در تعطیلات آخر هفته، همزمان با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، صرافیهای غیرمتمرکز رمزارز که به صورت شبانهروزی فعالند به مهمترین محل کشف لحظه ای قیمت نفت، طلا و دیگر داراییها تبدیل شدند.
زمانی که ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ساعت ۸:۳۰ صبح به وقت اروپای مرکزی در روز شنبه ۲۸ فوریه آغاز موج نخست حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را اعلام کرد و از شروع عملیات «خشم حماسی» خبر داد، همه بازارهای سنتی مالی تعطیل بودند.
آگهی
آگهی
بیشتر بازارها فقط دوشنبه تا جمعه فعالاند؛ به این معنا که تحولات آخر هفته، هر قدر هم مهم، تا صبح دوشنبه و بازگشایی معاملات در قیمتها منعکس نمیشوند و همین موضوع در لحظه بازگشایی گرهای از واکنشها ایجاد میکند.
روز شنبه، بازار سهام آمریکا، معاملات آتی، عمده پلتفرمهای معاملات ارزی، بازارهای کالا و بورسهای آسیایی و اروپایی همگی بسته بودند.
بورسهای خاورمیانه از جمله عربستان سعودی و قطر که از یکشنبه تا پنجشنبه فعالیت میکنند، در دومین روز درگیری باز شدند، اما مشارکتکنندگان غربی کمتری به آنها وارد میشوند و در نتیجه نقدشوندگی محدودی دارند.
در گذشته، سرمایهگذارانی که روز شنبه با چنین شوک مهم ژئوپولیتیکی روبهرو میشدند، ناچار بودند تا بازگشایی معاملات آتی آمریکا در شامگاه یکشنبه صبر کنند تا از آن زمان شروع به قیمتگذاری دوشنبهای بهاحتمال آشفته کنند.
کریپتو هرگز نمیخوابد
اما این بار آنها یک گزینه واقعی در اختیار داشتند؛ پلتفرمهای مبتنی بر رمزارز که ۲۴ ساعت شبانهروز، هفت روز هفته و ۳۶۵ روز سال فعالاند، در سراسر جهان در دسترس هستند و معاملات را تقریبا آنی تسویه میکنند.
برجستهترین گزینه، هایپرلیکویید بود؛ بورس غیرمتمرکز قراردادهای دائمی که نه فقط روی رمزارزها، بلکه روی داراییهای دنیای واقعی از جمله نفت خام نیز قرارداد ارائه میکند.
بر اساس دادههای آنچین، حجم معاملات در این پلتفرم بهطور ناگهانی جهش کرد و در ۲۴ ساعت روز شنبه تا نزدیکی ۲۰۰ میلیون دلار (۱۷۲ میلیون یورو) اوج گرفت.
قراردادهای دائمیِ مبتنی بر نفت در هایپرلیکویید، از جمله OIL/USDH و USOIL/USDH، بلافاصله پس از اعلام حملات آمریکا و اسرائیل بیش از ۵ درصد رشد کرد و یکی از نخستین سیگنالهای قیمتی لحظهای را پیش از بازگشایی بازارهای سنتی ارائه داد.
تنها قراردادهای هایپرلیکویید نبود که توجهها را جلب کرد.
توکن XAUT شرکت تتر، که بهطور کامل با طلای فیزیکی نگهداریشده در خزانهها پشتوانهسازی شده است، در ۲۴ ساعت بیش از ۳۰۰ میلیون دلار (۲۵۸ میلیون یورو) حجم معامله ثبت کرد؛ رقمی چشمگیر برای آخر هفته.
بازارهای پیشبینی مانند کَلشی و پالیمارکت نیز حجمهای سنگینی را ثبت کردند، در حالی که بیتکوین، اتریوم و دیگر توکنهای رمزارزی بهعنوان داراییهای جانشین برای بازتاب احساس ریسک منفی گستردهتر فروخته شدند.
برای نخستین بار در حافظه بسیاری از ناظران، بازارهای رمزارز در عمل «خودِ بازار» در طول آخر هفته بودند.
مَت هوگان، مدیر ارشد سرمایهگذاری شرکت بیتوایز، در یادداشتی که روز سهشنبه منتشر شد، این رویداد را «آخر هفتهای که دنیای مالی را تغییر داد» توصیف کرد.
منتقدان یادآور میشوند که بازارهای رمزارز همچنان کوچکتر و پرنوسانتر از همتایان سنتی خود هستند و ریسکهای نظارتی و عملیاتی درباره آنها پابرجاست.
با این حال، رخدادهای آخر هفته گذشته نشان داد که مالی آنچین بسیار سریعتر از پیشبینیها، حتی نسبت به شش ماه پیش، از حاشیه به مرکز بازارهای سرمایه جهانی در حال حرکت است.
بورسهای سنتی حرکت به سوی معاملات ۲۴ ساعته را تندتر میکنند
موفقیت پلتفرمهای رمزارزی در جریان درگیری با ایران، به فشارهایی افزود که از پیش بر نهادهای قدیمی مالی وارد بود تا پا جای پای آنها بگذارند و بازارهایی همیشه باز فراهم کنند.
بورس نیویورک (NYSE) که در مالکیت گروه اینترکانتیننتال اکسچنج است، بهطور فعال در حال توسعه یک سامانه معاملاتی جایگزین مبتنی بر بلاکچین برای سهام و صندوقهای قابل معاملهای است که توکنسازی شدهاند و امکان معاملات واقعی ۲۴ ساعته با تسویه آنی را فراهم میکند.
