دو منبع ایرانی به رویترز گفتند که تهران هفته گذشته از حوثیها خواسته بود حملاتی را علیه عربستان سعودی انجام دهند. آنها گفتند تهران وعده کمک مالی و تسلیحات بیشتر را داده و چند فرمانده سپاه پاسداران نیز برای کمک به هماهنگی حملات، به یمن رفتهاند.
رویترز در گزارشی به نقل از منابع سعودی، پاکستانی و ایرانی خبر داد که پاکستان پیام هشدارآمیز عربستان سعودی را به ایران منتقل کرده و از تهران خواسته است برای توقف حملات حوثیها به خاک عربستان اقدام کند. این تلاش با هدف جلوگیری از خارج شدن بحران از کنترل انجام شده است.
حوثیها روز سهشنبه یک پایگاه هوایی در خمیس مشیط و تاسیسات نفتی در شهرهای اطراف آن را هدف قرار دادند که در نتیجه آن ۷۳ نفر زخمی شدند. این حمله یکی از بزرگترین حملات به عربستان سعودی از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ماه فوریه بود.
یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها روز چهارشنبه گفت جنگندههای عربستان طی ۱۲ ساعت گذشته ۵۴ حمله هوایی در مناطق مختلف یمن انجام دادهاند. او هشدار داد که این حملات «بیپاسخ و بدون مجازات» نخواهد ماند.
تشدید جنگ در یمن، که دومین جبهه جنگی تهدیدکننده عرضه جهانی انرژی محسوب میشود، همزمان با آن رخ میدهد که ایران و آمریکا بزرگترین موج حملات متقابل خود به کشتیها در منطقه خلیج فارس را از زمان آغاز جنگ دو کشور به راه انداختهاند.
هشدار پاکستان به ایران درباره حملات حوثیها به عربستان سعودی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است، زیرا پاکستان با عربستان سعودی و ترکیه پیمان دفاعی دارد.
در حالی که مقامهای اسلامآباد تاکید کردهاند که هرگونه نقش نظامی پاکستان در دفاع از عربستان سعودی محدود خواهد بود، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان گفت گسترش حملات به داخل خاک عربستان سعودی میتواند سازوکار امنیتی مشترک میان ریاض، آنکارا و اسلامآباد را فعال کند.
آصف به تلویزیون پاکستان گفت: «تجاوز به یک کشور، تجاوز به هر سه کشور تلقی خواهد شد.» او در ادامه گفت: «هیچ ابهام یا تردیدی وجود ندارد... تجاوز بدون تحریک قبلی یا سرایت درگیری به عربستان سعودی، قطعا این توافق را فعال خواهد کرد.»
وزارت دفاع، وزارت خارجه و ارتش پاکستان به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخی ندادند.
نگرانی از تبدیل جنگ نیابتی به بحرانی گستردهتر در منطقه
ورود پاکستان به این بحران، پس از سالها تلاش این کشور برای حفظ روابط متوازن با عربستان سعودی و ایران، نشان میدهد که اسلام آباد حملات حوثیها را جدی میگیرد. منابع رویترز گفتند پیام به تهران روشن است: حوثیها را مهار کنید یا خطر تبدیل شدن یک درگیری نیابتی به بحرانی گستردهتر در منطقه را بپذیرید.
یک دیپلمات ارشد منطقهای گفت پاکستان طی ۲۴ ساعت گذشته این پیام را به ایران منتقل کرده و از تهران خواسته است از نفوذ خود برای توقف حملات حوثیها به عربستان سعودی استفاده کند.
یک مقام ارشد ایرانی نیز با تایید اینکه پاکستان روز سهشنبه این پیام را به تهران منتقل کرده است، گفت پاسخ تهران این بوده است که ایران حوثیها را «کنترل» نمیکند.
با این حال، دو منبع ایرانی گفتند تهران هفته گذشته از حوثیها خواسته بود حملاتی را علیه عربستان سعودی انجام دهند. آنها گفتند تهران وعده کمک مالی و تسلیحات بیشتر را داده و چند فرمانده سپاه پاسداران نیز برای کمک به هماهنگی حملات، به یمن رفتهاند.
بنا به گفته این دیپلمات منطقهای، اسلامآباد تلاش دارد پیش از آنکه تشدید درگیریها به مرحلهای برسد که ریاض از پاکستان بخواهد نقش فعالتری در دفاع از عربستان ایفا کند، ایران حوثیها را مهار کند.
این دیپلمات به رویترز گفت: «پاکستان با عربستان توافق دارد، اما امیدوارم وضعیت به نقطهای نرسد که پاکستان مجبور شود عملا وارد عمل شود. پاکستان فعلا به دنبال راهحل دیپلماتیک خواهد بود.»
حمایت پاکستان از سعودیها
منبع پاکستانی به رویترز گفت مقامهای عربستان سعودی در ریاض با نمایندگان ارشد نظامی پاکستان و ترکیه دیدار کردهاند تا واکنش خود را هماهنگ کنند. به گفته این منبع، سه کشور توافق کردهاند که نیروهایشان وارد یمن نشوند و هرگونه واکنش از خاک عربستان انجام شود.
یک منبع پاکستانی دیگر گفت هنوز هیچ تصمیمی برای پیوستن پاکستان به حملات تلافیجویانه گرفته نشده است. او تأکید کرد پیمان نظامی این کشور با ریاض ماهیتی دفاعی دارد و محدود به حفاظت از خاک عربستان است.
این منبع گفت نیروهای پاکستانی میتوانند در داخل عربستان سعودی پشتیبانی نظامی، فنی، زمینی یا هوایی ارائه کنند، اما در عملیات رزمی در خاک کشورهای دیگر شرکت نخواهند کرد.
این دیپلمات منطقهای افزود کارزار فشاری که ایران و حوثیها به راه انداختهاند ممکن است نتیجهای کاملا برخلاف هدف مورد نظر تهران داشته باشد.
تهران با تهدید امنیت خلیج فارس برای فشار بر واشنگتن بر سر محاصره بنادر ایران، این خطر را ایجاد میکند که ممکن است عربستان سعودی، پاکستان، ترکیه و دیگر متحدان آمریکا را بهجای آنکه روابطشان از هم گسسته شود، به همکاریهای امنیتی نزدیکتر سوق دهد.
انتظار میرود محاصره ایران از سوی ترامپ ادامه یابد
مقامهای منطقهای نشانهای نمیبینند که واشنگتن آماده عقبنشینی باشد. یک دیپلمات گفت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ظاهرا مصمم است محاصره آمریکا را تا زمان دستیابی تهران و واشنگتن به توافق ادامه دهد. همزمان قطر بیسروصدا در حال بررسی پیشنهادهای جدیدی برای بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره است.
یک منبع منطقهای دیگر گفت واکنش نظامی عربستان سعودی همچنان بر حوثیها متمرکز خواهد بود و نه خود ایران.
این منبع همچنین گفت مقامهای سعودی بر این نظر نیستند که حملات حوثیها بتواند به هدف گستردهتر تهران، یعنی پایان دادن به محاصره ایران توسط آمریکا دست یابد.
به گفته این منبع، انتظار نمیرود ریاض از واشنگتن بخواهد که این محاصره را لغو کند، زیرا ترامپ معتقد است تداوم فشار اقتصادی موثرترین راه برای کشاندن ایران به پای میز مذاکره است.
او افزود: «سؤال این است که ایران چقدر و برای چه مدت میتواند فشار و درد ناشی از این وضعیت را تحمل کند.»