افزایش تنشها در خاورمیانه و بسته شدن مؤثر تنگه هرمز باعث شد شاخصهای سهام روز دوشنبه با افت شدید روبهرو شوند، نفت خام به بالای ۱۱۳ دلار در هر بشکه برسد و نگرانیها از افزایش تورم و بیثباتی جهانی شدت گیرد.
بازارهای سهام آسیایی روز دوشنبه شاهد ریزشهای چشمگیری بودند، کاهش قیمتی که همزمان با کاهش ۸درصدی معاملات آتی طلا و افزایش قیمت نفت خام، تحت تأثیر افزایش بیثباتی در خاورمیانه قرار گرفت.
با ادامه بسته شدن تنگه هرمز که جریان عرضه جهانی انرژی را مسدود کرده است، قیمت نفت خام آمریکا در صبح دوشنبه در بازار اروپا از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. نفت برنت نیز به بیش از ۱۱۳ دلار در هر بشکه رسید. قیمت برنت از حدود ۷۰ دلار پیش از آغاز جنگ، تا بیش از ۱۱۹.۵۰ دلار نوسان کرده است.
پیشتر، آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده بود که اقتصاد جهانی به دلیل جنگ ایران در معرض «تهدید بزرگ و جدی» قرار دارد و حداقل ۴۰ دارایی انرژی در ۹ کشور منطقه آسیب دیدهاند.
نگ جینگ ون، تحلیلگر بانک میزوهو، دومین بانک بزرگ ژاپن گفت: «اولتیماتوم ترامپ و هشدارهای تلافیجویانه ایران نشانه یک درگیری گستردهتر است که نوسانات انرژی و بازار را بالا نگه میدارد و هیچ مسیر روشنی برای پایان تنش دیده نمیشود.»
در اروپا، معاملات آتی گاز طبیعی بالای ۶۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت آغاز شد. این روند پس از افزایش هفته گذشته رخ داد که تهدیدهای فزاینده به تأسیسات انرژی خاورمیانه، نگرانیها از اختلالات عمیقتر در عرضه را افزایش داده بود.
افت بازارهای اروپایی
شاخصهای بورس اروپا با روندی کاهش روز خود را آغاز کردند؛ به این ترتیب شاخص بورس اوراق بهادار فایننشیال تایمز لندن ۱.۵ درصد، کک ۴۰ پاریس ، ۱.۶٪ و دکس فرانکفورت ۲٪ افت داشتند.
سقوط بازارهای آسیا
در آسیا، بازارهای سهام به شدت تحت تأثیر عدم قطعیت بحران خاورمیانه قرار گرفتند؛ شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۳.۵٪ کاهش یافت، شاخص تایکس تایوان ۲.۵٪، شاخص کوسپی کره جنوبی ۶.۵٪، شاخص هنگسنگ مربوط به هنگکنگ ۳.۸٪ و شاخص کامپوزیت شانگهای ۳.۶٪ سقوط کردند.
تحلیلگران میگویند افزایش قیمت نفت که روز جمعه نیز بازارها را تکان داد، امیدها به کاهش احتمالی نرخ بهره توسط فدرال رزرو را از بین برد. پیش از جنگ، معاملهگران انتظار داشتند که فدرال رزرو دستکم دو بار در سال جاری نرخ بهره را کاهش دهد. بانکهای مرکزی اروپا، ژاپن و بریتانیا نیز اخیرا نرخ بهره را ثابت نگه داشتهاند.
کاهش شاخص وال استریت
شاخص «اساندپی ۵۰۰» روز جمعه ۱.۵ درصد کاهش یافت و چهارمین هفته متوالی کاهشی خود را به پایان رساند که طولانیترین روند کاهشی در یک سال اخیر است. میانگین صنعتی داو جونز ۴۴۳ واحد یا ۱ درصد کاهش یافت و کامپوزیت نزدک ۲ درصد سقوط کرد. در وال استریت، تقریباً از هر چهار سهام موجود در «شاخص اساندپی ۵۰۰»، سه سهام در روز جمعه کاهش یافت.
سهام شرکتهای کوچک که بیشتر تحت تأثیر افزایش نرخ بهره هستند، بیشترین کاهش را تجربه کردند؛ شاخص راسل ۲۰۰۰ با ۲.۳٪ افت پیشرو بود که بیشترین کاهش در بازار بود.
بازار اوراق قرضه
در بازار اوراق قرضه، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا، هفته گذشته از ۴.۲۵٪ در پنجشنبه شب به ۴.۳۸٪ در جمعه رسید ، در حالی که این رقم قبل از شروع جنگ تنها ۳.۹۷ درصد بود.
بازده اوراق دو ساله، که انتظارات از سیاست فدرال رزرو را بهتر دنبال میکند از ۳.۷۹ درصد به ۳.۸۸ درصد افزایش یافت. در معاملات ارزی، دلار آمریکا از ۱۵۹.۲۲ ین ژاپن به ۱۵۹.۵۳ ین افزایش یافت. یورو نیز با قیمت ۱.۱۵۲۶ دلار معامله شد که کاهشی نسبت به ۱.۱۵۷۱ دلار قبلی داشت.