دولت ترامپ با نارضایتی فزایندهای از سوی متحدان خود در خلیج فارس مواجه شده است. این کشورها اعلام کردهاند که فرصت کافی برای آمادگی در برابر موج پهپادها و موشکهای ایرانی که در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل به سمتشان شلیک شده، به آنها داده نشده است.
مقامات دو کشور خلیج فارس گفتند دولتهایشان از شیوه مدیریت آمریکا در این جنگ، بهویژه حمله اولیه به ایران در شنبه گذشته، ناامید شدهاند. آنها تأکید کردند که هیچ اطلاع قبلی از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل دریافت نکردهاند و از اینکه واشنگتن هشدارهایشان مبنی بر پیامدهای فاجعهبار این جنگ برای کل منطقه را نادیده گرفته، گلایه دارند.
آگهی
آگهی
یکی از این مقامات به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته است که کشورهای خلیج فارس از ضعف حمایت نظامی آمریکا ناراضی و حتی خشمگینند. او افزود: «در منطقه این باور وجود دارد که این عملیات صرفا بر دفاع از اسرائیل و نیروهای آمریکایی متمرکز بوده و کشورهای خلیج فارس را به حال خود رها کرده است.» وی همچنین اعلام کرد که ذخیره موشکهای رهگیر کشورش «بهسرعت در حال تحلیل رفتن» است.
این مقامات کشورهای خلیج فارس، همانند سایر منابع این گزارش، به دلیل حساسیت دیپلماتیک موضوع، حاضر به افشای هویت خود نشدند.
دولتهای عربستان سعودی، کویت و بحرین نیز به درخواستهای اظهارنظر پاسخی ندادند.
سخنگوی کاخ سفید، آنا کلی، در واکنش به این گزارش گفت: «حملات موشکی تلافیجویانه ایران ۹۰ درصد کاهش یافته، چرا که عملیات «خشم حماسی» توانایی ایران در شلیک این سلاحها و تولید بیشتر آنها را درهم میکوبد. رئیسجمهور ترامپ در تماس نزدیک با تمام شرکای منطقهای ماست و حملات رژیم تروریستی ایران به همسایگانش ثابت میکند که حذف این تهدید علیه کشور و متحدان ما چقدر ضروری بود.»
واکنش رسمی کشورهای عرب خلیج فارس تاکنون ملایم بوده، اما چهرههای سرشناسی که روابط نزدیکی با این دولتها دارند، آشکارا واشنگتن را به باد انتقاد گرفته و ادعا کردهاند که نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، رئیسجمهور ترامپ را به یک جنگ بیدلیل کشانده است.
شاهزاده ترکی الفیصل، رئیس سابق اطلاعات عربستان سعودی، روز چهارشنبه در گفتگو با شبکه CNN اعلام کرد: «این جنگِ نتانیاهوست. او به نحوی ترامپ را متقاعد کرد که از دیدگاههایش حمایت کند.»
مقامات پنتاگون این هفته در جلسات محرمانه با قانونگذاران پذیرفتند که در متوقف کردن امواج پهپادهای پرتابشده از سوی ایران دچار مشکل هستند و برخی اهداف آمریکایی در منطقه خلیج فارس، از جمله نیروهای نظامی، در معرض خطر قرار دارند.
کشورهای خلیج فارس به اهداف ارزشمندی برای ایران تبدیل شدهاند؛ در برد موشکهای کوتاهبرد ایران قرار دارند و مملو از اهداف جذاب هستند: نیروهای آمریکایی، مراکز تجاری و گردشگری پرآوازه و تاسیسات انرژی که اختلال در آنها جریان نفت جهان را مختل میکند.
از آغاز این جنگ، ایران دستکم ۳۸۰ موشک و بیش از ۱۴۸۰ پهپاد را به سمت پنج کشور عرب خلیج فارس شلیک کرده است؛ این آمار بر اساس جمعبندی خبرگزاری آسوشیتدپرس از اطلاعیههای رسمی تهیه شده است. بر اساس اعلام مقامات محلی، در این حملات دستکم ۱۳ نفر کشته شدهاند.
علاوه بر این، شش سرباز آمریکایی روز یکشنبه در کویت کشته شدند، زمانی که یک پهپاد ایرانی به یک مرکز عملیاتی در یک بندر غیرنظامی، بیش از ۱۶ کیلومتر دورتر از پایگاه اصلی ارتش، اصابت کرد. همسر یکی از سربازان کشتهشده که بخشی از یک واحد تدارکاتی مستقر در ایالت آیووا بود، گفت این مرکز عملیاتی ساختمانی به شکل کانتینر کشتی بود و هیچگونه سامانه دفاعی نداشت.
