شورای امنیت سازمان ملل روز جمعه دومین دور رایگیری غیررسمی برای انتخاب دبیرکل آینده این سازمان را برگزار میکند؛ رقابتی که با ورود نامزدهای جدید، هر روز شلوغتر میشود.
در نخستین دور این رایگیری که ماه گذشته برگزار شد، ربکا گرینسپن از کاستاریکا بیشترین حمایت را به دست آورد. در این فرایند، ۱۵ عضو شورای امنیت، از جمله پنج عضو دائم دارای حق وتو، به صورت محرمانه نظر خود را درباره هر یک از نامزدها اعلام میکنند.
آگهی
آگهی
رافائل گروسی از آرژانتین، مدیرکل فعلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، یکی دیگر از نامزدهای این رقابت است. میشل باشله از شیلی، ماریا فرناندا اسپینوسا از اکوادور، کارولین رودریگز برکت از گویان، اولارا اوتونو از اوگاندا و مکی سال از سنگال نیز برای این سمت نامزد شدهاند.
پس از پایان دور نخست، ایوون ای-باکی از اکوادور نیز وارد رقابت شد. دبیرکل بعدی جایگزین آنتونیو گوترش خواهد شد که دومین دوره پنج ساله او در ۳۱ دسامبر به پایان میرسد.
دنیل فورتی از گروه بینالمللی بحران میگوید نخستین رایگیری بیشتر برای مشخص شدن آرایش اولیه رقابت بود، اما دور دوم ممکن است تصویر روشنتری از مسیر انتخاب دبیرکل آینده ارائه کند.
او گفت: «دیپلماتها انتظار دارند توزیع آرا نسبت به رایگیری ماه ژوئیه تغییر کند. بیشتر توجهها به این است که آیا نامزدهایی که در دور اول جلو افتادند میتوانند حمایت خود را تثبیت کنند یا جایگاهشان را از دست میدهند.»
با این حال، فورتی بعید میداند نتیجه رایگیری روز جمعه یک نامزد را با فاصله زیاد از دیگران جلو بیندازد.
به گفته او، پنج عضو دائم شورای امنیت، یعنی آمریکا، چین، روسیه، فرانسه و بریتانیا، ممکن است ترجیح دهند موضع واقعی خود را تا مراحل بعدی آشکار نکنند. همچنین هنوز این احتمال وجود دارد که افراد دیگری هم وارد رقابت شوند.
واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل، روز پنجشنبه گفت چنین احتمالی را منتفی نمیداند.
او گفت: «اگر، صرفا در حد فرض، درباره نامزدهایی که امروز داریم بنبست ایجاد شود و هیچکدام نتوانند جلو بیفتند، فکر میکنم ممکن است نامزدهای دیگری هم وارد رقابت شوند.»
آیا بعضی نامزدها به پایان راه میرسند؟
برای انتخاب دبیرکل، یک نامزد باید دستکم ۹ رای از ۱۵ عضو شورای امنیت به دست آورد. اما این کافی نیست؛ هیچیک از پنج عضو دائم شورا نیز نباید او را وتو کنند. همین مسئله اهمیت زیادی دارد، چون این پنج قدرت در بسیاری از موضوعات بینالمللی اختلافهای جدی با یکدیگر دارند.
اگر یک نامزد بتواند حمایت لازم را در شورای امنیت به دست آورد و با وتوی اعضای دائم روبهرو نشود، نام او برای تایید نهایی به مجمع عمومی سازمان ملل فرستاده میشود.
رایگیری غیررسمی شورای امنیت برای انتخاب دبیرکل از اوایل دهه ۱۹۸۰ شکل گرفت؛ زمانی که رقابت میان دو نامزد به دلیل استفاده از حق وتو به بنبست رسیده بود.
این سازوکار غیررسمی از آن زمان، با تغییراتی، همچنان ادامه دارد؛ هرچند برخی کشورها از غیرشفاف بودن روند انتخاب دبیرکل انتقاد میکنند.
فورتی میگوید احتمال دارد بعضی نامزدها پس از رایگیری روز جمعه به این نتیجه برسند که دیگر شانسی برای ادامه رقابت ندارند.
در این رایگیری، هر یک از اعضای شورای امنیت به صورت ناشناس درباره هر نامزد یکی از سه گزینه را انتخاب میکند: «تشویق»، «عدم تشویق» یا «بدون نظر».
نتیجه این رایگیری میتواند به نامزدهایی که حمایت چندانی ندارند نشان دهد زمان کنار رفتن از رقابت رسیده است، هرچند هیچ الزامی برای انصراف آنها وجود ندارد.
در دورهای نخست که انتظار میرود چند هفته ادامه داشته باشد، همه اعضای شورای امنیت از برگههای رای همرنگ استفاده میکنند و مشخص نیست رای اعضای دائم با اعضای غیردائم چه تفاوتی دارد.
اما پس از چند دور، که تعداد دقیق آن از قبل مشخص نشده، برگههای پنج عضو دائم شورای امنیت با رنگ متفاوتی ارائه میشود. به این ترتیب میتوان فهمید آیا یک نامزد با مخالفت یکی از قدرتهای دارای حق وتو روبهروست یا نه، بدون اینکه مشخص شود کدام کشور با او مخالفت کرده است.
بر اساس یک سنت غیررسمی در سازمان ملل، دبیرکلی معمولا میان مناطق مختلف جهان جابهجا میشود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بر مبنای همین سنت، انتظار میرود این بار دبیرکل آینده از آمریکای لاتین انتخاب شود. بیشتر نامزدهای فعلی نیز از کشورهای این منطقه هستند، هرچند مکی سال از سنگال و اولارا اوتونو از اوگاندا، هر دو از آفریقا، نیز وارد رقابت شدهاند.