کمیسیون اروپا اعلام کرده قیمت بنزین و گازوئیل در اتحادیه اروپا رکورد زده است، حاشیه سود پالایش بخشی از علت است و به گفته کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز حاشیه سود گازوئیل احتمالا تا اکتبر اوج می‌گیرد.
در سراسر اتحادیه اروپا هزینه پر کردن باک خودرو به طور متوسط هرگز به اندازه امروز نبوده است. بر اساس داده‌های کمیسیون اروپا در بیش از دو دهه گذشته، در قیمت‌های میانگین فعلی، پر کردن یک باک ۵۰ لیتری با بنزین حدود ۱۰۳ یورو و با گازوئیل حدود ۱۰۸ یورو خرج برمی‌دارد.
آگهی
آگهی
قیمت خرده‌فروشی سوخت از زمان آغاز درگیری در خاورمیانه به شدت افزایش یافته و به فشارهای تورمی افزوده است. طبق آمار بانک مرکزی اروپا، تورم انرژی در منطقه یورو در ماه اوت به ۱۴.۳ درصد رسید در حالی که در ژوئیه ۱۰.۳ درصد بود.
در ۱۴ سپتامبر، هر لیتر بنزین در اتحادیه اروپا به طور میانگین موزون ۲.۰۶۳ یورو و هر لیتر گازوئیل ۲.۱۵۹ یورو قیمت داشت. هر دو رقم بالاترین سطح در سری آماری کمیسیون اروپا از سال ۲۰۰۵ تاکنون محسوب می‌شوند. اوج قبلی قیمت بنزین در سال ۲۰۲۲ ثبت شده بود، در حالی که قیمت گازوئیل آخرین بار در آوریل امسال به سطح کنونی نزدیک شده بود.
قیمت‌ها در کشورهای مختلف اتحادیه تفاوت زیادی داشت. بنزین در مالتا با هر لیتر ۱.۳۴ یورو ارزان‌ترین و در دانمارک با ۲.۵۶ یورو گران‌ترین بود. قیمت گازوئیل از ۱.۲۱ یورو در هر لیتر در مالتا تا ۲.۵۱ یورو در فنلاند متغیر بود.
این آمار از تازه‌ترین گزارش هفتگی نفت کمیسیون اروپا استخراج شده که در ۱۷ سپتامبر منتشر شد و بر پایه قیمت‌های گزارش‌شده برای ۱۴ سپتامبر است. قیمت‌ها شامل مالیات هم می‌شوند.
قیمت سوخت ماه‌هاست رو به افزایش است؛ از زمانی که جنگ با ایران در پایان فوریه آغاز شد و جریان‌های انرژی از تنگه هرمز را مختل کرد. بهای نفت‌خام شاخص برنت در اوج درگیری به بیش از ۱۲۶ دلار رسید و روز جمعه برای تحویل در ماه بعدی با بیش از ۱۰۴ دلار در هر بشکه معامله می‌شد. پیش از آغاز جنگ، برنت حدود ۷۲ دلار برای هر بشکه قیمت داشت.
عرضه نفت‌خام به اروپا با اختلال بیشتری روبه‌رو شده است؛ پس از آن که شرکت سعودی آرامکو به دست‌کم دو پالایشگاه اروپایی اطلاع داد در ماه اکتبر تحت قراردادهای بلندمدت هیچ نفتی دریافت نخواهند کرد. به گزارش بلومبرگ، که به نقل از افراد آگاه از این تصمیم نوشت این اقدام شامل همه خریداران اروپایی می‌شود، این تغییر پس از حمله به خط لوله کلیدی عربستان به دریای سرخ اعمال شده است.
چه عواملی قیمت سوخت در اروپا را بالا برده است؟
با این حال، قیمت‌های بین‌المللی نفت‌خام تنها عامل افزایش قیمت بنزین و گازوئیل نیست. هزینه و حاشیه سود پالایش نیز به طور قابل توجهی بالا رفته و فشار بیشتری بر قیمت‌های خرده‌فروشی وارد کرده است.
حاشیه سود پالایش اختلاف بین هزینه نفت‌خام و قیمت فرآورده‌های پالایشی مانند بنزین و گازوئیل را نشان می‌دهد. در حالی که به نظر می‌رسد حاشیه سود بنزین به اوج رسیده، کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز بیزنس گفته‌اند که حاشیه سود گازوئیل احتمالا تا ماه اکتبر به بالاترین سطح خود نمی‌رسد.
