جام جهانی فوتبال هرچند در پرتغال برگزار نمیشود، میتواند تا ۹۴۵ میلیون یورو بر اقتصاد این کشور اثر بگذارد؛ به گفته یک پژوهش موسسه پرتغالی مدیریت بازاریابی (IPAM).
با وجود آن که کشور میزبان نیست، پرتغال میتواند از جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ تا ۹۴۵ میلیون یورو عایدی داشته باشد؛ بر اساس مطالعهای از سوی ایپام، موسسه پرتغالی مدیریت بازاریابی، که تاثیر این رقابتها بر اقتصاد پرتغال را بررسی کرده است.
آگهی
آگهی
این مطالعه حاکی از یک تغییر ساختاری در مدل اقتصادی فوتبال است؛ تغییری که در آن تاثیر اقتصادی دیگر به جغرافیا وابسته نیست، بلکه به توانایی هواداران، برندها و رسانهها برای بازتاب و تقویت این رویداد پیش، حین و پس از مسابقات بستگی دارد.
تحلیل انجامشده توسط دفتر مطالعات بازاریابی در ورزش ایپام، دامنه تاثیر اقتصادی را بین ۳۷۸ تا ۹۴۵ میلیون یورو برآورد میکند؛ رقمی که مستقیما به عملکرد تیم ملی فوتبال پرتغال بستگی خواهد داشت.
حداقل رقم برآوردشده که معادل حضور در مرحله گروهی است، ۳۷۸ میلیون یورو است. در سناریویی میانی و در صورت صعود به مرحله یکهشتم نهایی، این تاثیر میتواند به ۵۶۱ میلیون یورو برسد. در صورت قهرمانی، این رقم ممکن است به ۹۴۵ میلیون یورو افزایش یابد.
طبق این مطالعه، این رشد ناشی از چهار عامل اصلی است: «افزایش قدرت خرید، برگزاری رقابتها در بازارهایی با توان اقتصادی بالا (ایالات متحده، کانادا و مکزیک)، گسترش جام جهانی به ۴۸ تیم و ۱۰۴ مسابقه و تثبیت اقتصاد دیجیتال به عنوان منبع تازه ارزش».
دفتر مطالعات بازاریابی در ورزش ایپام اعلام میکند که این «بیشترین تاثیر اقتصادی تاریخ در پرتغال» خواهد بود که به یک رقابت ورزشی برگزارنشده در خاک این کشور نسبت داده میشود.
دانیل سا، مدیر اجرایی ایپام، در این بیانیه گفت: «پرتغال برای ایجاد تاثیر اقتصادی قابل توجه، لازم نیست میزبان جام جهانی باشد. آنچه این مطالعه نشان میدهد این است که ارزش فوتبال دیگر در ورزشگاه یا کشور میزبان متمرکز نیست. امروز این تاثیر از طریق مصرف، توجه، تعاملات دیجیتال و توانایی هواداران در بازتاب و تقویت رویداد ایجاد میشود.»
حتی یورو ۲۰۱۶ که پرتغال در آن قهرمان شد، ۶۰۹ میلیون یورو تاثیر اقتصادی ایجاد کرد؛ رقمی که حداکثر برآورد برای ۲۰۲۶ بیش از ۳۰۰ میلیون یورو از آن فراتر میرود.
این تحقیق بر «نقش هوادار به عنوان دارایی اقتصادی جدید» تاکید میکند. در آن آمده است که «یک هوادار عادی» که به عنوان «مصرفکننده لحظهها» توصیف شده است، میتواند در طول رقابتها بین ۴۰ تا ۷۰ یورو خرج کند. در مقابل، «هواداران پرشور و دیجیتال» میتوانند مبالغ بسیار بالاتری هزینه کنند؛ با مخارج برآوردی تا ۳۵۰۰ یورو، «به دلیل ترکیب مصرف تکرارشونده، حضور در چند پلتفرم، تعاملات اجتماعی و تاثیرگذاری بر دیگر مصرفکنندگان».
