از کشورها خواسته شده است از همین حالا برای کنار گذاشتن «فوری و اجتناب‌ناپذیر»، هرچند داوطلبانه، زغال‌سنگ، نفت و گاز برنامه‌ریزی کنند.
برزیل نخستین نقشه‌راه جهانی برای کنار گذاشتن سوخت‌های فسیلی را منتشر کرده است. این طرح داوطلبانه آخرین بند دستور کار میزبان اجلاس آب‌وهوایی سازمان ملل در کوپ سال گذشته بود، پیش از آن‌که هفته آینده مشعل به ترکیه و استرالیا واگذار شود.
آگهی
آگهی
کنفرانس کوپ۳۰ در سال ۲۰۲۵ در شهر آمازونی بلم برگزار شد و با توافق نهایی‌ای به پایان رسید که نتوانست به‌طور صریح به سوخت‌های فسیلی اشاره کند؛ آن هم پس از مخالفت شدید تولیدکنندگان بزرگ نفت مانند عربستان سعودی و روسیه.
در واکنش، میزبانان برزیلی پیشنهاد کردند نقشه‌راهی را برای کشورها به راه بیندازند تا آن‌ها به‌صورت داوطلبانه از نفت و گاز و زغال‌سنگ فاصله بگیرند.
در متن منتشرشده در روز ۳ نوامبر آمده است: «با در نظر گرفتن همه شواهد و تحلیل‌های موجود در این نقشه‌راه، ریاست کوپ۳۰ به این نتیجه روشن می‌رسد که گذار از سوخت‌های فسیلی فوری، اجتناب‌ناپذیر و در عین حال ممکن است.»
با این حال، این سند اذعان کرد که «برای این معمای پیچیده راه‌حل یگانه‌ای وجود ندارد» و پیشنهاد داد کشورها اقداماتی را متناسب با شرایط خود طراحی کنند.
برزیل همچنین نقشه‌راهی برای توقف جنگل‌زدایی تا سال ۲۰۳۰ منتشر کرد.
«گذار اجتناب‌ناپذیر است، پس از همین حالا برنامه‌ریزی کنید»
این نقشه‌راه یک «دستور کار جمعی» را در سه مرحله، از سال ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۳، پیشنهاد می‌کند؛ دوره‌ای که طی آن کشورها باید برنامه‌هایی تدوین و نظام‌های انرژی خود را دگرگون کنند.
در این سند آمده است: «کشورها از نظر سرعت حرکت و میزان حمایتی که نیاز دارند با هم تفاوت دارند، اما هر کشوری از آن‌که بی‌درنگ برای گذار خود از سوخت‌های فسیلی برنامه‌ریزی کند، سود می‌برد.»
در اجلاس کوپ۲۸ در دوبی در سال ۲۰۲۳، نزدیک به ۲۰۰ کشور متن تاریخی‌ای را تصویب کردند که خواستار «گذار از سوخت‌های فسیلی در نظام‌های انرژی» بود.
آنا تونی، مدیر اجرایی کوپ۳۰، در یک نشست خبری گفت: «گذار اجتناب‌ناپذیر است، بنابراین از همین حالا و هرچه زودتر برنامه‌ریزی کنید، چون این کار به نفع کشور شما، جامعه شما و اقتصاد شما خواهد بود.»
در سند ریاست کوپ۳۰ تاکید شده است که سیاست‌ها و برنامه‌های کنونی که تاکنون اعلام شده‌اند، «هنوز جهان را از نتایج انرژی‌ای که در دوبی درباره آن‌ها توافق شد، محروم می‌گذارند».
آیا سوخت‌های فسیلی در دستور کار کوپ۳۱ قرار دارند؟
به نظر می‌رسد در کنفرانس دو هفته‌ای کوپ۳۱ که روز دوشنبه ۹ نوامبر در شهر تفریحی آنتالیای ترکیه در مدیترانه آغاز می‌شود، توافق جدیدی درباره سوخت‌های فسیلی حاصل نشود.
در عوض، ترکیه به‌عنوان رئیس کوپ۳۱ و استرالیا که هدایت مذاکرات را بر عهده دارد، از یک برنامه داوطلبانه حمایت می‌کنند که هدف آن تقویت «برقی‌سازی» در تلاش‌ها برای کاهش انتشارهایی است که گرما را در جو به دام می‌اندازند.
اما منتقدان هشدار داده‌اند که متن، منبع انرژی را مشخص نمی‌کند؛ به این معنا که برقی‌سازی می‌تواند پوششی برای گسترش سوخت‌های فسیلی باشد، نه آن‌که بر پایه منابع تجدیدپذیر پاک انجام شود.
تونی گفت نقشه‌راه سوخت‌های فسیلی روز ۱۰ نوامبر در آنتالیا مورد بحث قرار خواهد گرفت، اما مقام‌های برزیلی تاکید کردند که ابتکار آن‌ها فراخوانی برای اقدام است، نه سندی برای مذاکره در کوپ۳۱.
آندره کورئا دو لاگو، رئیس کوپ۳۰، گفت: «ما پیشنهاد انجام مذاکرات را مطرح نمی‌کنیم.»
او افزود: «هرکسی می‌تواند از همین حالا دست به اقدام بزند»، و اشاره کرد که دانش و فناوری لازم هم‌اکنون در دسترس است. او گفت: «توافق‌ها از پیش وجود دارند؛ آن‌چه مهم است اجرای آن‌هاست.»
فعالان کارزارهای آب‌وهوایی از ابتکارهای برزیل استقبال کردند.
فنی پتیبون، تحلیل‌گر سیاست‌گذاری در سازمان مردمی آب‌وهوایی «۳۵۰.اورگ» (350.org)، گفت: «این نقشه‌راه نباید به سرنوشتی دچار شود که فقط یک گزارش دیگر باشد و روی قفسه خاک بخورد.»
پتیبون گفت: «کوپ۳۱ باید زمانی باشد که دولت‌ها این کار را به جلو ببرند، با تعهدات روشن، جدول‌های زمانی و منابع لازم برای فراهم کردن یک خروج از زغال‌سنگ، نفت و گاز عادلانه و منظم.»