یک برنامه هوش مصنوعی پنتاگون به نام «پروژه مِیوِن» (Maven Project) در کانون حملات ایالات متحده علیه ایران قرار گرفته و پتانسیل آن را دارد که به یکی از پیامدبارترین تحولات جنگهای مدرن تبدیل شود.
در جنگ با ایران، پنتاگون از یک برنامه هوش مصنوعی استفاده میکند که میتواند یکی از ریشهایترین تغییرات در نبردهای مدرن باشد.
آگهی
آگهی
این برنامه که «پروژه میون» نام دارد، پرچمدار هوش مصنوعی پنتاگون است که در سال ۲۰۱۷ به عنوان یک آزمایش محدود برای کمک به تحلیلگران نظامی جهت درک حجم عظیم ویدئوهای ارسالی از پهپادها در مناطق جنگی آغاز شد.
اپراتورها در میان انبوه تصاویر غرق شده بودند و فریم به فریم بهدنبال اشیاء مورد نظر میگشتند که ممکن بود تنها برای لحظهای ظاهر و سپس ناپدید شوند. در این میان «میون» ساخته شد تا «سوزن را در انبار کاه» پیدا کند.
هشت سال بعد، این برنامه به چیزی بسیار گستردهتر تبدیل شده است: یک سیستم مدیریت میدان نبرد و هدفگیری به کمک هوش مصنوعی که به طرز چشمگیری فرایند موسوم به «زنجیره کشتار» (Kill Chain)، یعنی فرایند شناسایی اولیه تا انهدام، را سرعت بخشیده است.
میون چگونه کار میکند؟
میون هم مانند کنترل ترافیک هوایی نبرد عمل میکند و هم مانند «کاکپیت» (اتاقک خلبان) آن. آلوک مهتا، مدیر مرکز هوش مصنوعی وادوانی در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، این سیستم را «اساسا یک لایه پوششی» توصیف کرد که دادههای حسگرها، اطلاعات مربوط به نیروهای دشمن، تصاویر ماهوارهای و اطلاعات مربوط به چیدمان نیروهای خودی را با هم تلفیق میکند.
در عمل، این به معنای اسکن سریع فیدهای ماهوارهای برای شناسایی جابجایی نیروها یا تشخیص اهداف است، در حالی که همزمان تصویری لحظهای از صحنه عملیات میگیرد تا بهترین روش برای حمله به یک هدف خاص را تعیین کند.
در نمایش اخیری که بهصورت آنلاین منتشر شد، یکی از مقامات پنتاگون توضیح داد که چگونه میون بهطور «جادویی» یک تهدید مشاهدهشده را به یک جریان کاری هدفگیری تبدیل میکند، داراییهای موجود (سلاحها) را میسنجد و گزینههای مختلف را به فرمانده ارائه میدهد.
ظهور چتجیپیتی جهش دیگری رو به جلو بود و استفاده از این فناوری را برای طیف وسیعتری از کاربران که میتوانند با زبان طبیعی با «میون» تعامل داشته باشند، گسترش داد.
در حال حاضر، این قابلیت توسط مدل کلود (متعلق به شرکت آنتروپیک) تامین میشود؛ هرچند این همکاری رو به پایان تلقی میشود، چرا که پنتاگون از تقاضای این آزمایشگاه هوش مصنوعی مبنی بر عدم استفاده از مدلش برای «حملات کاملا خودکار» یا «ردیابی شهروندان آمریکایی» برآشفته شده است.
چرا گوگل نه گفت؟
سوالات اخلاقی در سالهای اولیه میون، زمانی که گوگل پیمانکار اصلی هوش مصنوعی این برنامه بود، یک عامل تعیینکننده به حساب میآمد.
در سال ۲۰۱۸، بیش از ۳ هزار کارمند با امضای نامهای سرگشاده به مشارکت این شرکت اعتراض کردند و استدلال کردند که این قرارداد از خط قرمزها عبور کرده است. چندین مهندس نیز استعفا دادند.
گوگل پس از انقضای قرارداد از تمدید آن خودداری کرد و متعاقبا اصول هوش مصنوعی خود را منتشر کرد که صراحتا مشارکت در سیستمهای تسلیحاتی را رد میکرد.
این ماجرا شکافی را در سیلیکونولی آشکار کرد؛ بین مهندسانی که «هدفگیری خودکار» را خط قرمز اخلاقی میدانستند و مقامات دفاعی که آن را ضروری میدیدند.
اخیرا گوگل محدودیتهای خطمشی هوش مصنوعی خود را حذف کرده و اعلام کرده است که بیشتر به سمت پروژههای امنیت ملی متمایل شده است. پنتاگون اعلام کرده که گوگل به همراه ایکسایآی (متعلق به ایلان ماسک) و اوپنایآی، گزینههای جایگزین برای کلود در پروژه میون هستند.
نقش پلانتیر (Palantir) چیست؟
در سال ۲۰۲۴، شرکت پلانتیر، که بخشی از سرمایه اولیه آن توسط سیا تامین شده و از ابتدا بر پایه کارهای اطلاعاتی دولتی بنا شده است، وارد فضایی شد که گوگل خالی کرده بود.
گزارشها حاکی از آن است که این شرکت به پیمانکار اصلی فناوری میون تبدیل شده و هوش مصنوعی آن اکنون ستون فقرات عملیاتی این برنامه را تشکیل میدهد.
الکس کارپ، مدیرعامل پلانتیر، حساسیت موضوع را صراحتا بیان میکند. او در رویداد اخیر این شرکت گفت: «این دنیای داراها و ندارهاست» و استدلال کرد که دستیابی غرب به قابلیتهایی که بقیه جهان فاقد آن هستند، حیاتی محسوب میشود.
او افزود سیستمی که یک زنجیره کشتار را از «چند ساعت به چند ثانیه» فشرده میکند، حریف را منسوخ و ناتوان میسازد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
عملکرد میون چگونه بوده است؟
پنتاگون و پلانتیر از اظهارنظر درباره عملکرد میون در جنگ فعلی با ایران خودداری کردند. حملات ایالات متحده با سرعتی مداوم انجام شده است و میتوان فرض کرد که توانایی میون در سرعت بخشیدن به فرایند هدفگیری و شلیک، نقشی محوری ایفا کرده است.
طبق اعلام مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی پس از سه هفته، کارزار حملات ایالات متحده به سرعتِ هدف قرار دادن ۳۰۰ تا ۵۰۰ هدف در روز رسیده است.
بر اساس گزارشهای مختلف رسانهای، در ۲۴ ساعت نخست عملیات خشم حماسی، نیروهای آمریکایی بیش از هزار هدف را درهم کوبیدند.