کارشناسان هشدار دادهاند که تشدید درگیری بین آمریکا، اسرائیل و ایران تاثیر شدیدی بر صنعت گردشگری خاورمیانه و منطقه خلیجفارس خواهد داشت، بهگونهای که این بخش اقتصادی با مشکلاتی روبهرو خواهد شد.
افزایش تنش میان آمریکا و اسرائیل با ایران، صنعت گردشگری در خاورمیانه و خلیجفارس را با دردسرهای تازهای رو به رو کرده است.
آگهی
آگهی
دولتهای مختلف برای سفر به کشورهایی همچون اسرائیل، امارات عربی متحده و قطر هشدار «عدم سفر» صادر کردهاند و به شهروندان توصیه شده است تا از هرگونه سفر غیرضروری به منطقه اجتناب کنند. مضافا اینکه بخش وسیعی از حریم هوایی این منطقه همچنان به روی پروازها بسته مانده است.
گردشگرانی که هماکنون در مقاصد پرطرفداری مانند دبی و دوحه به سر میبرند، برای بازگشت به خانه با شرایط دشوار مواجه شدهاند و تلاش میکنند تا با استفاده از تعداد محدود پروازهای اضطراری و نجات که هنوز در جریان است، خود را به خانه برسانند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که پیشبینی شده است که کارزار نظامی علیه ایران، چهار تا پنج هفته به درازا بکشد، اما بعد گفت که ممکن است «بسیار طولانیتر از [پیشبینی اولیه] شود».
این یعنی اینکه برای صنعت گردشگری در خاورمیانه، پیشبینی میشود که پیامدهای این مساله جدی باشد.
پیشبینی کاهش تعداد گردشگران خاورمیانه
روند صعودی قابل توجه گردشگری که در سالهای اخیر در خاورمیانه و کشورهای حاشیه خلیجفارس مشاهده شده بود، اکنون با افزایش تنشها در منطقه، متوقف شده است و روشن نیست که این کاهش فعالیت گردشگری موقتی خواهد بود یا اثرات بلندمدت و پایدار خواهد داشت.
ابراهیم خالد، رئیس بخش بازاریابی شرکت مسافربری «آلیانس گردشگری خاورمیانه»، که با اپراتورهای تورهای بینالمللی و آژانسهای مسافرتی در این منطقه همکاری میکند، به تاثیرات احتمالی این بحران بر جریان گردشگری منطقه اشاره کرده است.
او در گفتوگو با بخش «یورونیوز تراول» اظهار داشت: «در طول سالهای گذشته، شاهد رشد مستمر تعداد گردشگران، بهویژه با توجه به حجم گسترده سرمایهگذاریهای تازه در صنعت گردشگری در سراسر منطقه بودهایم.»
او افزود: «شهم عربستان سعودی از حوزه گردشگری در حال حاضر تنها حدود ۱۰ درصد است، اما از زمان اقبال به پذیرش گردشگران تفریحی در سال ۲۰۱۹، رشد بسیار سریعی داشته است و بدون شک هیجانانگیزترین مقصد نوظهور ما محسوب میشود.»
ولی رویدادهای آخر هفته این رشد را بهطور کامل متوقف کرده است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
آقای خالد توضیح داد: «برای مقاصدی که دولتهای آمریکا و بریتانیا آنها را در فهرست عدم سفر یا عدم پرواز قرار دادهاند، متأسفانه با موج گسترده لغو رزروها مواجه شدهایم. پروازها با اختلال مواجه شده و سفر به این مناطق عملا متوقف شده است.»
یک گزارش تازه از شرکت «توریسم اکونومیکس» پیشبینیهایی درباره تاثیر جنگ بر گردشگری خاورمیانه ارائه کرده که با دیدگاه اتحادیه سفرهای منطقه همخوانی دارد.
هلن مکدرموت، مدیر بخش پیشبینی جهانی، و جسی اسمیت، اقتصاددان ارشد این موسسه اعلام کردند: «به دلیل درگیریها، انتظار میرود ورود گردشگران به خاورمیانه در سال ۲۰۲۶ میلادی بین ۱۱ تا ۲۷ درصد نسبت به سال گذشته کاهش یابد، در حالی که پیشبینی ما در دسامبر رشد ۱۳ درصدی را برای منطقه نشان میداد.»
