کارشناسان هشدار می دهند که عدم تعمیر ساختار محافظتی اطراف محل هسته ای می تواند «گرد و غبار بسیار رادیواکتیو» را آزاد کند که «مرزها را تشخیص نمی دهد».
صلح سبز روز سه شنبه (14 آوریل) هشدار داد که سقوط احتمالی پناهگاه تابش داخلی در نیروگاه هسته ای ناپدید چرنوبیل در اوکراین می تواند خطر انتشار رادیواکتیو به محیط زیست را در معرض خطر قرار دهد.
این اتفاق تنها چند روز قبل از چهلمین سالگرد فاجعه چرنوبیل رخ می دهد که همچنان بدترین فاجعه هسته ای جهان است. در 26 آوریل 1986، در حالی که اوکراین بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود، یک راکتور در این نیروگاه منفجر شد و منطقه وسیعی از اوکراین، بلاروس و روسیه را آلوده کرد.
به دنبال این فاجعه، یک ساختار داخلی فولادی و بتنی که به عنوان سارکوفاژ شناخته می شود، با شتاب در اطراف راکتور تخریب شده ساخته شد تا از نشت بیشتر تشعشعات جلوگیری شود.
سالها بعد در نوامبر 2016، یک گنبد فلزی با تکنولوژی بالا به نام سازه New Safe Confinement (NSC) با هزینه 1.5 میلیارد یورو برای تقویت پوسته داخلی ساخته شد.
چرا کارشناسان نگران چرنوبیل هستند؟
کیف بارها روسیه را به هدف قرار دادن این نیروگاه متهم کرده است از زمان حمله کامل مسکو به اوکراین در سال 2022، از جمله سال گذشته، زمانی که یک پهپاد روسی در ماه فوریه به پوسته بیرونی برخ ورد کرد.
در حالی که آژانس بین المللی انرژی اتمی در ابتدا هیچ گونه نشت تشعشعی را گزارش نکرده بود، در ماه دسامبر تایید کرد که برخورد هواپیمای بدون سرنشین ساختار فولادی را تخریب کرده و دیگر تابش را مسدود نمی کند.
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت که یک بازرسی «تأیید کرد که [سازه حفاظتی] عملکردهای ایمنی اولیه خود از جمله قابلیت حبس را از دست داده است، اما همچنین مشخص شد که هیچ آسیب دائمی به سازه های تحمل بار یا سیستم های نظارت آن وجود ندارد.»
گروسی افزود: در حالی که برخی تعمیرات انجام شده است، «ترمیم جامع همچنان برای جلوگیری از تخریب بیشتر و اطمینان از ایمنی هسته ای طولانی مدت ضروری است.»
چرنوبیل به تعمیرات حدود 500 میلیون یورو نیاز دارد
ماه گذشته ژان نوئل بارو وزیر امور خارجه فرانسه تخمین زد که گنبد تقریباً 500 میلیون یورو برای تعمیرات نیاز دارد.
باروت پس از ریاست جلسه وزرای خارجه گروه هفت در ماه مارس گفت: «ما امروز عصر اولین برآورد مالی خسارات ناشی از این پهپاد را ارائه کردیم که حدود 500 میلیون یورو است.»
پیس سبز گزارش داد که علیرغم برخی تلاش های تعمیر، سپر محافظ هنوز به طور کامل بازسازی نشده است. این سازمان هشدار داد که این امر خطر انتشار رادیواکتیو را افزایش می دهد، به ویژه در صورت فروپاشی ساختار داخلی.
شان برنی، متخصص ارشد هسته ای سازمان صلح سبز اوکراین، اوایل ماه جاری به خبرگزاری فرانسه گفت: «این فاجعه بار خواهد بود زیرا چهار تن گرد و غبار، گرد و غبار بسیار رادیواکتیو، گلوله های سوخت و مقادیر زیادی رادیواکتیو در داخل سارکوفاگ وجود دارد.»
بورنی افزود: «و از آنجا که محفل امن جدید در حال حاضر قابل تعمیر نیست، نمی تواند همانطور که طراحی شده عمل کند، احتمال انتشار رادیواکتیو وجود دارد.»
«ذرات رادیواکتیو مرزها را نمی شناسند»
گرینپیس گفت که تخریب عناصر ناپایدار پوسته داخلی برای جلوگیری از فروپاشی غیرقابل کنترل بسیار مهم است، اما حملاتی مداوم روسیه مانع کارهای بیشتر به این سایت شده است.
علاوه بر هشدار صلح سبز، سرگی تاراکانوف، مدیر این نیروگاه نیز هشدار داده است که اگر یک موشک در نزدیکی این تأسیسات فرود آید، این سازه ممکن است به دلیل برخورد در معرض سقوط قرار گیرد.
تاراکانوف افزود: «و از آنچه حادثه سال 1986 به ما نشان داد... ذرات رادیواکتیو مرزها را نمی شناسند.»