پارکینگهای خورشیدی خودرو در سراسر اروپا در حال گسترشاند، اما به نظر میرسد همه کشورها آن را یک سرمایهگذاری هوشمندانه نمیدانند.
پارکینگهای خودرو در اروپا میتوانند به نیروگاههای خورشیدی کوچک تبدیل شوند تا قبوض برق را کاهش دهند و به تحقق اهداف کاهش کربن کمک کنند، اما همه کشورها با این رویکرد همراه نیستند.
آگهی
آگهی
انرژی خورشیدی به عنوان «ستاره درخشان» گذار اروپا به انرژی پاک توصیف شده است؛ منبعی که همین حالا به این قاره کمک میکند در بحبوحه جنگ علیه ایران تا حدی از جهش هزینههای نفت و گاز در امان بماند.
به لطف کاهش چشمگیر هزینهها و سرعت بالای نصب، خورشیدی در بسیاری از مناطق اتحادیه اروپا به رقابتیترین منبع تولید برق تبدیل شده است. طبق اعلام آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (آیرنا)، در سال ۲۰۲۴ پنلهای خورشیدی به طور متوسط ۴۱ درصد ارزانتر از کمهزینهترین گزینههای سوخت فسیلی بودند.
این روند موجی از نوآوری در استفاده از پنلهای خورشیدی فراتر از نیروگاههای زمینی و سامانههای روی بام به راه انداخته است. اروپاییها از حصارهای باغ خود برق رایگان میگیرند و در پی آزمایش موفق در سوئیس، ممکن است بهزودی خطوط راهآهن خورشیدی در ایتالیا راهاندازی شود.
آیا پارکینگهای خورشیدی ایدهای هوشمندانه هستند؟
پارکینگها میتوانند یکی دیگر از راههای سازگار شدن زیرساختهای شهری با موج انرژیهای تجدیدپذیر باشند و در راهبرد بلندمدت چند کشور اروپایی جای گرفتهاند.
راب استیت از آلایت (منبع به زبان انگلیسی)، یکی از شرکتهای پیشروی توسعه انرژی خورشیدی در اروپا، به یورونیوز ارث میگوید: «پارکینگها میتوانند بدون استفاده از زمین اضافی برق تولید کنند؛ نکتهای مهم با توجه به چالشهای برنامهریزی که پروژههای خورشیدی زمینی با آن روبهرو میشوند.»
او اضافه میکند: «این زیرساخت با شارژ خودروهای برقی (EV) همراه میشود و نصب ایستگاههای شارژ را در محلهای مورد نیاز آسانتر و ارزانتر میکند؛ اقدامی که از اهداف کلان کاهش کربن پشتیبانی میکند و برای استفادهکنندگان پارکینگ و عموم مردم منفعت بیشتری به همراه دارد.»
استیت میافزاید که سایهبانهای خورشیدی در پارکینگها علاوه بر تولید برق، جای پارک مسقف فراهم میکنند و به کاهش دمای کابین خودروها در تابستان کمک میکنند.
او میگوید این موضوع با توجه به گرمتر شدن تابستانهای اروپا که این قاره را در سال جاری درگیر مجموعهای از موجهای گرمای پیاپی کرده، «هرچه مهمتر» میشود.
فرانسه پیشگام پارکینگهای خورشیدی است
فرانسه در سال ۲۰۲۲ قانونی تصویب کرد که همه پارکینگهای موجود و جدید با ظرفیت حداقل ۸۰ خودرو را ملزم میکند که با پنلهای خورشیدی پوشانده شوند.
مالکان پارکینگهایی با ۸۰ تا ۴۰۰ جای پارک پنج سال، تا سال ۲۰۲۷، برای اجرای این مقررات فرصت داده شدند و بهرهبرداران پارکینگهای با بیش از ۴۰۰ جای پارک فقط سه سال، تا ۲۰۲۵. دستکم نیمی از سطح سایتهای بزرگتر باید با پنل خورشیدی پوشانده شود.
دولت فرانسه اعلام کرده است این اقدام میتواند ۱۱ گیگاوات به توان شبکه برق کشور اضافه کند؛ ظرفیتی که برای تامین برق حدود ۱۲ میلیون خانه کافی است. بهرهبردارانی که این الزام را نادیده بگیرند با جریمهای تا ۴۰ هزار یورو در سال روبهرو میشوند.
راب استیت میگوید: «در این مدل، بدون مصالحه بر سر استفاده از زمین میتوانید برق تولید کنید و در کنار آن از مزیت ادغام زیرساخت شارژ خودروهای برقی نیز بهرهمند شوید.»
مدیرعامل آلایت
فرانسه سال گذشته این الزام خورشیدی را تعدیل کرد و به پارکینگهای روباز بزرگتر از ۱۵۰۰ مترمربع اجازه داد دستکم نیمی از مساحت خود را با پنلهای خورشیدی، درختان سایهدار یا ترکیبی از هر دو بپوشانند.
