پژوهشگران دانشگاه یورک کانادا با بررسی دهها مطالعه دریافتهاند که خواب ما، اگر در بازهای مشخص قرار بگیرد، میتواند خطر ابتلا به یکی از شایعترین بیماریهای مغزی را کمتر کند.
تیم پژوهشی در این بررسی سه عامل را با خطر زوال عقل سنجید: فعالیت بدنی، مدت زمان نشستن و مدت خواب. به گفته پژوهشگران، اینها متغیرهایی هستند که تا حد زیادی در کنترل خود افراد قرار دارند.
بر اساس نتایج، کسانی که کمتر از ۷ ساعت در شب میخوابند، ۱۸ درصد بیشتر در معرض زوال عقل قرار دارند. در مقابل، خواب بیش از ۸ ساعت با افزایش ۲۸ درصدی این خطر همراه بوده است.
این یافته با پژوهشهای پیشین همخوان است که نشان دادهاند زیاد خوابیدن میتواند به اندازه کمخوابی برای سلامت زیانبار باشد.
نشستن طولانیمدت، یعنی بیش از ۸ ساعت در روز، و تحرک ناکافی، یعنی کمتر از ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته، نیز با افزایش چشمگیر احتمال ابتلا به زوال عقل مرتبط شناخته شد.
پژوهشگران در مقاله خود نوشتهاند فعالیت بدنی منظم، کاهش زمان نشستن و خواب مناسب شبانه میتواند با کاهش خطر زوال عقل همراه باشد و از عواملی است که میتوان برای پیشگیری یا به تأخیر انداختن این بیماری به آنها پرداخت.
با این حال، تیم پژوهشی تاکید میکند که این بررسی رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند و تنها به وجود «همبستگی» اشاره دارد.
تفکیک علت از معلول نیز دشوار است. برای نمونه، شواهدی وجود دارد که خواب بیش از حد ممکن است نشانهای از آغاز بیماری آلزایمر باشد و نه لزوما عامل بروز آن.
پژوهشگران به نقش ورزش، حرکت منظم و خواب در حفظ جریان خون فعال مغز، پاکسازی ضایعات از نورونها و محافظت از اندامهای مرتبط با مغز مانند قلب اشاره میکنند.
به باور آنان، الگوی سالم حرکتی میتواند اثرات عروقی، تقویتکننده نورونها و ضدالتهابی داشته باشد که در مجموع از سلامت مغز پشتیبانی میکند.
از نقاط قوت این پژوهش، حجم گسترده دادههاست: نزدیک به ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر. همچنین دادهها شامل افراد از سن ۳۵ سال به بالا میشود، که بسیار پایینتر از نقطه آغاز بسیاری از مطالعات دیگر درباره زوال عقل است.
همه مطالعات بررسیشده شرکتکنندگان را از حالت بدون زوال عقل دنبال کرده و بروز بیماری را در گذر زمان سنجیده بودند.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند پژوهشهای آینده دادههای بیشتری درباره ارتباط نشستن طولانی و خطر زوال عقل گردآوری کنند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
آنها همچنین خواستار مطالعات بیشتر بر روی بزرگسالان میانسال و پیگیری بلندمدتتر، از جمله بررسی تغییر الگوهای حرکتی در طول زمان، شدهاند تا رابطه میان فعالیت بدنی، رفتار کمتحرک و خواب با خطر زوال عقل بهتر روشن شود.
با توجه به نبود درمان قطعی و پیشبینی افزایش موارد ابتلا در سالهای آینده، کارشناسان به دنبال راههایی برای کاهش خطر ابتلا از ابتدا هستند.
برآورد میشود نزدیک به نیمی از موارد زوال عقل با اصلاح عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی قابل پیشگیری باشد.