به گزارش والاستریت ژورنال، سرعت و دقت بیسابقه پیشرفت حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، نتیجه ماهها برنامهریزی، تجمیع نیروی نظامی گسترده و البته سلاحی پیشرفته است که پیش از این هرگز در این مقیاس بهکار گرفته نشده بود؛ این سلاح هوش مصنوعی است.
گردآوری اطلاعات، انتخاب اهداف، برنامهریزی عملیات بمباران و ارزیابی خسارات میدان نبرد با استفاده از هوش مصنوعی به سرعتی بیسابقه رسیده است. هوش مصنوعی همچنین به فرماندهان در مدیریت منابع همهچیز، از مهمات گرفته تا لوازم یدکی کمک کرده است. فرماندهان همچنین با استفاده از این ابزار میتوانند بهترین سلاح را برای هر هدف انتخاب کنند.
آگهی
آگهی
پیش از اجرای عملیات کشتن علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل برای سالها دوربینهای ترافیکی تهران را هک کرده بودند و زیر نظر داشتند و همچنین ارتباطات مقامات ارشد جمهوری اسلامی را شنود میکردند. بنابر این گزارش، مقامات اسرائیلی برای غربال سیل عظیم اطلاعات به دست آمده بیش از هر چیز به هوش مصنوعی متکی بودند.
استفاده از هوش مصنوعی در کارزار علیه ایران، نتیجه سالها کار پنتاگون و درسهایی است که از دیگر ارتشها گرفته شده است. اوکراین نیز با کمک آمریکا، در جنگ خود با روسیه بهطور فزایندهای به هوش مصنوعی متکی شده است. اسرائیل هم دستکم از زمان حملات حماس در اکتبر ۲۰۲۳ از هوش مصنوعی در درگیریها بهره گرفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، خواستار تسریع استفاده از هوش مصنوعی برای ساخت «نیروی جنگی مبتنی بر هوش مصنوعی» شده است.
هوش مصنوعی در نبرد چه کاربردی دارد؟
به گزارش والاستریت ژورنال، هدف بیشتر کاربردهای هوش مصنوعی نظامی ارائه سریعتر اطلاعات کاملتر به فرماندهان و برنامهریزان است. این موضوع باعث میشود که آنها بتوانند تصمیمات را بهتر و سریعتر از دشمن بگیرند و همین امر یک برتری در میدان نبرد است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز شنبه اعلام کرد که از آغاز حملات به ایران تاکنون، به بیش از سه هزار هدف حمله کرده و از طیف گستردهای از تسلیحات از جمله پهپادهای تهاجمی، جنگندههای اف-۲۲ و بمبافکنهای رادارگریز بی-۲ استفاده کرده است.
اگرچه استفاده از هوش مصنوعی پیچیدگی مدیریت این تعداد هواپیما و دیگر تسلیحات را کاهش داده، اما کاربرد آن همچنان محدود و هزینه تصمیمات مبتنی بر اطلاعات نادرست همچنان بالاست. به گزارش والاستریت ژورنال، ممکن است که آمریکا مسئول حمله به دبیرستان دخترانه در میناب و کشتهشدن دختران دانشآموز باشد.
اگرچه هوش مصنوعی نظامی ممکن است تصویر رباتهای آدمکش را در ذهن تداعی کند، اما واقعیت این است که بزرگترین کاربردهای کنونی این فناوری اغلب بیرون از میدان نبرد و در حوزههایی چون پردازش اطلاعات، برنامهریزی عملیات و لجستیک است.
این حوزههای غیررزمی برای کارآمدسازی به کمک هوش مصنوعی بسیار مناسباند، زیرا از هر ۱۰ نفر نیروی ارتش، حداکثر دو نفر مستقیما درگیر نبرد میشوند و بقیه نیروها در نقشهای پشتیبانی فعالیت میکنند.
ابزارهای هوش مصنوعی پنتاگون «چتجیپیتی» و دیگر مدلهای زبانی بزرگِ بازار هستند، اما به حوزه جنگ محدود شدهاند و برای انجام وظایف مشخص با استفاده از اطلاعات مرتبط آموزش دیدهاند تا از خطاها و بیدقتیهایی که اغلب گریبانگیر هوش مصنوعی است جلوگیری شود.
با این حال، جنگ از آشفتهترین و پیچیدهترین فعالیتهای انسانی است و حتی برای پیشرفتهترین شکلهای تفکر ماشینی نیز مشکلاتی منحصربهفرد ایجاد میکند.
جک شاناهن، نخستین مدیر مرکز مشترک هوش مصنوعی پنتاگون و سپهبد بازنشسته نیروی هوایی آمریکا، گفت که ساخت هوش مصنوعی نظامی تا حدی دشوار است چون بخش زیادی از دادههای در دسترس برای آموزش، قدیمی یا نامشخصاند.
حملات نظامی از اطلاعات آغاز میشوند. گردآوری و تحلیل این اطلاعات ممکن است مستلزم آن باشد که هزاران تحلیلگر ساعتها روی رهگیری ارتباطات، عکسها و تصاویر راداری کار کنند تا محل پرتابگرهای موشکی، تونلها و دیگر اهداف را تشخیص دهند.
به گفته مقامات آمریکایی که در این حوزه فعالیت کردهاند، تحلیلگران در بهترین حالت میتوانند تنها ۴ درصد از اطلاعات جمعآوری شده را بررسی کنند.
ییشای کوهن، رئیس برنامهریزی، اقتصاد و فناوری اطلاعات وزارت دفاع اسرائیل، گفت: «بزرگترین اثر فوری هوش مصنوعی در حوزه اطلاعات است. بسیاری از ماموریتهای ممکن انجام نمیشدند، چون نیروی انسانی لازم برای ارزیابی اطلاعات حیاتی وجود نداشت.»
