این ابتکار کیوی بخشی از تلاش برای پاکسازی این کشور جزیره ای از شکارچیان واردشده تا سال ۲۰۵۰ است.
کیوی، پرنده مقدس ملی نیوزیلند، بیش از یک قرن پیش از تپه های اطراف ولینگتون ناپدید شد. اکنون ساکنان پایتخت کارزار مردمی غیرمعمولی به راه انداختهاند تا این پرندگان در معرض انقراض و پروازناپذیر را به شهر بازگردانند.
آگهی
آگهی
پل وارد، بنیانگذار تراست خیریه «کپیتال کیوی پروجکت»، میگوید: «آنها بخشی از هویت ما و احساس تعلق ما به اینجا هستند. اما این پرندگان بیش از یک قرن است که از این تپه ها رفتهاند و ما به عنوان ساکنان ولینگتون تصمیم گرفتیم این وضعیت درست نیست.»
اواخر شب سهشنبه، وارد و دیگران بر فراز تپهای پوشیده از مه، مشرف به دریای تاریکی که میان جزیره شمالی و جنوبی نیوزیلند امتداد دارد، از میان زمین های ناهموار گذشتند و هفت جعبه را در سکوت و در نور کم چراغ قوه های قرمز حمل کردند. در هر جعبه یک کیوی جا گرفته بود، از جمله دویستوپنجاهمین پرندهای که از زمان آغاز پروژه کپیتال کیوی به ولینگتون منتقل شده است.
استقبال آرام از پرندگان در خانه های جدید
کیوی نامی است که اغلب مردم جهان به وسیله آن به نیوزیلندی ها اشاره میکنند. این پرنده خجالتی و ظاهرش غیرعادی است، بال های رشدنیافته و صورتی شبیه به ریش دارد.
برای بسیاری از نیوزیلندی ها کیوی از نظر معنوی اهمیت ویژهای دارد و تصویر آن همه جا دیده میشود، از جمله بر دم هواپیماهای نیروی هوایی این کشور؛ نکتهای کنایه آمیز درباره پرندهای که نه دم دارد و نه میتواند پرواز کند.
گمان میرود پیش از آن که انسان به نیوزیلند برسد، حدود ۱۲ میلیون کیوی در پهنه این سرزمین میزیستهاند. امروز تنها حدود ۷۰ هزار کیوی در سراسر کشور باقی مانده و جمعیت آنها هر سال ۲ درصد کاهش مییابد.
در تپه هایی که کیوی های ولینگتون اکنون در آنجا زندگی و تولید مثل میکنند، تنها صدایی که شب ۲۸ آوریل شنیده میشد، وزش باد در توربین های بادی بود. وارد و دوستانش جعبه ها را دو به دو بر زمین گذاشتند، در آنها را لغزاندند و به آرامی آنها را کج کردند.
برخی از معدود تماشاگران ساکت اشک در چشم داشتند. یکی از مردان، کاراکیا، دعای مائوری، را زمزمه کرد.
از هر جعبه، پس از مدتی، منقار بلند و خمیدهای بیرون زد، کیوی ها نخستین گام های محتاطانه خود را در چشمانداز تاریک برداشتند، سپس به دویدن افتادند و در تاریکی ناپدید شدند.
نخستین حضور کیوی ها در پارلمان
تا همین هفته، تنها جایی که کیوی هرگز پا در آن نگذاشته بود، ساختمان پارلمان نیوزیلند بود. چند ساعت پیش از آن که هفت ساکن جدید ولینگتون به خانه تازه خود در تپه ها منتقل شوند، آنها را برای جشن ورود کیوی دویستوپنجاهم به شهر، به تالار ضیافت بزرگ پارلمان بردند.
نمایندگان و دانش آموزان، هر دو، با زمزمه های سرشار از شگفتی، از دیدن این پرندگان خجالتی و شبگرد از نزدیک، که بسیاری برای نخستین بار آنها را میدیدند، ابراز خوشحالی کردند؛ در حالی که کارگران حفاظت از طبیعت، این پرندگان بزرگ را مانند نوزادان انسان در آغوش گرفته بودند و پاهای زمختشان را جلو داده بودند.
وارد در گفتوگو با آسوشیتد پرس میگوید: «این حیوان از نظر حس هویت، چیزهای زیادی به ما به عنوان یک ملت بخشیده است. ما میخواهیم رهبران شهری و سیاستمدارانمان را به چالش بکشیم و بگوییم این رابطهای است که باید به آن احترام بگذاریم.»
