این سازه شامل دو تیرک چوبی بود که دقیقا با طلوع خورشید در تابستان و غروب آن در زمستان همراستا میشد و نشان میدهد بریتانیاییهای باستان پیش از ساخت استونهنج حرکت خورشید را رصد میکردند.
باستانشناسان سازهای را در نزدیکی حلقه سنگی پیشاتاریخی و نمادین استونهنج (منبع به زبان انگلیسی) در جنوب انگلستان کشف کردهاند که ممکن است به عنوان «نمونه اولیه» برای بنای نوسنگی ۵ هزار ساله به کار رفته باشد.
یک تیم از شرکت بریتانیایی وسکس آرکیالوجی گفت این سازه احتمالا از دو تیر چوبی تشکیل میشده که ۱۲۰ متر از هم فاصله داشته و به گونهای قرار گرفته بودهاند که درست به سوی طلوع خورشید در انقلاب تابستانی و غروب خورشید در انقلاب زمستانی جهتگیری داشتهاند.
بر اساس عمق گودالهای تیرکها، پژوهشگران برآورد میکنند تیرهای چوبی بین سه تا چهار متر ارتفاع داشتهاند.
سرپرستی این تیم بر عهده باستانشناس فیل هاردینگ بود که به واسطه سالها حفاری در مجموعه مستند تلویزیونی «تایم تیم» در شبکه چهار تلویزیون بریتانیا چهرهای شناختهشده در این کشور است.
هاردینگ گفت این محل احتمالا کانون گردهماییهای بزرگ مذهبی بوده که حدود ۵۰۰ سال از استونهنج قدیمیتر است.
در میان یافتهها سفال، استخوانهای جانوری و ابزارهای گوناگون، از جمله یک کارد کمیاب سنگ چخماقی دیسکیشکل به دست آمده است؛ ابزاری که پژوهشگران بر این باورند ممکن است معنایی نمادین و مرتبط با خورشید داشته باشد.
هاردینگ گفت: «فرصتهایی از این دست احتمالا فقط یک بار در طول کار، در طول عمر، نصیب انسان میشود. من احتمالا اکنون در سالهای پایانی دوران کاریام هستم، اما خدا را شکر هنوز آن قدر در باستانشناسی ماندهام که بخشی از این کشف باشم، چون این کشف بدون تردید نقطه اوج دوران حرفهای من است.»
این یافتهها اندکی پیش از فرارسیدن انقلاب تابستانی منتشر شد؛ پدیدهای که امسال به روز یکشنبه میافتد و هر سال هزاران نفر را به استونهنج میکشاند تا بلندترین روز سال در نیمکره شمالی را جشن بگیرند.
استونهنج که از حدود ۳ هزار سال پیش از میلاد و در چند مرحله بر پهنه هموار دشت سالزبری ساخته شده، یکی از پربازدیدترین محوطههای باستانی بریتانیا است و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
کاربری دقیق این مجموعه همچنان محل بحث است؛ نظریهها از معبد خورشیدی و زیارتگاه درمانی گرفته تا ابزار محاسبات نجومی را در بر میگیرد، هرچند تفسیر پذیرفتهتر همان همراستایی آن با انقلابهای خورشیدی است.
حفاری اولیه در بولفورد میان سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ انجام شد و پس از آن چند سال تحلیل و بررسی طول کشید تا نتایج برای انتشار آماده شود.
این کاوش بخشی از یک طرح گستردهتر باستانشناسی بود که با برنامه وزارت دفاع بریتانیا برای اسکان دوباره نیروهای بازگشتی از آلمان، جایی که ارتش بریتانیا دههها حضور پرشمار داشت، گره خورده است. خود بولفورد نیز محل استقرار یک پادگان نظامی است.
انتظار میرود این یکشنبه جمعیت زیادی در استونهنج گرد هم بیایند تا فرارسیدن انقلاب تابستانی را گرامی بدارند.