دید ماشینی مبتنی بر هوش مصنوعی اکنون میتواند بهسرعت اهداف زیادی را پیدا کند و حتی مدلهای مشخصی از هواپیماها یا خودروها را هم تشخیص دهد. این فناوری میتواند به رهگیریها گوش دهد و مکالمات مرتبط را خلاصه کند.
درست مثل هوش مصنوعی عمومی، کاربران میتوانند با طرح پرسشهای دقیقتر نتایج را پیش ببرند. مثلا همه پرتابگرهای موشکی نزدیک یک بیمارستان را شناسایی کنند. آنها همچنین میتوانند سیستم را طوری تنظیم کنند که هنگام وقوع یک رویداد هشدار دهد؛ برای مثال «هر بار کسی نزدیک این پایگاه نظامی عکس گرفت، به من خبر بده.»
به گفته املیا پروباسکو، پژوهشگر ارشد مرکز امنیت و فناوریهای نوظهور دانشگاه جورجتاون، سپاه هجدهم هوابرد ارتش آمریکا با استفاده از نرمافزار شرکت دادهمحور Palantir Technologies در رزمایشها رکورد خود در عراق را بهعنوان کارآمدترین عملیات هدفگیری تاریخ ارتش تکرار کرد.
او گفت که به لطف هوش مصنوعی، این سپاه توانست این کار را تنها با ۲۰ نفر انجام دهد، در حالی که در عراق بیش از ۲۰۰۰ نیروی ستادی به کار گرفته شده بودند.
پییر واندیه، فرمانده ارشد ناتو در تحول دیجیتال، گفت ارتشهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی از هوش مصنوعی برای ردیابی نفتکشهای «ناوگان سایه» روسیه استفاده میکنند و چندین بار در روز میلیونها کیلومتر مربع را برای شناسایی کشتیهایی که بهطور غیرقانونی در دریا سوخت جابهجا میکنند، اسکن میکنند. به گفته او، تصاویر سپس با شناسه کشتیها تطبیق داده میشود تا ردیابی دقیقتر و اقدام احتمالی ممکن شود.
واندیه گفت هوش مصنوعی تحلیل اطلاعات نظامی را از کاری شبیه دستوپا زدن در تاریکی برای پیدا کردن هدف، به کاری شبیه غربال کردن انبوهی از اهداف تبدیل کرده است. او گفت: «تعداد اهدافی که میتوانید با کمک هوش مصنوعی شناسایی کنید، بهطرز سرسامآوری در حال افزایش است.»
برنامهریزی عملیات
در دنیای پیش از هوش مصنوعی، فرماندهان و کارشناسان پس از توافق بر سر چارچوبهای کلی عملیات، طرحهای ماموریت را تدوین میکردند و در فرایندی چند هفتهای، پوشههای کاغذی حجیمی تهیه میشد. به گفته فرماندهان نظامی، هوش مصنوعی میتواند همان کار را ظرف چند روز انجام دهد.
برنامهریزی هرگونه حمله نظامی، از عملیات سریع و هدفمند بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری پیشین ونزوئلا، تا حملات به ایران، کارشناسان با تخصصهای مختلفی را، از افسران اطلاعاتی و فرماندهان رزمی گرفته تا کارشناسان سلاح و مدیران لجستیک گرد هم میآورد و در برخی جلسات ممکن است ۴۰ نفر حضور داشته باشند.
یک مقام ارتش آمریکا در اروپا که در این فرایند تجربه دارد گفت: «هرچه افراد بیشتری را وارد برنامهریزی کنید، به زمان بیشتری نیاز دارید.»
با پیشروی تدارکات و تحول برنامهها، هر متخصص طرح خود را بازبینی میکند و این بازبینیها بر دیگران هم تاثیر میگذارد. برای مثال، اگر گزارشهای اطلاعاتی هدف بمباران را به نقطهای دورتر منتقل کنند، فرماندهان ممکن است تصمیم بگیرند از هواپیماها یا سلاحهای متفاوتی استفاده کنند و این موضوع میتواند بر چینش خدمه، برنامهریزی پرواز و مصرف سوخت اثر بگذارد.
تا پیش از این، بهروزرسانی همه این عوامل اغلب کند و ذهنی انجام میشد. اکنون هوش مصنوعی میتواند تعاملات پیچیده را آنی پردازش کند و در نظر بگیرد که هر تغییر چگونه در سراسر هماهنگی نظامی اثر موجی ایجاد میکند.
ارزیابی
پس از وقوع یک حمله، هوش مصنوعی میتواند از طریق پردازش تصاویر، ارزیابی خسارات نبرد را نیز تسریع کند. هرچند تحلیل به کیفیت تصاویر محدود است که خود ممکن است به عواملی چون وضعیت آبوهوا یا زمینی یا زیرزمینی بودن هدف بستگی داشته باشد.
اما هوش مصنوعی جای قضاوت انسانی را نمیتواند بگیرد. بسیاری از مقامهای نظامی که در پروژههای هوش مصنوعی دخیلاند هشدار میدهند که توانمندیهای این فناوری ممکن است به اتکای بیش از حد به اطلاعاتی که ارائه میکند بینجامد.
پروباسکو در جورجتاون که سمتهای گوناگونی در نیروی دریایی داشته است، گفت واگذار کردن تصمیمها به هوش مصنوعی «نگرانی جدی» ایجاد میکند. او گفت همانطور که درباره دیگر سامانههای تسلیحاتی نیز صادق است، باید سازوکارهای حفاظتی برای محدود کردن خطرها به اجرا درآیند.