به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، استیو ویتکاف آخر هفته گذشته در دیداری محرمانه با رضا پهلوی درباره اعتراضات گسترده کنونی در ایران گفتگو کرد. این نخستین دیدار در سطح بالا میان مخالفان حکومت ایران با دولت ترامپ از آغاز اعتراضات کنونی است.
رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران که در تلاش است خود را به عنوان رهبر دوران «گذار» ایران در صورت سرنگونی جمهوری اسلامی مطرح کند، در بیش از دو هفته گذشته از آغاز اعتراضات کنونی، بارها با حضور در شبکههای تلویزیونی آمریکایی از دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا خواسته است برای حمایت از معترضان مداخله کند.
بنابر این گزارش، تیم امنیت ملی کاخ سفید صبح سهشنبه طی جلسهای گزینههای پاسخ به اعتراضات ایران را بررسی کرد. آقای ترامپ در این جلسه شرکت نکرد.
یک مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفت بحثها در داخل دولت هنوز در مرحله نسبتا ابتدایی است.
او اذعان کرد پیشبینی این که آقای ترامپ در نهایت چه تصمیمی خواهد گرفت دشوار است و افزود: «در حال حاضر هنوز وارد وضعیت تصمیمگیری درباره اقدام نظامی نشدهایم.»
به گفته یک منبع آگاه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در روزهای اخیر در جلسات پشت درهای بسته گفته است که دولت در این مرحله گزینههای «غیر نظامی» را برای کمک به معترضان در نظر دارد.
به گزارش اکسیوس، اعتراضات ایران روز سهشنبه نیز در شهرهای مختلف ایران ادامه یافت. با توجه به قطع سراسری اینترنت در ایران برآورد تعداد کشتهشدگان بسیار دشوار است، با اینحال بنابر گزارشها تاکنون چند هزار معترض در تیراندازی نیروهای امنیتی کشته شدند.
به گزارش این رسانه به نقل از یک مقام آمریکایی، بنابر ارزیابی اسرائيل که با آمریکا به اشتراک گذاشته شده است، تاکنون دستکم پنج هزار معترض در جریان اعتراضات جاری کشته شدند.
این مقام آمریکایی گفت: «رژیم ایران در حال اعمال سرکوب گسترده است.»
دونالد ترامپ روز سهشنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» از مردم ایران خواست به اعتراض ادامه دهند و نهادهای حکومتی را تصرف کنند. او گفت: «کمک در راه است.»
وقتی خبرنگاران روز سهشنبه از او پرسیدند منظورش از این اظهارات چیست، گفت که «خودتان باید بفهمید یعنی چه» و تاکید کرد که فکر میکند آمریکاییها «باید از ایران خارج شوند.
بنابر این گزارش دولت آقای ترامپ در آغاز اعتراضات رضا پهلوی را بازیگری سیاسی و اثرگذار نمیدانست. با این حال به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، دولت از اینکه در بسیاری از تجمعات، معترضان نام پهلوی را فریاد زدند شگفتزده شده است.
این مقام افزود: «رضا پهلوی در حال اوجگیری است. در تظاهرات در بسیاری از شهرها نام او را شعار میدهند و به نظر میرسد این روند بهطور خودجوش رخ میدهد.»
کریم سجادپور، تحلیلگر ارشد بنیاد کارنگی، به آکسیوس گفت که رضا پهلوی برای بخشی از معترضان در مقابل اسلامگرایی افراطی رژیم به کانونی وحدتبخش برای احساسات ملیگرایانه تبدیل شده است.
آقای سجادپور گفت: «بیشتر این معترضان بعد از انقلاب ۵۷ متولد شدند و حس نوستالژی به دورهای که هرگز تجربهاش نکردهاند، دارند؛ دورهای که اقتصاد کشور در حال رشد بود، جامعه آزادتر بود و ایران تصویر بینالمللی مثبتی داشت. برای بسیاری از ایرانیان، رضا پهلوی رهبری است که بیش از هر کس دیگر نماینده آن میهندوستی و نوستالژی رو به آینده برای بازگرداندن عظمت به ایران است.»
رز زیمت، مدیر برنامه ایران در موسسه «مطالعات امنیت ملی» اسرائیل، گفت که نام پهلوی با بسامد قابل توجهی در اعتراضات دیده شده، اما تشخیص اینکه آیا این موضوع نشاندهنده حمایت گسترده در جامعه ایران است یا نه، دشوار است.
آقای زیمت افزود که حتی اگر باور گستردهای به «توان رهبری» پهلوی وجود نداشته باشد، ممکن است بسیاری از ایرانیان از این منظر که او «به وضعیت موجود ترجیح دارد»، حاضر باشند دستکم «بهطور موقت» او را بهعنوان رهبر بپذیرند.