پس از یک دوره کوتاه آرامش در پی توافق آتشبس میان آمریکا و ایران، بحران در تنگه هرمز قیمت نفت را دچار نوسان صعودی کرد. اما کدام کشورهای اروپایی نوسان بیشتری را تجربه کردند؟
تنگه هرمز، گذرگاه راهبردی میان ایران و عمان و یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان، این روزها به منطقهای پرخطر برای کشتیرانی تبدیل شده است.
آگهی
آگهی
در روزهای اخیر گزارشهای متعددی از حمله به نفتکشها منتشر شده که ایران و همچنین نیروهای انصارالله یمن (حوثیهای مورد حمایت ایران) به انجام آنها متهم شدهاند.
ایالات متحده با تاکید بر باز بودن مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز، همزمان هشدار داده است که در صورت ادامه این حملات، زیرساختهای حیاتی ایران از جمله پلها و نیروگاههای برق را هدف قرار خواهد داد.
کارشناسان میگویند حملات اخیر عمدتا کشتیهای بزرگ تجاری و بینالمللی را هدف گرفته و نه شناورهای فعال در تجارت محلی؛ اما همین مسئله نیز تاثیر قابل توجهی بر بازار انرژی اروپا گذاشته و روند افزایش قیمت نفت را دوباره تشدید کرده است.
کاهش موقت قیمت سوخت پس از توافق تهران و واشنگتن
ماه گذشته و پس از امضای یادداشت تفاهم ۱۴ بندی میان تهران و واشنگتن که آتشبس نیز بخشی از آن بود، روند افزایش قیمت سوخت در اروپا برای مدتی متوقف شد.
بر اساس تازهترین آمار یورواستات، قیمت گازوئیل در ژوئن نسبت به ماه مه ۶.۴ درصد و قیمت بنزین ۴.۲ درصد کاهش یافت.
بیشترین کاهش قیمت گازوئیل در کشورهای زیر ثبت شد: جمهوری چک: ۱۱.۳ درصد؛ لهستان: ۹.۷ درصد و بلغارستان: ۹.۴ درصد.
در مقابل، کمترین کاهش مربوط به این کشورها بود: مجارستان: ۰.۶ درصد؛ ایتالیا: ۱.۴ درصد و اسلوونی: ۱.۶ درصد.
در بخش بنزین نیز تنها قبرس با رشد ۰.۷ درصدی و ایتالیا با افزایش ۰.۵ درصدی برخلاف روند عمومی اروپا، شاهد افزایش قیمت بودند.
سایر کشورهای اتحادیه اروپا کاهش قیمت را تجربه کردند که بیشترین آن به ترتیب در: سوئد: ۷.۸ درصد؛ بلژیک: ۷ درصد و لهستان: ۶.۶ درصد ثبت شد.
با تشدید دوباره بحران در تنگه هرمز و نبود چشماندازی روشن برای پایان تنشها، روند نزولی قیمتها متوقف شده است.
قیمت جهانی نفت خام هفته گذشته از مرز ۱۰۰ دلار برای هر بشکه عبور کرد که بالاترین سطح از ابتدای ماه ژوئن تاکنون محسوب میشود؛ هر چند که روز دوشنبه دوباره به سطح ۹۰ دلار بازگشت.
بیشترین نوسان قیمت سوخت در شرق اروپا
مقایسه سالانه قیمتها (ژوئن ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶) نشان میدهد بیشترین افزایش قیمت سوخت در میان کشورهای اتحادیه اروپا مربوط به بلغارستان، لیتوانی و رومانی بوده است؛ بهگونهای که هر سه کشور افزایش بیش از ۲۳ درصدی را تجربه کردهاند.
در میان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا نیز ترکیه، نزدیک به ۳۲ درصد افزایش و گرجستان، نزدیک به ۳۰ درصد افزایش را ثبت کردهاند.
بهجز مالت، کمترین افزایش قیمت سوخت در اتحادیه اروپا مربوط به مجارستان با ۲.۳ درصد؛ لهستان با ۵.۸ درصد و اسپانیا با ۷.۹ درصد بوده است.
مجارستان با تعیین سقف قیمت سوخت، و اسپانیا و لهستان با کاهش مالیات بر ارزش افزوده بنزین و گازوئیل، توانستهاند از شدت افزایش قیمتها بکاهند.
البته این سیاست با انتقاد برخی نهادهای اتحادیه اروپا روبهرو شده است؛ زیرا بروکسل کاهش مالیاتهای غیرمستقیم (عوارض ویژه سوخت) را بهجای کاهش مالیات بر ارزش افزوده توصیه کرده بود.
مزیت زیرساختی اسپانیا در برابر شوکهای نفتی
اسپانیا با وجود وابستگی قابل توجه به واردات نفت خام، از شبکه گسترده پالایشگاهی برخوردار است؛ موضوعی که وابستگی این کشور به واردات فرآوردههای آماده نفتی و هزینههای تامین را کاهش میدهد.
به گفته آژانس بینالمللی انرژی، اسپانیا از زیرساختی کمنظیر در حوزه نفت برخوردار است؛ شبکهای شامل ۱۱ پایانه نفتی، خطوط لوله گسترده و ظرفیت بالای ذخیرهسازی متصل به پالایشگاهها که تابآوری این کشور را در برابر شوکهای بازار انرژی افزایش داده است.