این مطالعه نشان میدهد که هرچند مصرف سنتی همچنان بخش عمدهای از این تاثیر، حدود ۷۷ درصد، را تشکیل میدهد، اما بخش دیجیتال اکنون ۲۳ درصد از ارزش برآوردی را شامل میشود؛ از طریق پلتفرمهای استریمینگ، شبکههای اجتماعی، تعامل آنلاین و تولید محتوا توسط کاربران.
مصرف خانگی به عنوان اصلیترین دسته تاثیر ظاهر میشود و ۲۶ درصد از کل را در بر میگیرد، پس از آن رستورانها و خدمات غذایی با ۱۵ درصد و تبلیغات و رسانه با ۱۴ درصد قرار دارند. در بخش دیجیتال نیز پلتفرمهای استریمینگ و OTT ۱۰ درصد، تعامل در شبکههای اجتماعی ۷ درصد و آنچه «اقتصاد محتوا» نامیده میشود ۶ درصد سهم دارند.
به گفته پژوهشگران، کارتها و آلبومهای برچسبی (۵ درصد) و محصولات هواداری (۴ درصد) نشان میدهد که جام جهانی «اقتصادهای احساسی و کلکسیونی» را فعال میکند؛ اقتصادهایی با کشش قوی در بخشهای خاص و در چرخههای خرید هیجانی. همچنین شرطبندیها (۶ درصد) نیز به عنوان بخشی مهم ظاهر میشوند، اما در قالبی مبتنی بر سرگرمی و سهولت استفاده.
از سوی دیگر، سفرها با سهم ۴ درصدی وزن کمتری دارند؛ موضوعی که با برگزار شدن این رویداد خارج از اروپا و با ایده محوری مطالعه که میگوید «تاثیر دیگر به حضور فیزیکی وابسته نیست» همخوانی دارد.
دانیل سا توضیح میدهد: «فوتبال همچنان مصرف ایجاد میکند، اما رشد روزبهروز بیشتر به نحوه به اشتراک گذاشته شدن، مورد بحث قرار گرفتن، تبدیل شدن به محتوا و تقویت شدن این مصرف وابسته است. اکنون نزدیک به یک یورو از هر چهار یورویی که جام جهانی تولید میکند از بخش دیجیتال میآید.»
به باور ایپام، جام جهانی ۲۰۲۶ همچنین پیشاپیش چالشهای راهبردی مهمی را برای برندها، رسانهها و نهادهای عمومی رقم میزند؛ چالشهایی که برای جام جهانی ۲۰۳۰ که با میزبانی مشترک پرتغال، اسپانیا و مراکش برگزار خواهد شد نیز صدق میکند. این موسسه میگوید: «برندها باید مدلهای سخت و خشک برنامهریزی را کنار بگذارند و روی فعالسازیهای آنی تمرکز کنند. رسانهها باید تلویزیون، استریمینگ و محتوای دیجیتال را با هم ترکیب کنند. بخش اقتصاد نیز نه فقط از طریق رستورانها، خردهفروشی و گردشگری، بلکه از راه درآمدهای تازه مرتبط با پلتفرمها، تولیدکنندگان محتوا و اقتصاد توجه میتواند منتفع شود.»
این مطالعه نکته دیگری را هم درباره جام جهانی ۲۰۳۰ مطرح میکند: میزبانی رویدادی با این ابعاد به خودی خود تضمینی برای ایجاد تاثیر اقتصادی نیست. ارزش واقعی به توانایی فعالسازی راهبردی قبل، حین و پس از رقابت بستگی خواهد داشت. دانیل سا در پایان میگوید: «کسی که بتواند جام جهانی ۲۰۲۶ را درست تفسیر کند بیش از کسی سود میبرد که تنها آن را پخش میکند. شاید این مهمترین نتیجه مطالعه باشد: ارزش جام جهانی دیگر فقط در خود رویداد نیست، بلکه در نحوه فعالسازی آن است.»