این پلتفرم که اوایل سال ۲۰۲۶ معرفی شد و همچنان در انتظار تایید نهادهای نظارتی است، قرار است موتور تطبیق سفارش موجود در NYSE را با شبکههای بلاکچین خصوصی برای پردازش پس از معامله ترکیب کند.
معاملات میتواند با استفاده از استیبلکوینها در زمان واقعی تامین مالی و تسویه شود و به این ترتیب چرخه تسویه T+1 را که بر اساس آن انتقال اوراق بهادار و پرداخت متناظر باید تا روز کاری بعد تکمیل شود و همچنان بر بازار سهام حاکم است، دور بزند.
این بستر توکنشده میتواند از سهماهه دوم ۲۰۲۶ آغاز به کار کند و هدفگذاری شده که ساعات معاملات روزهای هفته در NYSE در ادامه سال یا اوایل ۲۰۲۷، با هماهنگی با SEC، شرکت تسویه و پایاپای سپردهگذاری (DTCC) و تامینکنندگان دادههای بازار، به ۲۲ تا ۲۳ ساعت در روز برسد.
نزدک نیز پیشنهادهایی مشابه برای گسترش معاملات سهام آمریکا به ۲۳ ساعت در روز و پنج روز در هفته به نهادهای ناظر ارائه کرده و انتظار میرود این طرح در نیمه دوم ۲۰۲۶ اجرا شود.
این تحولات پاسخی مستقیم به فشار رقابتی ناشی از پلتفرمهای رمزارزی همیشهفعال و افزایش تعداد رویدادهایی است که خارج از ساعات سنتی بازار رخ میدهند اما بر قیمتها اثر میگذارند.
آخر هفته ایران نمونهای آشکار از این روند بود.
با توجه به این که صندوقهای پوشش ریسک و معاملهگران مالکیتی هماکنون در هایپرلیکویید و دیگر پلتفرمهای غیرمتمرکز فعالاند، بورسهای تثبیتشده دریافتهاند که اگر دسترسی مشابهی فراهم نکنند، خطر از دست دادن دائمی جریان سفارشها را به جان میخرند.
توکنسازی پلی فناورانه فراهم میکند که امکان معاملات پیوسته را در عین حفظ چارچوبهای نظارتی موجود درباره نگهداری دارایی، سود تقسیمی و حقوق سهامداران فراهم میآورد.
لایحه بازار رمزارز با وجود حمایت ترامپ متوقف مانده است
در حالی که زیرساخت رمزارزی در طول آخر هفته تابآوری خود را نشان داد، پیشرفت در جبهه قانونگذاری همچنان ناامیدکننده کند است.
قانون شفافیت بازار دارایی دیجیتال ۲۰۲۵ که با نام قانون CLARITY شناخته میشود، سال گذشته با حمایت قوی هر دو حزب در کنگره آمریکا تصویب شد، اما از آن زمان در سنا متوقف مانده است.
نقطه اختلاف اصلی، تنش میان بخش بانکی و صنعت رمزارز بر سر نحوه برخورد با سود استیبلکوینها در چارچوب قانون جداگانه GENIUS است؛ قانونی که نخستین چارچوب فدرال برای ناشران استیبلکوینها را ایجاد کرد.
بانکها استدلال میکنند استیبلکوینهای سودده میتواند سپردهها را از سیستم بانکی خارج کند و برای بستن خلاهای ادعایی در قانون لابی کردهاند.
حامیان رمزارز در مقابل میگویند این گونه پاداشها برای حفظ مشتریان و تشویق نوآوری ضروری است.
ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه در شبکه تروث سوشال مستقیما وارد ماجرا شد.
ترامپ نوشت: «قانون جینیوس از سوی بانکها تهدید و تضعیف میشود و این قابل قبول نیست؛ اجازه نخواهیم داد چنین شود. آمریکا باید هر چه زودتر تکلیف ساختار بازار را مشخص کند.»
ترامپ همچنین با این جمله بیش از پیش در کنار بخش رمزارزها قرار گرفت: «بانکها در حال ثبت سودهای بیسابقهاند و ما اجازه نخواهیم داد برنامه قدرتمند رمزارزی ما را تضعیف کنند؛ برنامهای که اگر تکلیف قانون کلاریتی را روشن نکنیم، در نهایت به چین و کشورهای دیگر خواهد رفت.»
با وجود دخالت رئیسجمهور و نشستهای پیشین کاخ سفید با نمایندگان دو صنعت، هنوز راهحلی به دست نیامده است.
کمیتههای بانکی و کشاورزی سنا همچنان پیشنویسهای متفاوتی را پیش میبرند و برگزاری رایگیری در صحن کامل سنا همچنان دور از دسترس است.
با عملا متوقف شدن این لایحه، فعالان بازار همچنان از آن اطمینان نظارتیای که بسیاری امید داشتند تا پایان سهماهه نخست سال به دست آید، بیبهره ماندهاند.
تناقض ماجرا از نگاه ناظران پنهان نمانده است؛ در حالی که بازارهای رمزارز در یک بحران واقعی کارایی خود را ثابت کردند، همان قوانینی که قرار است ادغام امن آنها در نظام سنتی را تضمین کند، همچنان گروگان نبردهای لابیگری باقی مانده است.
تا زمانی که توافقی حاصل نشود، سرعت نوآوری از آهنگ تدوین مقررات پیشی خواهد گرفت؛ پویاییای که رخدادهای آخر هفته ایران آن را بیش از پیش عیان کرد.