تهران روز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر تایید کرد که در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک برای شکستن بنبست در جنگ جاری، پیشنهادی از سوی آمریکا دریافت کرده است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران با انتشار فرستهای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پاسخ آمریکا به پیشنهادی که از طریق میانجیهای قطری منتقل شده بود، دریافت کرده است و این پاسخ در جلسه روز چهارشنبه هیئت دولت، به مسعود پزشکیان ارائه شده است.
او افزود تلاشهای دیپلماتیک «با جدیت ادامه دارد» تا پس از بیش از هفت ماه جنگ، راههایی برای حل بحران پیدا شود. خانم مهاجرانی درباره جزئیات محتوای پاسخ واشنگتن یا گام بعدی تهران توضیحی بیشتری ارائه نداد.
پیشتر رویترز به نقل از یک مقام آگاه از مذاکرات گزارش داده بود که آقای عراقچی سهشنبه شب در دوحه با میانجیهای قطری دیدار کرده و پاسخ آمریکا به طرح پیشنهادی هفتروزه برای اعتمادسازی را دریافت کرده است.
به گفته این مقام، سندی که در گردش است، برای بازگشت به نسخهای تقویتشده از تفاهمنامه ماه ژوئن اسلامآباد، یک دوره هفتروزه برای اعتمادسازی پیشنهاد میکند و شامل گامهای مشخصی درباره برنامه هستهای ایران نیز میشود.
این مقام گفت که اختلاف اصلی دو طرف اکنون بر سر ترتیب اجرای مراحل این طرح است.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
رئیس جمهوری ایران روز چهارشنبه گفت تهران برای اجرای موفق تفاهمنامه اسلامآباد و تحقق اهداف آن «تمام تلاش ممکن» را انجام میدهد.
مسعود پزشکیان تاکید کرد تشریح منافع مذاکرات و آنچه در جریان آن به دست آمده، نباید به معنای تسلیم شدن در برابر مخالفان ایران تلقی شود و هدف از آن، شفافسازی است.
او همچنین گفت ایران در هیچیک از مفاد تفاهمنامه اسلامآباد از اصول خود عدول نکرده است. او این توافق را «مایه افتخار» و «سندی تعیینکننده و بسیار تأثیرگذار» در تاریخ تحولات مربوط به ایران توصیف کرد.
پکن نیز روز چهارشنبه ابراز امیدواری کرد که ایران و آمریکا صلح را برگزینند. سخنگوی وزارت خارجه چین از طرفین خواست بار دیگر به تفاهمنامه اسلامآباد متعهد شوند و مذاکرات و گفتوگوها را سریعا از سر بگیرند.
حادثه در هرمز و تهدید مجدد سپاه
همزمان با این تلاشهای دپلماتیک، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) روز چهارشنبه اعلام کرد که سه کشتی روز سهشنبه در تنگه هرمز هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتهاند.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد یک نفتکش حامل نفت خام، یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایعشده (الانجی) و یک کشتی دیگر، هر کدام «با یک پرتابه ناشناس مورد اصابت قرار گرفتهاند»، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
هیچ گروهی بلافاصله مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفت.
این حادثه در شرایطی رخ داده است که بر سر تردد کشتیها در تنگه هرمز، یکی از مسیرهای مهم انتقال انرژی و کالا در جهان، میان ایران و آمریکا تنش وجود دارد.
همزمان سخنگوی سپاه بار دیگر ادعا کرد که مواضع دونالد ترامپ در مورد باز بودن تنگه هرمز دروغ است. حسین محبی تصریح کرد که وقتی تنگه باز بود روزانه دستکم ۱۲۵ کشتی عبور میکرد، اما اکنون این میزان به ۷ تا ۸ کشتی در روز رسیده است.
وی در ادامه، در صحبتهایی که به طور مستقیم از تلویزیون پخش میشد، ادعا کرد که هر ۲۴ ساعت در تنگه هرمز درگیری نظامی وجود دارد و سپاه کشتیهای کوچک را مورد اصابت قرار میدهد و مانع ورودشان میشود، اما آمریکا مدت زیادی است پاسخ نمیدهد.
نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه تا این لحظه به این ادعا واکنشی نشان ندادهاند.
آقای محبی در پایان با تاکید بر اینکه هیچ اختلافی بین نیروهای مسلح و دستگاه دیپلماسی کشور وجود ندارد گفت: «همه تصمیمات در شورای عالی امنیت ملی گرفته میشود و بدون اذن مجتبی خامنهای، رهبر ایران، قابلیت اجرا ندارد.»
ایران در حالی محدودیتها بر تنگه هرمز را حفظ کرده است که از واشنگتن میخواهد به تعهدات خود بر اساس تفاهمنامه ماه ژوئن عمل کند. تهران میگوید این آبراه تا زمانی که شروط ایران برآورده و تعهدات آمریکا اجرا نشوند، بهطور کامل بازگشایی نخواهد شد.
ایران اعلام کرده است شروطش شامل پایان فشارهای نظامی و اقتصادی آمریکا، آزادسازی داراییهای مسدود یا محدودشده ایران و توافق بر سر یک مسیر امن کشتیرانی است. تهران هفته گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، این شروط را در جریان یک گفتوگوی دو ساعته از طریق قطر به واشنگتن منتقل کرد.
دونالد ترامپ این پیشنهاد را رد کرد اما قطر با «ایدههایی» میانجیگری را ادامه داد.