اسپانیا و اتحادیه اروپا در بارسلون یک رایانه کوانتومی جدید ۱۰ میلیونی راه‌اندازی می‌کنند

اسپانیا سومین ابررایانه‌ کوانتومی خود را با سرمایه‌گذاری ۹٫۸ میلیون یورویی راه‌اندازی کرده‌است تا پژوهش و هوش مصنوعی (AI) را تسریع کند. مرکز ابرمحاسبات بارسلونا (BSC) یک رایانه‌ کوانتومی سوم را به کار گرفته که در سامانه MareNostrum 5 ادغام خواهد شد؛ سامانه‌ای که می‌تواند ابرمحاسبات کلاسیک، هوش مصنوعی و محاسبات کوانتومی را با هم ترکیب کند.

آگهی

آگهی

این ماشین جدید را شرکت بارسلونایی Qilimanjaro Quantum Tech طراحی و ساخته و بودجه آن را کمیسیون اروپا و دبیرخانه‌ دولت در امور دیجیتالی‌سازی و هوش مصنوعی تامین کرده‌اند. این دستگاه یک رایانه‌ کوانتومی از نوع آنالوگ است، بر خلاف دو رایانه‌ کوانتومی قبلی که دیجیتال هستند.

در حالی که رایانه‌های کلاسیک با بیت کار می‌کنند که در هر لحظه فقط می‌تواند ۰ یا ۱ باشد، محاسبات کوانتومی از کیوبیت استفاده می‌کند که می‌تواند هر دو حالت را به طور همزمان نمایش دهد. این ظرفیت امکان توسعه الگوریتم‌های بسیار قدرتمندتر و رسیدگی به مسائلی را فراهم می‌کند که رایانه‌های متعارف به سختی قادر به حل آنها هستند.

MareNostrum Ona: ۵۳ پروژه‌ تحقیقاتی

سه رایانه‌ کوانتومی BSC در کلیسای کوچک توره خیرونا مستقر شده‌اند؛ همان فضایی که بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ چهار نسخه‌ نخست ابررایانه‌ MareNostrum را در خود جای داده بود.

بخش کوانتومی MareNostrum 5 «MareNostrum Ona» نام دارد. دو ماشین نخست آن که در فوریه ۲۰۲۵ راه‌اندازی شده‌اند، از زمان افتتاح تاکنون در مجموع ۴۲۰۰ ساعت محاسباتی ثبت کرده‌اند. این زمان میان ۵۳ پروژه‌ تحقیقاتی منتخب در فراخوان‌های رسمی شبکه‌ اسپانیایی ابرمحاسبات (RES) توزیع شده‌است.

فناوری ۱۰۰ درصد اروپایی

این رایانه‌ کوانتومی جدید در شبکه‌ اروپایی محاسبات کوانتومی ادغام خواهد شد؛ شبکه‌ای که با ابتکار «نهاد مشترک محاسبات پیشرفته اروپا» (EuroHPC JU) راه افتاده است؛ برنامه‌ای که اتحادیه اروپا با آن در پی تقویت توان ابرمحاسباتی خود و ایجاد زیرساخت فناورانه‌ مستقل است.

تا کنون EuroHPC JU شش رایانه‌ کوانتومی خریداری کرده که در کشورهای مختلف اروپایی مستقر شده‌اند. سه دستگاه از آنها که در لهستان، جمهوری چک و آلمان نصب شده‌اند، افتتاح شده و بخشی از شبکه‌ آینده سامانه‌های به هم پیوسته برای پژوهش علمی و توسعه فناوری به شمار می‌روند.

نوریامونتسرات، وزیر پژوهش و دانشگاه‌های دولت خودگردان کاتالونیا، گفت این پروژه «ایده حاکمیت فناورانه‌ اروپا در برابر غول‌های فناوری آمریکا را تقویت می‌کند». او افزود: «با استفاده از فناوری‌هایی که همین‌جا، در ابررایانه، و با سیاست‌های عمومی کاتالونیا، اسپانیا و اتحادهای بزرگ با اروپا ساخته می‌شوند، می‌توانیم فناوری بومی و اروپایی تولید کنیم تا در پی دستیابی به خودمختاری راهبردی، وابسته به کشورهای ثالث نباشیم».

این رایانه‌ جدید به این ترتیب یک نقطه عطف برای زیست‌بوم فناوری اسپانیا و اروپا به شمار می‌رود و گامی دیگر در مسیر حاکمیت فناورانه‌ اروپا است که EuroHPC و مرکز ابرمحاسبات بارسلونا دنبال می‌کنند و با راهبرد کمیسیون اروپا برای کاهش وابستگی به زیرساخت‌های کلیدی کشورهای ثالث همسو است.