اروپا با تکیه بر شهرها و مناطق کوچک اما بسیار فعال در زیرساختهای فناوری و متمرکز بر ایدههای نوآورانه پیشرفت کرده است. اما کدام شهرهای اروپایی موتور محرک فناوری هستند و چه چیزی آنها را متمایز میکند؟
اروپا شاید به اندازه آمریکا غولهای فناوری نداشته باشد، اما نقطه قوتش دقیقا همین نیست. بر اساس شاخص جدید اکوسیستم فناوری جهانی، نقطه قوت واقعی قاره سبز «تراکم» است.
بنا بر پژوهش «Dealroom.co»، پلتفرم جهانی تحلیل استارتاپها و اکوسیستمهای فناوری، اروپا نسبت به جمعیت خود بیش از هر منطقه دیگری میزبان اکوسیستمهای فناوری بسیار موفق است.
در میان شهرهای زیر ۵۰۰ هزار نفر، شهر خنت در بلژیک، رتبه دوم اروپا را پس از کمبریج دارد.
بر اساس اعلام «Dealroom.co»، این جایگاه تا حد زیادی به ارزش بالای شرکتهای فعال در این شهر نسبت به جمعیت آن مربوط میشود، موضوعی که شرکت بیوتکنولوژی Argenx با ارزش ۴۱ میلیارد یورو نقش مهمی در آن دارد. «Dealroom.co» همچنین به جریان مداوم استارتاپهای دیپتک و علوم زیستی اشاره میکند که همچنان ارزش کلی اکوسیستم این شهر را افزایش میدهند. نرخ بالای کارآفرینان که بسیاری از آنها از دانشگاه خنت فارغالتحصیل شدهاند نیز عامل مهم دیگری است.
همزمان این شهر با جمعیتی کمتر از ۳۰۰ هزار نفر، در حال ساختن یک بخش نرمافزاری جدید است که شرکت Aikido Security نمونهای تازه از آن به شمار میرود.
لندن با سرمایهگذاری بیسابقه در هوش مصنوعی به رتبه چهارم جهان رسید
در رتبهبندی کلی که موفقترین اکوسیستمها را بر اساس سرمایهگذاری خطرپذیر، ارزش شرکتها، شتاب رشد، تعداد شرکتهای نوپای خصوصی با ارزش بیش از یک میلیارد دلار و شبکه دانشگاهی فهرست میکند، شگفتی کمتری دیده میشود.
آمریکا همچنان از غرب تا شرق پیشتاز است، بهطوریکه منطقه خلیج سانفرانسیسکو در رتبه نخست، نیویورک و بوستون به ترتیب در جایگاه دوم و سوم قرار دارند.
با این حال، اروپا فاصله زیادی با آمریکا ندارد.
لندن که در رتبه چهارم جهان قرار دارد، در سال ۲۰۲۶ با پیشی گرفتن از پاریس، دوباره جایگاه خود را بهعنوان مهمترین اکوسیستم فناوری اروپا پس گرفته است. این شهر همچنین در رتبهبندی جهانی بالاتر از لسآنجلس، آستین و تلآویو قرار دارد.
لندن همچنان یکی از مهمترین مراکز جهانی هوش مصنوعی، فینتک و نوآوریهای دیپتک محسوب میشود، جایگاهی که اکنون با رکورد سرمایهگذاری در هوش مصنوعی تقویت شده است. سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی در این شهر در سال ۲۰۲۵ به ۶ میلیارد یورو رسید، و این در حالی است که این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۹ میلیارد دلار بود. این روند همچنین به تاسیس مداوم کسبوکارهای تکشاخ منجر شده است.
پژوهشگران «Dealroom.co» به «Europe in Motion» گفتند: «سال گذشته، شرکتهای فناوری لندن ۱۵.۳ میلیارد یورو سرمایه جذب کردند که نسبت به سال ۲۰۲۴ رشدی ۴۵ درصدی داشت. این شهر اکنون میزبان ۱۳۸ شرکت نوپایی است که ارزش بازار آن از یک میلیارد دلار گذر کرده است، که از آن جمله میتوان به شرکتهای گرانالا، ویو، اوالایایکس، الونلبس اشاره کرد.
همزمان پاریس همچنان قدرت خود را بهویژه در حوزه هوش مصنوعی حفظ کرده است.
پاریس ۴.۳ میلیارد یورو سرمایه خطرپذیر جذب کرده و همچنان میزبان شرکتهای برجستهای مانند Mistral AI، AMI Labs و Mirakl است.
اکنون حدود ۳۰ درصد از کل سرمایهگذاری خطرپذیر اروپا در حوزه هوش مصنوعی است، موضوعی که بر اساس اعلام Dealroom.co، تمرکز اروپا بر فناوریهای نسل آینده را نشان میدهد.
استکهلم، پایتخت سوئد دیگر شهر اروپایی است که توانسته وارد جمع ۲۰ شهر برتر جهان شود و در رتبه نوزدهم قرار گیرد.
صعود سریع؛ نگاهی به ستارههای نوظهور
استانبول در ترکیه سومین ستاره نوظهور صحنه فناوری جهان پس از بمبئی در هند و هفئی در چین شناخته شده است.
همچنین کییف با سقوط چند پلهای نسبت به سال ۲۰۲۵، در رتبه هشتم قرار گرفته، زیرا رشد بازار خودروهای برقی آن از سال ۲۰۱۹ تاکنون نسبتاً محدود و حدود ۴.۳ برابر بوده است. این در حالی است که شهرهایی مانند آتن با رشد ۶.۷ برابری و زاگرب با رشد ۱۴ برابری عملکرد بهتری داشتهاند.
اگر دقیقتر به اروپا نگاه کنیم، زاگرب اکنون شهری است که باید زیر نظر داشت. این شهر اینک سریعترین هاب فناوری در اتحادیه اروپا محسوب میشود و در رتبه یازدهم جهان قرار دارد.
به نظر میرسد اروپای شرقی در این زمینه در حال شتاب گرفتن است، بهگونهای که آتن، صوفیه، پراگ و ویلنیوس در میان برترین شهرهای اتحادیه اروپا دیده میشوند.
با این حال، «Dealroom.co» تاکید میکند که رتبهبندی «ستارههای نوظهور» برای اکوسیستمهایی طراحی شده است که هنوز در حال رشد از یک پایه کمتر تثبیتشده هستند. بنابراین، صعود شهرهای اروپای مرکزی بیشتر نشاندهنده شتاب گرفتن این اکوسیستمهاست، و نه تغییری اساسی در محل تمرکز نوآوری جهانی.