اسپانیا و اتحادیه اروپا رایانه کوانتومی ۱۰ میلیون یورویی در بارسلون راه‌اندازی می‌کنند

اسپانیا سومین ابررایانه کوانتومی خود را با سرمایه‌گذاری ۹٫۸ میلیون یورویی برای شتاب‌دادن به پژوهش و هوش مصنوعی (IA) افتتاح کرده است. مرکز ابررایانشی بارسلونا (Barcelona Supercomputing Center یا BSC) سومین رایانه کوانتومی را به مجموعه خود افزوده که در سامانه MareNostrum 5 ادغام خواهد شد و توان ترکیب ابررایانش کلاسیک، هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی را دارد.

آگهی

آگهی

این ماشین جدید را شرکت بارسلونایی Qilimanjaro Quantum Tech طراحی و ساخته و هزینه آن را کمیسیون اروپا و دبیرخانه دولت برای دیجیتالی‌سازی و هوش مصنوعی تامین کرده‌اند. این دستگاه یک رایانه کوانتومی از نوع آنالوگ است، برخلاف دو رایانه کوانتومی قبلی که دیجیتال هستند.

در حالی که رایانه‌های کلاسیک با بیت کار می‌کنند که در هر لحظه فقط می‌تواند ۰ یا ۱ باشد، محاسبات کوانتومی از کیوبیت استفاده می‌کند که قادر است هر دو حالت را به طور همزمان نمایش دهد. این توانایی امکان توسعه الگوریتم‌های به مراتب قدرتمندتر و پرداختن به مسائلی را فراهم می‌کند که رایانه‌های سنتی به سختی می‌توانند حل کنند.

MareNostrum Ona: ۵۳ پروژه پژوهشی

سه رایانه کوانتومی BSC در نمازخانه برج توره خیرونا مستقر شده‌اند؛ همان فضایی که میان سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ چهار نسل نخست ابررایانه MareNostrum را در خود جای داده بود.

بخش کوانتومی MareNostrum 5 «MareNostrum Ona» نام دارد. دو رایانه نخست آن که در فوریه ۲۰۲۵ راه‌اندازی شدند، از زمان افتتاح تاکنون ۴۲۰۰ ساعت محاسبات را ثبت کرده‌اند. این زمان میان ۵۳ پروژه پژوهشی تقسیم شده که از طریق فراخوان‌های رسمی شبکه اسپانیایی ابررایانش (RES) انتخاب شده‌اند.

فناوری ۱۰۰ درصد اروپایی

این رایانه کوانتومی جدید در شبکه اروپایی محاسبات کوانتومی ادغام خواهد شد؛ شبکه‌ای که با ابتکار European High Performance Computing Joint Undertaking (EuroHPC JU) راه افتاده است؛ برنامه‌ای که اتحادیه اروپا با آن در پی تقویت توان ابررایانش خود و توسعه زیرساخت فناورانه مستقل است.

EuroHPC JU تاکنون شش رایانه کوانتومی خریداری کرده که در کشورهای مختلف اروپایی توزیع شده‌اند. سه دستگاه از آنها که در لهستان، جمهوری چک و آلمان نصب شده‌اند، اکنون افتتاح شده و بخشی از شبکه آینده سیستم‌های به هم پیوسته برای پژوهش علمی و توسعه فناوری را تشکیل می‌دهند.

نوریه مونسرات، مسئول پژوهش و دانشگاه‌های دولت محلی کاتالونیا، گفت این پروژه «ایده حاکمیت فناورانه اروپا در برابر شرکت‌های بزرگ فناوری آمریکا را تقویت می‌کند». او افزود: «با استفاده از فناوری‌هایی که همین جا در ابررایانه و با سیاست‌های عمومی کاتالان، اسپانیا و اتحادهای بزرگ با اروپا ساخته می‌شود، قادر هستیم فناوری بومی و اروپایی تولید کنیم تا در جست‌وجوی خودمختاری راهبردی، به کشورهای ثالث وابسته نباشیم».

این رایانه جدید به این ترتیب نقطه عطفی برای اکوسیستم فناوری اسپانیا و اروپا به شمار می‌رود و گامی دیگر در مسیر حاکمیت فناورانه اروپا است که EuroHPC و BSC دنبال می‌کنند و با راهبرد کمیسیون اروپا برای کاهش وابستگی به زیرساخت‌های کلیدی کشورهای ثالث همسو است.