دولت چک اعلام کرده که برای مهار افزایش قیمت سوخت در اروپا سقفی برای حاشیه سود فروشندگان سوخت تعیین میکند، مالیات گازوئیل را کاهش میدهد و از سودهای بالای پالایشگاهها مالیات میگیرد.
دولت چک روز دوشنبه اعلام کرد قصد دارد حاشیه سود فروشندگان سوخت را سقفگذاری کند، مالیات ویژه دیزل را کاهش دهد و در حالی که قیمتها به دلیل جنگ در خاورمیانه همچنان رو به افزایش است، مالیات موقتی بر پالایشگاهها وضع کند.
آگهی
آگهی
چک به جمع دیگر کشورهای اروپایی از جمله آلمان، کرواسی، رومانی و ایتالیا میپیوندد که در هفتههای اخیر برای محافظت از رانندگان در برابر قیمت سوخت، سقفگذاری و کاهش مالیات سوخت را اعلام یا تمدید کردهاند؛ قیمت سوخت که هفته گذشته در اتحادیه اروپا به رکورد تازهای رسید.
در چک، این دومین اقدام از این دست در سال جاری از سوی دولت آندری بابیش، نخستوزیر، است؛ پس از کنترل قیمتها و کاهش مالیات دیزل که در آوریل اجرا شد. دوره قبلی کنترل قیمتها ۱۹ ژوئیه به پایان رسید.
بهای نفت و سوخت از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل نزدیک به هفت ماه پیش وارد جنگ با ایران شدند، بهسرعت افزایش یافته است.
ایران عبور و مرور از تنگه هرمز را محدود کرده و صادرات نفت خام از خلیج فارس را مختل کرده است.
وزیر دارایی چک، آلنا شیلرووا، گفت: «دولت پیشنهاد از سرگیری تنظیم قیمت سوخت از اول اکتبر را تصویب کرده است.»
او افزود: «همزمان، مالیات ویژه دیزل را تا حداقل مجاز طبق مقررات اتحادیه اروپا کاهش میدهیم.»
بر اساس دادههای شرکت پرداخت، متوسط قیمت پرداختی برای بنزین و دیزل با استفاده از کارتهای سوخت سیسیاس در ماه اوت به ۴۴٫۲۱ کرون چک (۱٫۸۱ یورو) برای هر لیتر رسید که از ۳۴٫۴۹ کرون (۱٫۴۱ یورو) در اوت ۲۰۲۵ بالاتر است. برای مقایسه، متوسط قیمت بنزین در اتحادیه اروپا هفته گذشته به رکورد ۲٫۰۶ یورو برای هر لیتر رسید و قیمت دیزل نیز به ۲٫۱۶ یورو افزایش یافت.
سقفگذاری قیمت سوخت چگونه اجرا میشود؟
وزارت دارایی هر روز کاری حداکثر قیمت بنزین و دیزل برای روز بعد را منتشر خواهد کرد.
این وزارتخانه حاشیه سود جایگاههای سوخت را در سطح ۲٫۵ کرون (۰٫۱۰ یورو) برای هر لیتر محدود میکند. دولت همچنین در ماه اکتبر مالیات ویژه دیزل را از ۹٫۹۵ کرون (۰٫۴۱ یورو) به حدود ۸ کرون (۰٫۳۳ یورو) برای هر لیتر کاهش خواهد داد.
با احتساب کاهش مربوط به مالیات بر ارزشافزوده، وزارتخانه برآورد میکند که این اقدام قیمت سوخت در پمپبنزین را ۲٫۳۵ کرون (۰٫۱۰ یورو) در هر لیتر پایین میآورد.
دولت همچنین عوارض موقتی بر پالایشگاههایی که از حاشیه سود بالاتر بهرهمند میشوند، تصویب کرده است.
این عوارض در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ اعمال خواهد شد و ۵۰ درصد مالیات بر افزایش حاشیه سود ناخالص پالایش نسبت به سال ۲۰۲۵ وضع میکند. حاشیه سود ناخالص پالایش بهطور کلی تفاوت میان هزینه نفت خام و ارزش سوختهای تولیدشده از آن را اندازهگیری میکند.
دیگر کشورهای اروپایی چه اقداماتی انجام میدهند؟
چندین دولت اروپایی در واکنش به افزایش هزینه سوخت، اقداماتی از جمله کاهش مالیات، یارانه و کنترل قیمتها را اجرا کردهاند. کشورهایی که مدتزمان طولانیتری است کاهش مالیات سوخت یا مالیات بر مصرف را برقرار کردهاند شامل اسپانیا، ایرلند، قبرس و پرتغال میشود. در مالت، دولت به طور مستقیم سوخت را یارانه میدهد تا قیمت در پمپبنزین ثابت بماند. برخی دیگر کشورها حمایت هدفمندتری ارائه میکنند؛ از جمله در مجارستان که مالکان خودروهای دیزلی واجد شرایط تا ماه دسامبر ماهانه ۵ هزار فورینت دریافت خواهند کرد.
قیمتهای بالا در برخی کشورها باعث اعتراضاتی شده و بر فشارهای تورمی افزوده است.
بانک مرکزی اروپا که نرخ بهره مرجع خود را به ۲٫۵ درصد افزایش داد در سپتامبر هشدار داده است که قیمت بالای انرژی همچنان خطری برای اقتصاد اروپا به شمار میرود. در بیانیه سیاست پولی بانک مرکزی اروپا که ۱۰ سپتامبر منتشر شد، آمده است: «اختلال دوباره در عرضه انرژی میتواند باعث شود قیمتهای انرژی بیش از آنچه اکنون انتظار میرود، بیشتر و برای مدت طولانیتری افزایش یابد.»
کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز بیزنس گفتهاند که پایان یافتن درگیری در خاورمیانه و بازگشت جریانهای انرژی و پالایش برای پایین آوردن قیمتها حیاتی خواهد بود و چنین عادیسازیای میتواند بهسرعت قیمت نفت خام و در نتیجه قیمت سوخت در خردهفروشی را کاهش دهد. با این حال، آنها هشدار میدهند که اختلال در ظرفیت پالایش روسیه میتواند حتی در صورت حلوفصل درگیری خاورمیانه، حاشیه سود را در سطح بالا نگه دارد.