این کاهش به معنای از دست رفتن بین ۲۳ تا ۳۸ میلیون گردشگر بینالمللی در مقایسه با پیشبینیهای قبلی است و هزینههای مسافران نیز بین ۳۴ تا ۵۶ میلیارد دلار (۲۹ تا ۴۸ میلیارد یورو) کاهش خواهد یافت.
آنها تاکید کردند که تاثیر این بحران بر تقاضای گردشگری، شدیدتر از درگیری ماه ژوئن ۲۰۲۵ علیه ایران خواهد بود و رکود قابل توجهی در بازار گردشگری منطقه ایجاد میکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این وضعیت عمدتا به حمله تلافیجویانه ایران علیه کشورهای همسایه عضو شورای همکاری خلیجفارس، که از مقاصد گردشگری تثبیتشده برخوردارند، و همچنین بسته شدن گستردهتر حریم هوایی در منطقه نسبت به سال گذشته برمیگردد، که هر دو عامل باعث تشدید فشار بر صنعت گردشگری شدهاند.
کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس بیشترین آسیب را خواهند دید
کشورهای شورای همکاری خلیجفارس بیشترین کاهش تعداد گردشگران را تجربه خواهند کرد، چرا که این کشورها بزرگترین مقاصد منطقه محسوب میشوند و پیش از این، گردشگران عمدتا بر اساس تصوری از امنیت و ثبات به این مقاصد سفر میکردهاند.
امارات متحده عربی و عربستان سعودی به طور ویژهتری آسیبپذیر هستند، زیرا پذیرای تعداد بالایی از گردشگران بینالمللی هستند و صنعت گردشگری آنها شدیدا به شبکه حمل و نقل هوایی وابسته است. گزارش «توریسم اکونومیکس» تاکید میکند که اختلال در حمل و نقل هوایی ناشی از نگرانیهای روانی گردشگران، اثر قابل توجهی بر سفرهای هوایی دارد.
با این حال، حمل و نقل زمینی کمتر تحت تاثیر قرار گرفته است، بطوریکه در قطر و بحرین، ورود گردشگران زمینی به ترتیب ۳۲ درصد و۷۴ درصد از کل ورودها را تشکیل میدهد، بنابراین آنها از نظر نسبی کمتر تحت تاثیر قرار میگیرند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
گزارش «توریسم اکونومیکس» همچنین بر اهمیت خاورمیانه بهعنوان یک هاب ترانزیتی جهانی تاکید کرد، جایی که فرودگاههای منطقه نزدیک به ۱۴ درصد از کل فعالیت ترانزیت بینالمللی جهان را پوشش میدهند.
به گفته این گروه، این اختلالها نه تنها منطقه را تحت تاثیر قرار میدهد، بلکه اثرات آن به خارج از خاورمیانه نیز کشیده خواهد شد. جریانهای سفر بینالمللی که معمولا از طریق هابهای خاورمیانه، از جمله مسیرهای اصلی اروپا و آسیا-اقیانوسیه، انجام میشوند، دستخوش اختلال خواهند شد.
منطقهای مقاوم
با وجود وخامت اوضاع فعلی، تحلیلگران صنعت گردشگری بر این باورند که تأثیرات بلندمدت بحران بر گردشگری خاورمیانه احتمالا محدود و کوتاهمدت خواهد بود.
آقای خالد میگوید: «ما نگران تأثیر بلندمدت بر شرکت یا گردشگری در منطقه نیستیم. خاورمیانه همواره بازاری فوقالعاده مقاوم بوده است و تقاضا به محض بازگشت ثبات، سریعا بازیابی میشود.»
گلوریا گوئراوارا، رئیس و مدیرعامل «شورای جهانی سفر و گردشگری»، با او همنظر است و اظهار داشت: «صنعت سفر و گردشگری همواره نشان داده است که در برابر بحرانها و چالشهای جهانی مقاوم است و توانایی بازیابی سریع دارد.»