کارشناسان هشدار می دهند که تعمیر نکردن سازه حفاظتی اطراف تاسیسات هسته ای می تواند «گرد و غبار به شدت رادیواکتیو» آزاد کند که «مرز نمی شناسد».
سقوط احتمالی پناهگاه داخلی تشعشع در نیروگاه هستهای از کارافتاده چرنوبیل در اوکراین میتواند خطر رهاسازی مواد رادیواکتیو در محیط زیست را به همراه داشته باشد، گرینپیس روز سهشنبه ۱۴ آوریل هشدار داد.
آگهی
آگهی
این هشدار در حالی مطرح میشود که تنها چند روز تا چهلمین سالگرد فاجعه چرنوبیل، که همچنان بدترین حادثه هستهای تاریخ جهان به شمار میرود، باقی مانده است. در ۲۶ آوریل ۱۹۸۶، زمانی که اوکراین بخشی از اتحاد شوروی بود، یکی از راکتورهای این نیروگاه منفجر شد و منطقه وسیعی از اوکراین، بلاروس و روسیه را آلوده کرد.
پس از این فاجعه، سازهای فولادی و بتنی درونی که به «سارکوفاگ» مشهور شد، با شتاب گرداگرد راکتور تخریبشده ساخته شد تا از نشت بیشتر تشعشعات جلوگیری کند.
سالها بعد، در نوامبر ۲۰۱۶، گنبد فلزی پیشرفتهای به نام «سازه محصورکننده جدید ایمن» (NSC) با هزینهای معادل یک و نیم میلیارد یورو بر فراز آن ساخته شد تا پوسته داخلی را تقویت کند.
چرا کارشناسان درباره چرنوبیل نگراناند؟
کییف از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، بارها مسکو را به هدف گرفتن این نیروگاه متهم کرده است؛ از جمله در فوریه سال گذشته که یک پهپاد روسی به پوسته بیرونی برخورد کرد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در ابتدا گزارشی از نشت تشعشع منتشر نکرد، اما در دسامبر تایید کرد که برخورد این پهپاد سازه فولادی را فرسوده کرده و این سازه دیگر مانع انتشار تشعشعات نمیشود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد که یک بازبینی «تایید کرده است که [سازه حفاظتی] کارکردهای اصلی ایمنی خود را از دست داده، از جمله توان محصورسازی، اما همچنین نشان داده است که آسیبی دائمی به سازههای باربر یا سامانههای پایش آن وارد نشده است.»
گروسی افزود که با وجود انجام برخی تعمیرات، «بازسازی جامع همچنان برای جلوگیری از فرسایش بیشتر و تضمین ایمنی هستهای در بلندمدت ضروری است».
برآورد میشود تعمیرات چرنوبیل ۵۰۰ میلیون یورو هزینه داشته باشد
ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، ماه گذشته برآورد کرد که تعمیر این گنبد نزدیک به ۵۰۰ میلیون یورو هزینه خواهد داشت.
بارو پس از ریاست بر نشست وزیران خارجه گروه ۷ در ماه مارس گفت: «امشب نخستین برآورد مالی از خسارت واردشده بر اثر این پهپاد را ارائه کردیم که حدود ۵۰۰ میلیون یورو است».
گرینپیس گزارش داده است که با وجود انجام برخی اقدامات تعمیراتی، سپر حفاظتی هنوز به طور کامل بازسازی نشده است. این سازمان هشدار داده که این وضعیت خطر رها شدن مواد رادیواکتیو را افزایش میدهد، به ویژه در صورت فروریختن سازه داخلی.
شون برنی، کارشناس ارشد هستهای در دفتر گرینپیس اوکراین، اوایل ماه جاری به خبرگزاری فرانسه گفت: «چنین رخدادی فاجعهبار خواهد بود؛ چون چهار تن گردوغبار، گردوغبار بسیار رادیواکتیو، گلولههای سوخت و حجم عظیمی از مواد رادیواکتیو داخل سارکوفاگ وجود دارد».
برنی افزود که «از آنجا که در حال حاضر امکان تعمیر سازه محصورکننده جدید ایمن وجود ندارد و این سازه نمیتواند آن طور که طراحی شده عمل کند، احتمال انتشار مواد رادیواکتیو وجود دارد».
«ذرات رادیواکتیو مرز نمیشناسند»
گرینپیس اعلام کرده است که برچیدن بخشهای ناپایدار پوسته داخلی برای جلوگیری از یک فروریختن کنترلنشده حیاتی است، اما ادامه کار در این محل به دلیل تداوم حملات روسیه مختل شده است.
در کنار هشدار گرینپیس، سرگی تاراکانوف، مدیر این نیروگاه، نیز هشدار داده است که اگر راکتی در نزدیکی تاسیسات فرود آید، سازه ممکن است بر اثر ضربه در معرض خطر فروریختن قرار گیرد.
تاراکانوف افزود: «و همان طور که حادثه سال ۱۹۸۶ به ما نشان داد... ذرات رادیواکتیو مرز نمیشناسند».