در حالی که دولت دونالد ترامپ به کشورهای عربی هشدار داده است که برای حمله احتمالی ایالات متحده به ایران آماده باشند، ریاض رهبری یک کارزار فشار دیپلماتیک را آغاز کرده تا واشنگتن را از اقدام نظامی علیه تهران منصرف کند.
به گزارش والاستریت ژورنال، رقبای عرب جمهوری اسلامی در آن سوی خلیج فارس، به رهبری عربستان سعودی، در حال لابی کردن با دولت دونالد ترامپ هستند تا مانع از حمله نظامی به تهران شوند.
این تحرکات دیپلماتیک پس از آن شدت گرفت که ایالات متحده به این کشورها هشدار داد تا خود را برای چنین حملهای آماده کنند.
اگرچه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در برابر گسترش اعتراضات سراسری در ایران و گزارشهای نهادهای حقوق بشری مبنی بر کشته شدن هزاران نفر در سرکوبهای اخیر سکوت پیشه کردهاند، اما در پشت پرده، مقامات سعودی، عمانی و قطری پیام متفاوتی را به واشنگتن مخابره میکنند.
به گفته مقامات عرب خلیج فارس، پیام آنها به کاخ سفید روشن است: تلاش برای سرنگونی رژیم ایران، بازارهای جهانی نفت را به لرزه درمیآورد، به اقتصاد آمریکا آسیب میزند و مهمتر از همه، بیثباتی را به داخل مرزهای این کشورها میکشاند.
یک مقام کاخ سفید اعلام کرده است که تمام گزینهها برای برخورد با وضعیت ایران روی میز پرزیدنت ترامپ قرار دارد.
دونالد ترامپ روز سهشنبه در شبکه اجتماعی خود خطاب به معترضان ایرانی نوشت: «کمک در راه است» و از آنها خواست تا نهادهای دولتی را تصرف کنند.
نگرانی از تنگه هرمز و تضمین سعودی به تهران
کشورهای عربی بیم آن دارند که هرگونه حمله نظامی به ایران، تردد نفتکشها در تنگه هرمز را مختل کند؛ آبراهی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند.
مقامات سعودی به والاستریت ژورنال گفتهاند که ریاض به تهران اطمینان داده است که در هیچگونه درگیری احتمالی مشارکت نخواهد کرد و اجازه استفاده از حریم هوایی خود را برای حملات آمریکا نخواهد داد.
عربستان سعودی حتی به رسانههای داخلی خود دستور داده است تا پوشش خبری و حمایت از اعتراضات ایران را محدود کنند تا از اقدامات تلافیجویانه تهران در امان بمانند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
«جعبه پاندورا»ی تغییر رژیم
مایکل رتنی، سفیر سابق آمریکا در عربستان سعودی در دولت بایدن، به والاستریت ژورنال میگوید: «آنها هیچ علاقهای به رژیم ایران ندارند، اما از بیثباتی بیزارند. وقتی جعبه پاندورای تغییر رژیم باز شود، چه از داخل و چه با تحریک خارجی، حجم عظیمی از عدم قطعیت ایجاد میشود که آخرین چیزی است که آنها میخواهند.»
تحلیلگران میگویند اگرچه عربستان و دیگر کشورهای خلیج فارس مخالفتی با تضعیف توان نظامی و هستهای ایران ندارند، اما نگران جایگزینهای احتمالی پس از سقوط علی خامنهای هستند.
آقای رتنی میافزاید: «ممکن است چیزی معادل یا بدتر از آن، مثل قدرت گرفتن کامل سپاه پاسداران ظهور کند، یا شاهد هرجومرج و تجزیه منطقهای باشیم.»
برای محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، ثبات منطقه اولویت اول است تا بتواند پروژه بلندپروازانه «چشمانداز ۲۰۳۰» را برای کاهش وابستگی به دلارهای نفتی پیش ببرد.
امارات؛ غایب بزرگ در لابی ضدجنگ
نکته قابل توجه در گزارش والاستریت ژورنال، عدم مشارکت امارات متحده عربی در تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از حمله آمریکاست.
نیل کوییلیام، پژوهشگر اندیشکده چتم هاوس میگوید: «امارات معمولا تحمل ریسک بالاتری نسبت به عربستان محافظهکار دارد.»
با توجه به نزدیکی امارات به اسرائیل، تحلیلگران پیشبینی میکنند که پایگاههای آمریکایی در امارات میتوانند هدف اصلی اقدامات تلافیجویانه ایران باشند.
آقای کوییلیام میافزاید: «ایرانیها در حال حاضر نمیخواهند سعودیها را عصبانی کنند، اما همه در منطقه از اماراتیها خشمگین هستند.»
همزمان با این تحولات دیپلماتیک، گروه «فعالان حقوق بشر در ایران» روز سهشنبه اعلام کرد که آمار کشتهشدگان اعتراضات اخیر از مرز ۲ هزار نفر گذشته است.