معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه ایران روز شنبه با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی هشدار داد که تنگه هرمز عرصه نمایش قدرت نظامی کشورهای خارجی نیست.
کاظم غریبآبادی تأکید کرد که ایران بهعنوان «قدرت مسئول و ضامن امنیت تنگه، نسبت به هر حرکت نظامی در این آبراه حساس هشدار میدهد.»
آگهی
آگهی
اقای غریبآبادی همچنین تصریح کرد که امنیت تنگه هرمز باید بهطور مشترک توسط کشورهای ساحلی آن حفظ شود و کسانی که به بحرانآفرینی دامن میزنند، مسئولیت کامل ماجراجوییهای خود را بر عهده خواهند داشت.
این پیام هشدار آمیز معاون وزارت خارجه ایران در واقع واکنشی به بیانیه مشترک اخیر فرانسه و بریتانیا در خصوص آزادی ناوبری در تنگه هرمز است.
بر اساس آنچه در این بیانیه آمده، پادشاهی عمان نیز موافقت کرده است تا به منظور تضمین امنیت کشتیرانی در آبهای حاکمیتی خود، با این دو کشور اروپایی همکاری کند.
در بیانیه مشترک فرانسه و بریتانیا همچنین آمده است که این دو کشور آمادگی دارند تا در هر زمان ممکن، به منظور پاسداری از آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، یک عملیات نظامی چندملیتی گستردهتر را به اجرا درآورند.
این در حالی است که مقامات بریتانیایی و فرانسوی در طول درگیریهای نظامی میان آمریکا و اسرائیل با ایران تاکید داشتند که بلافاصله پس از پایان جنگ نیرویی دفاعی برای محافظت آزادی ناوبری به آبهای خلیج فارس اعزام خواهند کرد.
امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه پیشتر در شبکههای اجتماعی اعلام کرده بود که تجهیزات مینروبی کشورش همچنان در خاورمیانه مستقر خواهند ماند و آمادهاند برای بازگرداندن ناوبری امن در تنگه هرمز کمک کنند.
با این حال، فرانسه پس از پیشرفتهای چشمگیر در راستای ثبات منطقهای که در پی تفاهمنامهای میان ایالات متحده و ایران حاصل شده، آرایش نظامی خود را در خاورمیانه تغییر داده است.
بازگشت ناو فرانسوی به بندر مبدا
بنا به تایید مقامات در الیزه، ناو هواپیمابر فرانسوی «شارل دوگل» در همین راستا خاورمیانه را ترک کرده و اکنون در حال بازگشت به بندر مبدأ خود در تولون است.
با خروج ناو هواپیمابر شارل دوگل، کشورهای اروپایی در تلاشاند تا نشان دهند همچنان به ماموریتهای نظارتی خود در تنگه هرمز پایبند هستند. با این حال، تغییر آرایش نظامی فرانسه (باقی گذاشتن یگانهای مینروب به جای ناو هواپیمابر) سیگنالی دوگانه است؛ از یک سو نشاندهنده کاهش سطح تنشهای مستقیم تهاجمی است و از سوی دیگر تاکید بر حفظ مسیرهای تجاری و کشتیرانی در برابر تهدیدات نامتقارن احتمالی تلقی میشود.
تنگه هرمز پاشنه آشیل تفاهمنامه اسلامآباد
مدیریت تنگه هرمز اکنون به یکی از حساسترین و در عین حال تعیینکنندهترین محورهای اختلاف میان تهران و واشنگتن در مسیر پیشبرد گفتوگوها بدل شده است.
در متن تفاهم اخیر نیز، موضوع عبور ایمن کشتیهای تجاری بهصراحت مورد اشاره قرار گرفته و حتی از نقش ایران و عمان در تعیین سازوکار آینده این تنگه با مشارکت دیگر کشورهای ساحلی سخن به میان آمده است.
از همین رو، هر توافقی که بخواهد از سطح کاهش تنش فراتر برود و به مرحله اجرایی برسد، ناگزیر باید به این پرسش پاسخ دهد که چه نهادی و با چه چارچوبی مسئولیت اداره، نظارت و تضمین امنیت این گذرگاه راهبردی را برعهده خواهد داشت.
در همین چارچوب، تنگه هرمز برای تهران فقط یک مسیر دریایی نیست، بلکه بخشی از اهرم امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی در برابر فشارهای آمریکا محسوب میشود؛ امری که باعث شده هرگونه بحث درباره حضور یا نقشآفرینی نیروهای فرامنطقهای در آن، با حساسیت شدید روبهرو شود.
در مقابل، واشنگتن و متحدانش بازماندن این آبراه و حفظ آزادی کشتیرانی را خط قرمز خود میدانند و همین تفاوت نگاه، تنگه هرمز را به مهمترین گره در تفاهم اخیر تبدیل کرده است؛ گرهی که اگر حل نشود، میتواند کل روند گفتوگوها را شکننده و حتی متوقف کند.