کارشناسان بانک مرکزی اروپا افزودند: «با نگاه به آینده، بر اساس قراردادهای آتی گازوئیل پالایش‌شده در ال‌اس‌جی در ۱۶ سپتامبر، انتظار می‌رود حاشیه سود گازوئیل در اکتبر به اوج برسد. بر اساس قراردادهای آتی بنزین پالایش‌شده در ال‌اس‌جی در ۱۶ سپتامبر، حاشیه سود بنزین در ماه اوت به اوج خود رسیده است.»
از ابتدای سال ۲۰۲۶، میانگین موزون قیمت بنزین در اتحادیه اروپا حدود ۲۹ درصد و قیمت گازوئیل نزدیک به ۴۰ درصد افزایش یافته است.
افزایش قیمت نفت‌خام همچنین به تورم انرژی در منطقه یورو و کل اتحادیه اروپا دامن زده است. طبق یادداشت وبلاگی بانک مرکزی اروپا که در ژوئیه منتشر شد، رشد قیمت نفت‌خام معمولا ظرف یک تا دو ماه به طور کامل در قیمت‌های پیش از مالیات در جایگاه‌ها منعکس می‌شود. دولت‌ها می‌توانند از طریق اقداماتی مانند کاهش مالیات سوخت به طور موقت اثر این افزایش را تعدیل کنند.
بر اساس محاسبات همان یادداشت، نفت‌خام کمتر از یک‌چهارم قیمت سوخت در جایگاه‌های منطقه یورو را تشکیل می‌داد. بخش باقی‌مانده شامل هزینه و حاشیه سود پالایش و توزیع، مالیات‌های غیرمستقیم و مالیات بر ارزش افزوده بود که به توضیح اختلاف قابل توجه بین کشورها کمک می‌کند.
این محاسبات نشان می‌داد که مالیات‌های غیرمستقیم و مالیات بر ارزش افزوده در مجموع حدود ۴۴ درصد قیمت گازوئیل و ۵۲ درصد قیمت بنزین در منطقه یورو در ماه ژوئیه را تشکیل می‌دادند.
کارشناسان بانک مرکزی اروپا به یورونیوز بیزنس گفته‌اند که حاشیه سود پالایش اکنون سهم بزرگی در قیمت گازوئیل دارد.
آنها توضیح دادند: «در شرایط کنونی برآورد کرده‌ایم که در هفته سوم سپتامبر، حاشیه سود پالایش به ترتیب ۰.۴۱ یورو معادل ۱۹ درصد قیمت در جایگاه برای هر لیتر گازوئیل و ۰.۱۷ یورو معادل ۸ درصد برای هر لیتر بنزین به قیمت خرده‌فروشی سوخت در منطقه یورو اضافه کرده است.»
آیا امکان دارد قیمت سوخت باز هم افزایش یابد؟
بانک مرکزی اروپا در بیانیه سیاست پولی خود که ۱۰ سپتامبر منتشر شد هشدار داد که «اختلال دوباره در عرضه انرژی می‌تواند باعث شود قیمت‌های انرژی بیش از پیش و برای مدتی طولانی‌تر از آنچه اکنون پیش‌بینی می‌شود بالا بماند».
کارشناسان بانک مرکزی اروپا می‌گویند پایان درگیری در خاورمیانه و بازگشت جریان‌های انرژی و پالایش به وضعیت عادی برای پایین آوردن قیمت‌ها ضروری است.
آنها گفتند: «برای کاهش قیمت بنزین و گازوئیل، عامل کلیدی توقف جنگ در خاورمیانه، عادی شدن عبور انرژی از تنگه هرمز و بازگشت فعالیت پالایش جهانی به سطحی است که امکان بازسازی ذخایر نفت را فراهم کند.»
چنین عادی شدنی می‌تواند به سرعت قیمت نفت‌خام و سوخت خرده‌فروشی را پایین بیاورد. با این حال، اختلال در ظرفیت پالایش روسیه ممکن است حتی در صورت پایان درگیری خاورمیانه، حاشیه سودها را در سطح بالا نگه دارد.