در حالی که تنشها میان ایران، آمریکا و اسرائیل بار دیگر رو به افزایش است، گزارشها حاکی از آن است که واشنگتن ممکن است بهزودی درباره ازسرگیری اقدام نظامی علیه ایران تصمیمگیری کند.
همزمان، اسرائیل نیز نشانههایی از آمادگی برای دور تازهای از درگیری بروز داده است.
آگهی
آگهی
بر اساس گزارش «تایمز اسرائیل»، ایالات متحده به تصمیمگیری درباره بازگشت به گزینه نظامی نزدیک شده است. در همین حال، وبسایت «اکسیوس» به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داده که فرمانده سنتکام، برد کوپر، و رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، دن کین، شامگاه پنجشنبه طرحهای عملیاتی جدید علیه ایران را در نشستی ۴۵ دقیقهای به دونالد ترامپ ارائه کردهاند.
در این گزارش آمده است که یکی از گزینههای آمادهشده، اجرای موجی از حملات «کوتاه اما قدرتمند» علیه اهدافی در ایران است؛ حملاتی که هدف آن شکستن بنبست در مذاکرات میان تهران و واشینگتن عنوان شده است.
در سوی دیگر، مقامهای اسرائیلی نیز از احتمال بازگشت به عملیات نظامی سخن گفتهاند. اسرائیل کاتس، وزیر دفاع این کشور، اعلام کرده که تلآویو از روند مذاکرات آمریکا با ایران حمایت میکند، اما ممکن است «بهزودی ناچار به ازسرگیری اقدام نظامی علیه ایران شود».
همزمان، وزارت دفاع اسرائیل از ورود حدود ۶۵۰۰ تن تجهیزات نظامی، شامل مهمات زمینی و هوایی در ۲۴ ساعت گذشته خبر داده و تاکید کرده که روند انتقال تجهیزات در هفتههای آینده گسترش خواهد یافت؛ نشانهای از آمادگی برای سناریوهای احتمالی تشدید درگیری.
در فضای بینالمللی نیز برآوردها از احتمال تشدید تنشها رو به افزایش است. پیتر اورزگ، مدیرعامل شرکت لازارد یکی از قدیمیترین و معتبرترین شرکتهای مشاوره مالی و مدیریت دارایی در جهان گفته است اقدام نظامی بیشتر آمریکا علیه ایران در روزهای آینده «بسیار محتمل» به نظر میرسد.
سناریوهای روی میز؛ از حملات محدود تا درگیری گسترده
دنی (دنیس) سیترینوویچ، تحلیلگر امنیتی و پژوهشگر حوزه ایران و خاورمیانه، در گفتوگو با کانال ۱۲ اسرائیل نیز احتمال بازگشت آمریکا به گزینه نظامی را بالا ارزیابی کرده است. او میگوید اگر واشنگتن وارد درگیری شود، دو مسیر اصلی پیش رو خواهد داشت.
به گفته او، گزینه نخست انجام حملاتی محدود اما گستردهتر نسبت به گذشته است؛ از جمله هدف قرار دادن زیرساختها، اهدافی در اطراف تنگه هرمز و حتی ترور برخی چهرههای کلیدی که مانع توافق تلقی میشوند. در این چارچوب، از احمد وحیدی فرمانده جدید سپاه بهعنوان یکی از اهداف احتمالی نام برده شده است.
سیترینوویچ همچنین از سناریوی یک عملیات «بسیار سنگین اما کوتاهمدت» سخن میگوید که ممکن است چند روز تا یک هفته طول بکشد؛ عملیاتی که هدف آن وارد کردن فشار برای کشاندن ایران به شرایط مورد نظر واشنگتن در مذاکرات است. با این حال، او تاکید میکند که مشخص نیست چنین حملاتی واقعا تغییری در رفتار ایران ایجاد کند.
گزینه دوم، به گفته این تحلیلگر، بسیار پرهزینهتر و پیچیدهتر است: استفاده از نیروهای زمینی و دریایی، و حتی تلاش برای تصرف نقاطی مانند جزیره خارگ یا برخی جزایر در ورودی تنگه هرمز. چنین سناریویی میتواند آمریکا را وارد جنگی طولانیتر و پرریسکتر کند، با احتمال تلفات انسانی و گرفتار شدن در یک درگیری بدون افق خروج روشن.
او همچنین هشدار میدهد که واکنش ایران در دور بعدی میتواند بسیار شدیدتر باشد، چرا که تهران پس از تجربه حملات قبلی، آمادهتر شده و بخشی از توان نظامی خود را جابهجا کرده است. به گفته او، این بار دیگر خبری از غافلگیری اولیه نخواهد بود.
سیترینوویچ معتقد است اگر زیرساختهای انرژی هدف قرار گیرند، ایران احتمالا با اختلال در جریان نفت جهانی پاسخ خواهد داد؛ از جمله از طریق حملات نیروهای نیابتی در بابالمندب یا هدف قرار دادن تاسیسات نفتی در عربستان. چنین سناریویی میتواند کل منطقه را به سمت یک «جنگ انرژی» سوق دهد.
او در عین حال تاکید میکند که هیچیک از این گزینهها بهتنهایی به سقوط حکومت ایران منجر نخواهد شد و اهداف واقعی چنین عملیاتهایی محدودتر است؛ از جمله تضعیف موقعیت ایران در مذاکرات یا ایجاد امکان اعلام «پیروزی» از سوی آمریکا.
این تحلیلگر پیشتر نیز، پیش از آغاز جنگ، تاکید کرده بود که حتی هدف قرار دادن رهبر جمهوری اسلامی نیز لزوما به فروپاشی نظام منجر نخواهد شد و بهطور کلی از مخالفان رویکرد نظامی بوده است.
چشمانداز مبهم
با ادامه بنبست در مذاکرات و افزایش تحرکات نظامی، به نظر میرسد همه گزینهها از فشار محدود تا درگیری گسترده بار دیگر روی میز قرار گرفتهاند. با این حال، آنچه بیش از همه مورد تردید است، میزان تاثیرگذاری این اقدامات بر تغییر رفتار تهران و همچنین هزینههای بالقوه آن برای کل منطقه است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در چنین شرایطی، پرسش اصلی دیگر فقط زمان و شکل حمله نیست، بلکه این است که آیا بازیگران اصلی این بحران، محدودیتهای گزینه نظامی را درک کردهاند یا نه.