به گزارش رویترز، ارزیابی اطلاعاتی جدید آمریکا نشان میدهد که بهرغم حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران، زمان مورد نیاز تهران برای دستیابی به سلاح هستهای، نسبت به برآوردهای پس از جنگ ۱۲ روزه تغییر نکرده است. بنابر این گزارش، مقامات آمریکایی اخیرا حمله زمینی به تاسیسات اصفهان را بررسی کردهاند.
به گزارش رویترز به نقل از سه منبع آگاه، اگرچه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا و دیگر مقامات ارشد آمریکایی بارها تاکید کردهاند که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای یکی از اهداف اصلی حملات به ایران است، اما بنابر ارزیابی اطلاعاتی اخیر ایالات متحده، وضعیت برنامه هستهای ایران پس از نزدیک به دو ماه حملات آمریکا به ایران تغییر محسوسی نکرده است.
به گفته دو منبع آگاه، ارزیابیهای سرویسهای اطلاعاتی آمریکا پیش از حملات ماه ژوئن آمریکا و اسرائیل به ایران نشان میداد که ایران احتمالا سه تا شش ماه تا دستیابی به سلاح هستهای فاصله دارد. پس از حملات آمریکا به تاسیسات هستهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، این فاصله به ۹ ماه تا یک سال رسید.
به گزارش رویترز، حملات اخیر آمریکا و اسرائیل که از ۲۸ فوریه آغاز شد، بر اهداف نظامی متعارف متمرکز بوده است، اما اسرائیل شماری از تاسیسات مهم هستهای را نیز هدف قرار داده است.
تغییر نکردن این جدول زمانی نشان میدهد که مختل کردن جدی برنامه هستهای تهران ممکن است مستلزم نابودی یا خارج کردن ذخایر باقیمانده اورانیوم با غنای بالای ایران باشد.
حملات ماه ژوئن آسیبهای شدیدی به سه تاسیسات غنیسازی ایران وارد کرد. اما آژانس بینالمللی انرژی اتمی از آن زمان تاکنون نتوانسته است محل نگهداری حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد را راستیآزمایی کند. این نهاد معتقد است که حدود نیمی از این مقدار در مجموعهای از تونلهای زیرزمینی در مرکز تحقیقات هستهای اصفهان نگهداری میشد، اما از زمان تعلیق بازرسیها نتوانسته است این موضوع را تایید کند. اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید با اشاره به حملات آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه، موسوم به «عملیات چکش نیمهشب» و جنگ اخیر، موسوم به «عملیات خشم حماسی» گفت: «در حالی که عملیات چکش نیمهشب تاسیسات هستهای ایران را نابود کرد، عملیات خشم حماسی بر پایه این موفقیت بنا شد و پایگاه صنعتی دفاعی ایران را که زمانی به عنوان سپری محافظ برای پیگیری دستیابی به سلاح هستهای از آن استفاده میکرد، در هم کوبید.»
او افزود: «رئیسجمهور ترامپ مدتها است به روشنی گفته است که ایران هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد و او بلوف نمیزند.»
توقف برنامه هستهای ایران؛ هدف کلیدی آمریکا
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا دوم مارس در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هرگز نباید به ایران اجازه داده شود به سلاح هستهای دست پیدا کند. این هدف این عملیات است.»
به گفته منابع آگاه، برآورد بدون تغییر درباره مدت زمانی که ایران برای ساخت چنین سلاحی نیاز دارد، تا حدی بازتابدهنده تمرکز کارزار نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل است. اگرچه اسرائیل در جریان این حملات یک تاسیسات فرآوری اورانیوم را هدف قرار داد، اما حملات آمریکا بر توانمندیهای نظامی متعارف، رهبری و پایگاه نظامی-صنعتی ایران متمرکز بود.
به گفته برخی تحلیلگران این برآوردهای بدون تغییر ممکن است نشاندهنده این باشد که پس از حملات ماه ژوئن دیگر اهداف عمده هستهای در ایران که بتوان آنها را به آسانی و با ایمنی نسبی نابود کرد، وجود ندارد.
اریک بروئر، تحلیلگر ارشد پیشین اطلاعاتی آمریکا که هدایت ارزیابیها درباره برنامه هستهای ایران را بر عهده داشت، گفت که عدم تغییر ارزیابیها تعجبآور نیست، زیرا حملات اخیر آمریکا اهداف مرتبط با برنامه هستهای را در اولویت قرار ندادهاند.
آقای بروئر، معاون برنامه مطالعات مواد هستهای در اندیشکده کنترل تسلیحات «ابتکار تهدید هستهای» گفت: «تا جایی که میدانیم، ایران همچنان همه مواد هستهای خود را در اختیار دارد. این مواد احتمالا در تاسیسات زیرزمینی بسیار عمیق قرار دارند که مهمات آمریکا نمیتواند به آن نفوذ کند.»
به گزارش رویترز، مقامات آمریکایی در هفتههای اخیر گزینههای خطرناکی را بررسی کردهاند که میتوانند تلاشهای هستهای ایران را به طور قابل توجهی مختل کنند.
بنابر این گزارش، این گزینهها شامل عملیات بازیابی و توقیف اورانیوم با غنای بالای ایران است که گمان میرود در تونلهای تاسیسات هستهای اصفهان نگهداری میشود.
اگرچه ارزیابی دقیق ظرفیت هستهای ایران برای برجستهترین سرویسهای اطلاعاتی جهان نیز دشوار است، اما برخی مقامات آمریکایی، از جمله مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا میگویند که حملات آمریکا به پدافند هوایی ایران، تهدید هستهای را کاهش داده است، زیرا اگر ایران در آینده تصمیم بگیرد با سرعت بهسوی تسلیحاتیسازی برنامه هستهای خود پیش رود، تواناییاش برای دفاع از تاسیسات هستهای کاهش یافته است.
عامل دیگر نیز تاثیر ترور دانشمندان هستهای ایران توسط اسرائیل است.
به گفته دیوید آلبرایت، بازرس پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیر موسسه علوم و امنیت بینالملل، این ترورها ابهام قابل توجهی را درباره توانایی تهران برای ساخت بمبی که مطابق هدف طراحیشده عمل کند، ایجاد کرده است.
او گفت: «فکر میکنم همه موافقند که دانش را نمیتوان بمباران کرد، اما مهارت فنی را قطعا میتوان نابود کرد.»