در حالی که تنشهای نظامی ناشی از عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد مراحل جدیتری شده است، با انتشار اخبار ضد و نقیض از پناهندگی دیپلماتها به نظر میرسد جبههای دیگر در داخل سفارتخانههای جمهوری اسلامی در جهان در حال گشوده شدن است.
از سوی دیگر و همزمان با انتشار گزارشهای تاییدنشده از پناهندگی دیپلماتهای ارشد جمهوری اسلامی در دانمارک، پخش یک ویدیو از اهتزاز پرچم شیر و خورشید مخالفان در محوطه سفارت ایران در دانمارک گمانهزنیهای تازهای را موجب شده است.
آگهی
آگهی
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر و در ۶ مارس طی یک سخنرانی خود در کاخ سفید صراحتا از دیپلماتهای ایرانی خواسته بود تا با فاصله گرفتن از حکومت، به «شکلگیری ایران آینده» کمک کنند.
پناهندگی دیپلماتهای جمهوری اسلامی در کپنهاگ و کانبرا؛ از شایعه تا واقعیت
بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط رسانههایی چون «ایران اینترنشنال» و «جروزالم پست»، در روزهای اخیر دو دیپلمات جمهوری اسلامی از پستهای خود کنارهگیری کرده و درخواست پناهندگی دادهاند.
«علیرضا صحبتی» یکی از این دو فرد است. او از سال ۲۰۲۲ به عنوان دبیر دوم سفارت جمهوری اسلامی در کپنهاگ مشغول به کار بوده و گفته میشود اکنون در دانمارک تقاضای پناهندگی کرده است.
بررسیهای «یورونیوز» نشان میدهد با توجه به عرف ماموریتهای دیپلماتیک ایران، که معمولا بین ۳ تا ۴ سال است، آقای صحبتی در اواخر دوره ماموریت خود قرار داشته است.
تماسهای یورونیوز با سفارت ایران در کپنهاگ برای دریافت توضیحات بیشتر در این خصوص بدون پاسخ مانده است.
علاه بر علیرضا صحبتی، محمد پورنجف، دیپلمات ارشد در کانبرا (استرالیا) که پیشتر سابقه سرپرستی (کاردار) سفارت را نیز در کارنامه داشته، به عنوان متقاضی جدید پناهندگی مطرح شده است.
اگرچه برخی منابع از سابقه درخواست او در ماههای گذشته خبر میدهند، اما افشای رسمی این خبر در بحبوحه جنگ، فشار روانی مضاعفی را بر مجموعه وزارت امور خارجه در تهران وارد کرده است.
این موارد در کنار پناهندگیهای قبلی در ژنو (علیرضا حیرانی حکمآباد) و وین (غلامرضا دریکوند) مطرح شده است.
در موارد پیشین، جمهوری اسلامی عمدتا تلاش کرده است چنین اتفاقاتی را کم اهمیت جلوه دهد.
برای مثال در مورد غلامرضا دریکوند خبرگزاری مهر وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی ایران نوشت که او «صرفا کارشناس حوزه سازمانهای اقتصادی در نمایندگی بوده و هیچگاه سمتهایی چون سفیر، معاون نمایندگی یا حتی معاون اداره را بر عهده نداشته است.»
این خبرگزاری اضافه کرده بود که او «پس از پایان ماموریت سهساله خود بنا به دلایلی نامشخص که احتمالا بیش از هر چیز ناشی از فشارهای روانی و بیماری بوده» درخواست ادامه اقامت در سوئیس را مطرح کرده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
حادثه کپنهاگ؛ اهتزاز پرچم شیر و خورشید در محوطه سفارت
در همین حال انتشار ویدئویی در شبکه اجتماعی ایکس در روزهای اخبر به بحث پناهندگی اعضای سفارت ایران در دانمارک دامن زده است.
در این ویدئو، جمعی از معترضان دیده میشوند که در مقابل ساختمان سفارت تجمع کردهاند. نیروهای پلیس دانمارک با ایجاد حائل، مانع از نزدیک شدن آنان به درهای ورودی شدهاند.
در حالی که جمعیت شعار «باشرف، باشرف» سر میدهند، ناگهان پرچم «شیر و خورشید» در داخل محوطه سفارت و بر روی دکل اصلی به اهتزاز در میآید.
تحلیل ویدئو نشان میدهد پرچم نه از بیرون، بلکه از داخل ساختمان و توسط فردی که دسترسی به محوطه محصور سفارت داشته، افراشته شده است.
سرعت عمل و مکان اهتزاز پرچم، فرضیه همکاری یکی از پرسنل داخلی سفارت با معترضان یا اقدام انفرادی یک دیپلمات پناهنده شده را تقویت میکند.
این در شرایطی است که تا این لحظه، دولت دانمارک یا پلیس کپنهاگ بیانیهای رسمی درباره هویت فردی که پرچم را تعویض کرده، صادر نکردهاند.
شایعه پناهندگی سفیر؛ واقعیت یا عملیات روانی؟
همزمان با این حوادث، شایعاتی مبنی بر پناهندگی سید محمدرضا سجادی، سفیر جمهوری اسلامی در دانمارک، در فضای مجازی قوت گرفته است. برخی کاربران مدعی شدهاند که اهتزاز پرچم شیر و خورشید بدون هماهنگی یا چراغ سبز در سطوح بالای سفارت غیرممکن بوده است.
با این حال، پیگیریهای خبرنگار ما نشان میدهد که تا ظهر امروز (۱۹ مارس)، نام و تصویر سید محمدرضا سجادی همچنان بر روی وبسایت رسمی سفارت ایران در کپنهاگ به عنوان سفیر جمهوری اسلامی درج شده است.
در پروتکلهای دیپلماتیک، معمولا بلافاصله پس از قطع همکاری یا پناهندگی، دسترسیهای وبسایتی تغییر میکند. از این رو، پناهندگی سفیر در حال حاضر در حد یک شایعه تاییدنشده باقی مانده است، هرچند سکوت وزارت امور خارجه ایران به این ابهامات دامن میزند.
واکنش تهران؛ سکوت و انکار
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، طبق روال معمول در پروندههای مشابه (مانند مورد ماموریت ژنو)، تا کنون از تایید خبر پناهندگی علیرضا صحبتی یا محمد پورنجف خودداری کرده است.
رسانههای دولتی نیز در تهران با متهم کردن رسانههای فارسیزبان خارج از کشور به «دروغپراکنی در زمان جنگ»، سعی در بیاهمیت جلوه دادن این اتفاقات دارند.
ناظران سیاسی معتقدند که پناهندگی دیپلماتها، آن هم در زمانی که کشور تحت حملات هوایی گسترده قرار دارد، ضربهای کاری به «پرستیژ بینالمللی» تهران است. از این رو تایید چنین مواردی میتواند به ابهام در مشروعیت حکومت دامن بزند.
به نظر میرسد تا زمان انتشار مدارکی قطعی، مساله «ریزشهای دیپلماتیک» مسئولان جمهوری اسلامی همچنان در هالهای از ابهام باقی بمانند.