مقررات مشابهی در اسلوونی وجود دارد؛ همه پارکینگهای نوسازیشده و جدید با مساحت بیش از ۱۰۰۰ مترمربع موظف به نصب پنلهای خورشیدی هستند.
در آلمان نیز برای پارکینگهای جدید در چند ایالت، از جمله بادن-وورتمبرگ، نوردراین-وستفالن، شلسویگ-هولشتاین، راینلند-پالاتینات و نیدرزاکسن، بسته به تعداد جای پارک، الزام نصب سامانههای خورشیدی وضع شده است.
چرخش بریتانیا در برنامه پارکینگهای خورشیدی
دولت بریتانیا سال گذشته فراخوانی برای ارائه شواهد منتشر کرد تا دریابد چگونه میتواند «پتانسیل دستنخورده» انرژی خورشیدی را در پارکینگهای سراسر کشور به کار بگیرد.
برآوردهای اولیه دولت نشان میداد که یک پارکینگ با ۸۰ جای پارک میتواند با نصب سایهبانهای خورشیدی و استفاده کامل از برق تولیدی، سالانه حدود ۲۸ هزار پوند (نزدیک به ۳۲ هزار یورو) از هزینه قبوض برق صرفهجویی کند.
شرکتها همچنین میتوانند با فروش برق تولیدی به شبکه، هزینه نصب پنلهای خورشیدی در پارکینگها را جبران کنند.
اد میلیبند، وزیر پیشین انرژی بریتانیا، سال گذشته گفت: «هماکنون خورشید بر صدها هزار جای پارک خودرو در سراسر کشور میتابد که میتوان از آنها برای تامین برق خانهها و کسبوکارها استفاده کرد.»
او افزود: «میخواهیم با کسبوکارها و بهرهبرداران پارکینگها همکاری کنیم تا پارکینگهای خود را به سایهبانهای خورشیدی تبدیل کنند و با انرژی پاک و تولید داخل بریتانیا به خانوادهها و شرکتها برای کاهش هزینهها کمک کنند.»
دولت به چند مطالعه موردی اشاره کرد که تاثیر چنین سیاستی را نشان میدهند؛ از جمله نخستین سایهبان خورشیدی پارک و سوار در شهر لیدز.
برآورد میشود این سامانه هر سال ۸۵۲ هزار کیلوواتساعت برق تولید کند و با جبران ۴۷۱ تن کربن در سال، اثری معادل خارج کردن ۲۰۳ خودرو از جادهها داشته باشد.
از آنجا که این پارک و سوار میتواند مازاد انرژی خورشیدی ذخیرهشده در طول روز را ذخیره کند، برق را با هزینهای کمتر از خرید از شبکه تامین میکند. دوره بازگشت سرمایه برای ایستگاههای شارژ خودروهای برقی کمتر از ۱۰ سال برآورد شده است، بر اساس میانگین دو نوبت شارژ در روز در سال نخست.
«فرصت از دسترفته بزرگ»
با این حال، پس از پایان این فراخوان که برای گردآوری دادهها، پژوهشها و نظر کارشناسان به منظور شکلدهی سیاستها یا قوانین جدید استفاده میشود، وزارت امنیت انرژی و انتشار خالص صفر بریتانیا (DESNZ) اعلام کرد که این سیاست «در حال حاضر دیگر دنبال نخواهد شد».
یورونیوز ارث از این وزارتخانه پرسید چرا با وجود پتانسیل درآمدزایی، این برنامه کنار گذاشته شده است.
سخنگوی این وزارتخانه میگوید: «پس از بررسی دقیق و همکاری نزدیک با صنعت، تصمیم گرفتهایم نصب پنلهای خورشیدی در پارکینگهای جدید را الزامی نکنیم.»
این وزارتخانه میگوید انرژی خورشیدی همچنان «عنصر مرکزی» ماموریت تولید برق پاک آن است و اضافه میکند که از طریق طرح استاندارد ساختمانهای آینده، به حمایت از نصب پنلهای خورشیدی روی ساختمانهای جدید از جمله پارکینگها ادامه میدهد.
استیت این تصمیم را «فرصت بزرگ از دسترفته» میداند و به یورونیوز ارث میگوید اتکا به نیروهای بازار، بدون حمایت سیاستی، به ندرت نتیجه لازم را به همراه دارد.
او اضافه میکند: «بحثهایی که معمولا روند اجرای پروژههای خورشیدی را کند میکنند، از تاثیر بصری گرفته تا تنوع زیستی و کاربری زمین، با وجود آنکه صنعت بهطور جامع به آنها پرداخته است، وقتی روی زیرساختهای موجودی مانند پارکینگها کار میکنید تا حد زیادی از میان میروند.»
استیت میگوید الزام فرانسه نشان داده است که این مدل «در مقیاس وسیع قابل اجراست» و استدلال میکند که «دلایل قویای برای آن وجود دارد که سایر کشورهای اروپا نیز همین مسیر را در پیش گیرند».