پرندگان نادر از پناهگاه ها به زندگی شهری میآیند
نیوزیلند زیستگاه برخی از عجیب ترین و نادرترین گونه های پرندگان جهان است. برخی از این گونه ها تنها به لطف برنامه های حفاظتی که برخلاف همه احتمالات موفق شدهاند و گاهی با تامین مالی نامطمئن پیش رفتهاند، تا امروز زنده ماندهاند.
در دهه های گذشته، ابتکارهایی باعث شد تمام پرندگان باقی مانده برخی گونه ها به جزایر دور از ساحلِ فاقد شکارچی یا به پناهگاه هایی منتقل شوند که در آنجا میتوانستند با دقت تحت نظر و محافظت باشند، اما جایی که معدودی از نیوزیلندی ها ممکن بود آنها را ببینند.
وارد و گروهش رویای دیگری داشتند: این که پرنده ملی نمادین نیوزیلند بتواند در کنار مردم، در پایتختی پرجنبوجوش، شکوفا شود؛ شهری که پیشتر گسترش حضور انسان و شکارچیان وارد شده، کیوی را از آن ریشهکن کرده بود.
وارد میگوید: «جاهایی که مردم هستند، همان جاهایی است که میتوانیم آنها را برگردانیم، چون ابزار لازم برای نگهداری و سرپرستی از آنها را در اختیار داریم.»
هزاران تله از کیوی های پایتخت محافظت میکند
در حالی که جمعیت کیوی در زیستگاه های رهاشده رو به کاهش است، تعداد آنها در پناهگاه های حیات وحشِ بهدقت مدیریت شده به قدری افزایش یافته که برخی از این مناطق حفاظت شده دیگر گنجایش بیشتری ندارند.
این موضوع باعث شده کیوی ها به مکان هایی مانند ولینگتون منتقل شوند؛ جایی که گروه هایی مانند گروه وارد، ساکنان را تشویق میکنند همسایگان جدید خود را بپذیرند. به گفته او، در پایتخت، دوچرخه سواران شبانه در کوه و دوربین های امنیتی حیاط خانه ها بارها کیوی ها را ثبت کردهاند.
وارد میگوید: «آنها در تپه های اطراف شهر ما زندگی میکنند، صدا سر میدهند و مردم با آنها روبهرو میشوند.»
رسیدن به این مرحله کار زیادی برده است. در دهه گذشته، همکاری میان مالکان زمین، قبیله مائوری محلی و پروژه کپیتال کیوی، محدودهای گسترده به وسعت ۲۴ هزار هکتار فراهم کرده که کیوی ها میتوانند در آن آزادانه رفتوآمد کنند.
این منطقه با بیش از ۵ هزار تله برای رودک ها، که شکارچی اصلی جوجه های کیوی هستند، پوشیده شده است. تاکنون نرخ بقای جوجه ها در جمعیت کیوی های ولینگتون به ۹۰ درصد میرسد.
هدف نیوزیلند: رهایی کامل از شکارچیان
ابتکار کیوی بخشی از تلاش نیوزیلند برای رهایی این کشور جزیرهای از شر شکارچیان وارد شده، از جمله گربه های وحشی، اپاسوم ها، موش ها و رودک ها تا سال ۲۰۵۰ است. از زمانی که دولت پیشین این هدف را در سال ۲۰۱۶ تعیین کرد، درباره شانس موفقیت آن بحث شده، اما گروه های محلی با جدیت کار را در دست گرفتهاند.
بخش هایی از ولینگتون اکنون به طور کامل، به جز حیوانات خانگی، از شکارچیان پستاندار خالی شده و پرندگان بومی در آن شکوفا شدهاند. داوطلبان با دقتی در حد عملیات نظامی، حومه ها را برای مشاهده حتی یک موش زیر نظر دارند.
میشل ایمپی، مدیرعامل سازمان «سیو د کیوی»، میگوید: «وقتی به گونه های در معرض انقراض در جهان فکر میکنم، در بیشتر موارد مردم کار زیادی جز کارزار یا کمک مالی نمیتوانند انجام دهند. اما در کشور ما جنبش شگفت انگیزی شکل گرفته که در آن مردم عادی به ابتکار خود هرچه در توان دارند انجام میدهند تا از یک گونه در معرض تهدید محافظت کنند.»