یک هیات مشترک باستانشناسی اسپانیا و مصر در سقاره آرامگاه کمنظیری از اواخر دودمان پنجم با دو نیایشگاه تدفینی و نقشبرجستههای صحنههای کشاورزی و آیینهای اهدایی یافتهاست که هنوز رنگهای اصلی خود را حفظ کردهاست.
یک هیأت باستانشناسی اسپانیایی-مصری به سرپرستی مصرشناس اسپانیایی ژوزپ سرولو، یک آرامگاه «جالب و ارزشمند» متعلق به اواخر دودمان پنجم دوره پادشاهی کهن مصر (۲۴۹۴ تا ۲۳۴۵ پیش از میلاد) را در گورستان سقاره در جنوبغربی قاهره کشف کردهاست.
این کشف در جریان حفاریهای تابستان امسال انجام شد که زیر نظر دانشگاه خودمختار بارسلونا (UAB) و شورای عالی آثار باستانی مصر انجام میشود. این آرامگاه یک مستبه استثنایی با دو نیایشگاه تدفینی است که به دستور یونمن، یکی از مقامهای بلندپایه فرعون جدکار ایسیسی ساخته شده و او دستور دادهاست پدرش، ایتی، که مقام پایینتری داشته، نیز در همانجا به خاک سپرده شود.
وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر اعلام کرده که این آرامگاه متعلق به اواخر دودمان پنجم و دوره حکومت جدکار ایسیسی است و در گورستان ماریه در شمال سقاره واقع شدهاست. در این بیانیه آمدهاست که آرامگاه «دو نیایشگاه تدفینی متعلق به دو مقام بلندپایه، یونمین و پدرش، ایتی» را در خود جای داده است.
دانشگاه خودمختار بارسلونا میگوید این آرامگاه امکان شناخت شخصیتهایی با اهمیت فراوان تاریخی، اجتماعی و فرهنگی را فراهم کردهاست. به گفته تیم باستانشناسی، غنای آثار و زیبایی این بنای یادبود نیز این کشف را به یک شگفتی تبدیل کردهاست.
از میان مهمترین اجزای شاخص، یک سرطاق سنگی باکیفیت و متون تدفینی دیده میشود که متناسب با شخصیت و مناصب مالک آرامگاه تنظیم شدهاند. وزارت مصر همچنین بر وضعیت استثنایی حفظ صحنهها و نقشبرجستهها تاکید میکند که «فعالیتهای کشاورزی و مراسم آیینی همراه با نذورات» را به تصویر میکشند و میگوید بسیاری از آنها «رنگهای اصلی خود را حفظ کردهاند».
در تزئینات آرامگاه همچنین تصویرهایی از الاغها و دیگر حیوانات دیده میشود. مقامهای مصری میگویند این کشف «دادههای تازه و ارزشمندی درباره معماری، هنر و زندگی اداری در مصر باستان در پایان دودمان پنجم» ارائه میکند.
حفاریها زندگی روزمره در گورستان سقاره را آشکار میکند
این مستبه افزون بر ارزش تاریخی و علمی، به خاطر زیباییاش نیز چشمگیر است. باستانشناسان معتقدند آرامگاه دوگانه میتواند بازتابدهنده ارتقای جایگاه اجتماعی یونمن، فرزند یکی از کارگزاران استانی باشد که به سمت بلندپایهای در اداره مرکزی رسید و خواست سرنوشت تدفینی خود را با پدرش شریک شود.
این محوطه از زمان حفاریهای اوگوست ماریه در قرن نوزدهم شناخته شده بود، اما هیچگاه بهطور عمیق مطالعه و مستند نشده بود. هدف پژوهش بازسازی توپوگرافی سقاره و درک گورستان بهعنوان فضایی زنده بود؛ جایی که مصریان باستان در آن نذورات میآوردند و پیوسته در ساخت بناهای تدفینی کار میکردند.
هدف این است که روشن شود گورستان چگونه سازماندهی و اداره میشد؛ از خیابانها و میدانها گرفته تا رفتوآمد مردم و آیینهای نیایش. بررسی نقشهها و بازسازی مسیرها تیم پژوهشی را به یک مستبه ناشناخته و نشانههای دو مستبه نزدیک دیگر رساند که قرار است در فصلهای آینده حفاری شوند.