزرگتر و ضخیمتر است.»
او گفت: «اگر بر پایه هر کیلوگرم حساب کنید، قیمت شکلات ما معمولا ۲۰ تا ۲۵ درصد بالاتر از دیگر شکلاتهای روی قفسه است؛ قیمتی که به نظر من ارزش پرداختن دارد.»
آیا تغییرات اقلیمی شکلات را از بین میبرد؟
شرایط جوی نامساعد در سالهای اخیر تاثیر زیادی بر برداشت کاکائو گذاشته و باعث شده قیمت دانهها سر به فلک بگذارد.
افزایش قیمت دانه کاکائو باعث شد قیمت مصرفکننده شکلات در سراسر اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷٫۹ درصد بالا برود؛ رشدی بیشتر از هر ماده غذایی یا حتی نوشیدنی غیرالکلی دیگر. در سال ۲۰۲۶ این روند تا حدی معکوس شده و به دلیل کاهش تقاضا و بهبود برداشت، قیمت دانهها پایین آمده است.
داگلاس ادامه داد: «ما از این قیمتهای پایین در بازار خوشحال نمیشویم. آنچه میخواهیم یک قیمت ثابت و مناسب برای تامین درآمد معیشتی کشاورز است [...] اینگونه است که صنعتی باثباتتر ایجاد میکنیم، کودکان را از کار کودک بیرون میآوریم و صنعت را تغییر میدهیم.»
و هرچند تغییرات اقلیمی احتمالا در آینده هم بر قیمت کاکائو تاثیر خواهد گذاشت، داگلاس مطمئن است که شکلات از سبد مصرف مردم حذف نخواهد شد.
او گفت: «فکر میکنم مانند هر کالای دیگری اگر روی افزایش بهرهوری سرمایهگذاری کنید، روی خود کشاورز سرمایه بگذارید و به او امکان دهید درآمدی در حد معیشت داشته باشد تا این صنعت برای مردم در غرب آفریقا جذاب بماند، محصولی باثباتتر و برداشت و عملکردی یکنواختتر خواهید داشت.»
او افزود: «بله، همچنان نوسانهای اقلیمی سال به سال وجود خواهد داشت اما اگر صنعتی متعهدتر و سرمایهگذاریشدهتر داشته باشید، تغییر در میزان برداشت بسیار کمتر خواهد بود.»
داگلاس گفت: «در عین حال یک مزیت اخلاقی هم وجود دارد: کار کودک را کاهش میدهیم و برخی مشکلات ساختاری مثل جنگلزدایی را نیز از این صنعت بیرون میرانیم. این را مسیر آینده میدانیم.»
او در پایان نتیجه گرفت: «به نظر من برای این تغییر، هم توجیه اقتصادی کاملا روشنی وجود دارد و هم توجیه اخلاقی.»
پرسش بزرگمجموعهای در بخش کسبوکار یورونیوز است که در آن با رهبران صنعت و کارشناسان مینشینیم و درباره برخی از مهمترین موضوعهای روز گفتوگو میکنیم.
برای تماشای گفتوگوی کامل با «تونی چاکولونلی»، ویدئوی بالا را ببینید.