حمله تازه دونالد ترامپ به انرژیهای تجدیدپذیر دوباره درخواستها برای حفاری نفت در دریای شمال را زنده کرده، هرچند تحقیقات نشان میدهد این کار هزینه انرژی را کاهش نمیدهد.
دونالد ترامپ در تازهترین حمله خود به انرژیهای تجدیدپذیر، بریتانیا را به دلیل افزایش ندادن استخراج نفت در دریای شمال «دیوانه» خوانده است.
دولت بریتانیا سال گذشته به صدور مجوزهای اکتشاف پایان داد، به این معنی که شرکتها دیگر نمیتوانند برای جستوجوی ذخایر جدید نفت و گاز در مناطق دستنخورده مجوز بگیرند. این تصمیم به معنای توقف همه طرحهای حفاری کنونی نیست.
اما در حالی که ایران همچنان کنترل تنگه هرمز، یکی از بزرگترین گلوگاههای سوخت فسیلی جهان که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند، را در دست دارد، درخواستها برای عقبنشینی از این ممنوعیت تاریخی بلندتر شده است.
ریچل ریوز، وزیر دارایی، میگوید دولت به طور «فشرده» در حال کار است تا با باز کردن «سایتهای تایبک» که اجازه حفاری روی یا نزدیک میدانهای موجود را میدهند، امکان حفاری بیشتر را فراهم کند. این اظهارات پس از آن مطرح شد که صندوق بینالمللی پول (IMF) پیشبینی کرد جنگ علیه ایران به دلیل میزان بالای واردات انرژی، بیشترین ضربه را به اقتصاد بریتانیا در میان اقتصادهای پیشرفته جهان وارد میکند.
ترامپ به بریتانیا: «حفاری کنید، فقط حفاری»
ترامپ اوایل این هفته در پلتفرم اجتماعی خود «تروث سوشل» نوشت: «اروپا برای انرژی به شدت درمانده است، با این حال بریتانیا از باز کردن نفت دریای شمال، یکی از بزرگترین میدانهای جهان، خودداری میکند.»
او افزود: «ابردین باید در اوج رونق باشد. نروژ نفت دریای شمال خود را دو برابر قیمت به بریتانیا میفروشد و ثروت هنگفتی به جیب میزند.»
ترامپ با ادامه انتقادهایش استدلال کرد که بریتانیا برای حفاری در دریای شمال «در موقعیت بهتری» قرار دارد و افزود: «حفاری کنید، فقط حفاری. این که آنها [بریتانیا] این کار را نمیکنند کاملا دیوانهوار است و دیگر توربینهای بادی نمیخواهیم.»
کجفهمیهای ترامپ درباره دریای شمال
بریتانیا از سال ۱۹۷۵ تاکنون حدود ۴.۱ میلیارد تن نفت استخراج کرده است و سازمان گذار دریای شمال (NSTA) پیشبینی میکند تا سال ۲۰۵۰ از میدانهای موجود ۲۱۸ میلیون تن دیگر نیز برداشت شود.
بر اساس برآوردهای واحد اطلاعات انرژی و اقلیم (ECIU) (منبع به زبان انگلیسی)، این پیشبینیها نشان میدهد که حفاریهای جدید تنها میتواند ۷۴ میلیون تن دیگر نفت و گاز تولید کند؛ معادل ۱.۷ درصد از مجموع منابعی که در فاصله ۱۹۷۵ تا ۲۰۵۰ قابل استخراج است. به این معنا که ۹۳ درصد نفت و گازی که احتمال تولید آن از دریای شمال میرود، پیشاپیش استخراج شده است.
تحلیل جداگانهای از سوی گروه کارزار «آپلیفت» نشان داد که گشودن میدانهای بزرگ جدید در دریای شمال تقریبا هیچ تاثیری بر وابستگی بریتانیا به واردات گاز نخواهد داشت.
بر اساس این تحلیل، میدان «Jackdaw» که یکی از بزرگترین میدانهای استفادهنشده گاز در دریای شمال است، تنها دو درصد از واردات کنونی گاز بریتانیا را جایگزین میکند، در حالی که میدان «Rosebank» که عمدتا حاوی نفت است، فقط حدود یک درصد از واردات گاز این کشور را جبران خواهد کرد.
آپلیفت میگوید در این صورت نیز بریتانیا تقریبا به طور کامل به عرضه گاز از نروژ و دیگر کشورها وابسته خواهد ماند.
قیمت نفت و گاز را هم بازارهای جهانی تعیین میکنند، نه این که برای مصرفکنندگان بریتانیایی تخفیف داده شود، و گاز استخراجشده از آبهای بریتانیا میتواند به بالاترین پیشنهاددهنده صادر شود؛ به این معنا که افزایش تولید داخلی لزوما به کاهش قیمتها منجر نمیشود.
آیا حفاری دریای شمال قبوض انرژی را کاهش میدهد؟
همزمان با افزایش فشارها برای حفاری در دریای شمال، جنگ علیه ایران همچنین رقابتی برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بومی به راه انداخته است؛ منابعی که کمتر از تنشهای ژئوپولیتیک تاثیر میپذیرند.
بریتانیا برای تقویت شبکه برق خود به تکاپو افتاده تا بتواند پذیرای مزارع جدید خورشیدی و بادی باشد که اغلب در مناطق دورافتاده قرار دارند.
انرژیهای تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ رکورد ۵۲.۵ درصد از برق تولیدی بریتانیا را ثبت کردند؛ دومین سال پیاپی که سهم آنها از ۵۰ درصد فراتر میرود. ماه گذشته (۲۶ مارس) نیز تولید برق از باد در بریتانیا به رکورد جدید ۲۳ هزار و ۸۸۰ مگاوات رسید که برای تامین برق حدود ۲۳ میلیون خانه کافی است.
تحلیلی که در دانشگاه آکسفورد انجام شده نشان میدهد بریتانیاییای که کاملا با انرژی تجدیدپذیر تغذیه شود میتواند سالانه تا ۴۴۱ پوند (۵۱۰ یورو) از قبوض انرژی هر خانوار بکاهد.
در مقابل، حداکثر کردن استخراج نفت و گاز از دریای شمال تنها ۱۶ پوند (۱۹ یورو) تا ۸۲ پوند (۹۵ یورو) در سال از قبوض خانوارها کم میکند و آن هم مشروط به این است که درآمدهای مالیاتی حاصل، مستقیما برای جبران هزینه انرژی به خانوارها پرداخت شود.
دکتر آنوپام سن، یکی از نویسندگان این تحلیل، گفت تصور این که «خالی کردن» دریای شمال بتواند امنیت انرژی بریتانیا را تقویت کند و قبوض خانوارها را به طور چشمگیری کاهش دهد «محض خیالپردازی» است.
اوایل امسال ۱۰ کشور اروپایی از جمله بریتانیا برای تعهدی تاریخی جهت اجرای ۱۰۰ گیگاوات پروژه مشترک بادی فراساحلی در آبهای مشترک دریای شمال تا سال ۲۰۵۰ در مجموع ۹.۵ میلیارد یورو تعهد مالی دادند. این میزان برق برای تامین انرژی حدود ۱۳۴ میلیون خانه کافی است.