در جلسات توجیهی برای اعضای کنگره در روز سهشنبه، وزیر دفاع پیت هگست و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، به قانونگذاران گفتند که آمریکا قادر نخواهد بود بسیاری از پهپادهای ورودی، بهویژه پهپادهای شاهد، را رهگیری کند. این موضوع را سه نفر آگاه از جریان این جلسات تأیید کردند.
در یکی از این جلسات، کین و هگست در پاسخ به پرسش قانونگذاران درباره اینکه چرا آمریکا برای حملات گسترده پهپادی ایران آماده نبوده، هیچ توضیحی ارائه ندادند. یک مقام آمریکایی آشنا با وضعیت امنیتی آمریکا در منطقه خلیج فارس گفت که آمریکا امکانات گستردهای برای مقابله با امواج پهپادهای یکطرفه در مناطق خارج از اهداف متعارف یا پایگاههای عراق و سوریه نداشته است.
حملات پهپادی این هفته به سفارت آمریکا در عربستان سعودی موجب آتشسوزی محدودی در ریاض شد و در حملهای دیگر به امارات متحده عربی، آتش کوچکی در بیرون از کنسولگری آمریکا در دبی شعلهور شد.
آمریکا و متحدانش در خاورمیانه روز پنجشنبه حتی از اوکراین که در مقابله با پهپادهای شاهد ایرانی تجربه دارد، درخواست کمک کردند. این خبر را ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرد. ترامپ نیز در پاسخ به پرسش خبرگزاری رویترز در روز پنجشنبه گفت: «قطعا هر کمکی را از هر کشوری میپذیرم.»
بدر موسی الصیف، تحلیلگر کویتی موسسه چتمهاوس، گفت به نظر میرسد آمریکا خطر برای متحدان عرب خلیج فارس را دست کم گرفته و تصور کرده نیروهای آمریکایی و اسرائیل اهداف اصلی تلافیجویی ایران خواهند بود.
او گفت: «فکر نمیکنم آنها پیشبینی میکردند که خلیج فارس تا این حد در معرض خطر قرار بگیرد.» وی فقدان برنامهای برای حفاظت از کشورهای خلیج را «نشانهای از کوتهبینی آمریکا» دانست.
بنا به گفته فردی آشنا با این موضوع حساس دیپلماتیک که نخواست نامش فاش شود، بخشی از ناامیدی برخی کشورهای خلیج فارس ناشی از مقایسه موفقیت نسبی اسرائیل در سرنگون کردن پهپادها و موشکها با وضعیت همسایگانشان است.
سامانههای پدافند هوایی این کشورها به هیچوجه به پیچیدگی سامانههای اسرائیل نیست، اما به گفته همین منبع، مقامات آمریکایی تا حدی از این موضوع متعجب شدهاند که کشورهای خلیج فارس همچنان تمایلی به انجام ضربات تلافیجویانه علیه اهداف ایرانی نشان نمیدهند.
الیوت ابرامز، که در پایان دوره اول ریاستجمهوری ترامپ به عنوان نماینده ویژه در قبال ایران و ونزوئلا خدمت کرد، گفت مقامات امنیت ملی آمریکا و متحدان خلیج فارس از ظرفیت ایران برای انجام ضربات قابلتوجه آگاه بودند.
ابرامز گفت: «همسایگان هم میدانستند و از آن میترسیدند. اما هرگز معلوم نبود که ایران واقعا دست به این کار بزند، چون چیز زیادی برای از دست دادن دارد. این حملات کینهای دیرپا به جا خواهند گذاشت و اگر ادامه یابند، شاید اعراب خلیج فارس به حمله به ایران روی بیاورند.»
مایکل ریتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، گفت هرچند کشورهای خلیج فارس به تضعیف ایران علاقهمندند، نگرانیهای اساسی نیز دارند؛ از جمله خسارات اقتصادی و بیثباتی ناشی از این جنگ و پایانناپذیر بودن آن.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
ریتنی که اکنون مشاور ارشد برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالملل است، گفت: «مرحله بعد چه خواهد بود؟ کشورهای خلیج فارس باید سنگینی هر آنچه در پیش است را تحمل کنند.»