در حالی که اسپانیا به رکورد تازه گردشگران خارجی نزدیک میشود، سازمان مصرفکنندگان به یورونیوز میگوید: «تعطیلات نباید کالای لوکس باشد» و هشدار میدهد گرانی هزینه زندگی بسیاری خانوادهها را وادار کرده از استراحت صرفنظر کنند.
اسپانیا انتظار دارد تابستان امسال رکوردهای تازهای در حوزه گردشگری ثبت کند، اما از هر سه ساکن این کشور یک نفر توانایی گذراندن یک هفته تعطیلات دور از خانه را ندارد. بین ژوئن و سپتامبر، کشور انتظار دارد حدود ۴۳ میلیون گردشگر بینالمللی را جذب کند؛ ۶ درصد بیشتر از دوره مشابه در سال ۲۰۲۵، با هزینهای نزدیک به ۶۴ میلیارد یورو. این ارقام طبق برآوردهای توراسپانیا (منبع به زبان اسپانیایی)، نهاد وابسته به وزارت صنعت و گردشگری، اعلام شده است.
تضاد این وضعیت در پیمایش شرایط زندگی ۲۰۲۵ اداره ملی آمار اسپانیا (INE) (منبع به زبان اسپانیایی) دیده میشود: ۳۲,۲ درصد جمعیت نتوانستند دستکم یک هفته در سال برای تعطیلات از خانه خارج شوند. هرچند این سهم نسبت به ۲۰۲۴، ۱,۲ واحد کاهش یافته، اما تعطیلات همچنان برای بخشی قابل توجه از خانوارهای اسپانیایی دستنیافتنی است.
ایلیانا ایزورنیچانو، مدیر ارتباطات سازمان مصرفکنندگان و کاربران (OCU)، در گفتوگو با «یورونیوز» هشدار میدهد این وضعیت فقط با گران شدن سفرها توضیح داده نمیشود. او میگوید: «اینکه از هر سه اسپانیایی یک نفر نتواند تابستان امسال به تعطیلات برود، یک اتفاق منفرد نیست، بلکه بازتاب یک واقعیت اقتصادی است که اوکو سالهاست آن را ثبت میکند».
بر اساس پیمایش تعطیلات این سازمان، ۲۷ درصد اسپانیاییها اعلام کردهاند که به تعطیلات نخواهند رفت و ۸ درصد دیگر هنوز نمیدانند آیا خواهند توانست سفر کنند یا نه؛ موضوعی که بهگفته ایزورنیچانو «نشان روشنی از نااطمینانی اقتصادی است که بسیاری از خانوارها تجربه میکنند».
این وضعیت در شاخص توان مالی خانوار اوکو (منبع به زبان اسپانیایی) نیز منعکس شده است؛ شاخصی که هر سال توان اقتصادی خانوادهها را میسنجد. این شاخص در سالهای اخیر اندکی بهبود یافته و اکنون روی ۴۷,۴ واحد قرار دارد، اما همچنان فاصله زیادی با سطوح پیش از همهگیری دارد. سخنگوی اوکو در گفتوگو با «یورونیوز» توضیح میدهد: «اقتصاد روی کاغذ بهتر شده، اما بسیاری از خانوادهها هنوز این بهبود را در زندگی روزمره خود احساس نمیکنند».
هزینههای ضروری تعطیلات را به حاشیه میرانند
هزینههای مسکن، خوراک و قبوض، همچنان بخش مهمی از درآمد خانوارها را جذب میکند. بنا بر دادههایی که اوکو در اختیار «یورونیوز» گذاشته، ۴۵ درصد خانوادهها برای پرداخت هزینههای مرتبط با مسکن، از جمله اجاره، وام مسکن و قبوض برق، گاز و آب با مشکل روبهرو هستند.
وضعیت برای کسانی که در خانه اجارهای زندگی میکنند حتی دشوارتر است: تقریباً از هر دو مستأجر یک نفر برای پرداخت اجارهبها با مشکل مواجه است.
هزینه خوراک نیز به بودجه خانوار فشار میآورد. ۴۲ درصد خانوادهها برای تأمین هزینه خرید مواد غذایی مشکل دارند، بهویژه در مورد اقلام اساسی مانند گوشت و ماهی. به اینها باید سایر هزینههای روزمره را هم افزود: ۴۸ درصد در تأمین هزینههای خودروی شخصی، ۴۶ درصد در پرداخت هزینه دندانپزشکی و ۳۶ درصد در پرداخت قبوض انرژی با دشواری روبهرو هستند.
ایزورنیچانو میگوید: «با این شرایط جای تعجب نیست که تعطیلات به یکی از نخستین هزینههایی تبدیل شده که بسیاری از خانوادهها از بودجه خود حذف میکنند».
اوکو برآورد میکند ۵۲ درصد خانوارها تأمین هزینه یک تعطیلات را دشوار یا بسیار دشوار میدانند. خانوادههایی که در نهایت موفق به سفر میشوند نیز برنامههای خود را تعدیل کردهاند: مدت اقامت را کاهش میدهند، مقاصد نزدیکتر را انتخاب میکنند، بهدنبال اقامتگاههای ارزانتر میگردند یا هزینههای مربوط به تفریح را محدود میکنند.
پیمایش این سازمان هزینه متوسط تعطیلات ساحلی برای هر خانواده را ۱۷۵۵ یورو برآورد میکند. سفر به خارج از کشور به ۲۳۲۷ یورو میرسد، در حالی که چند روز اقامت در زادگاه یا روستا، بهطور متوسط ۶۶۵ یورو هزینه دارد. سخنگوی اوکو میگوید: «برای بسیاری از خانوادهها این مبالغ عملاً قابل تأمین نیست».
ناتوانی در پسانداز کردن این وضعیت را تشدید میکند. ۶۹ درصد خانوارهایی که مورد پرسش قرار گرفتهاند میگویند برای کنار گذاشتن بخشی از درآمد خود مشکل دارند و به همین دلیل برنامهریزی برای هزینهای فوقالعاده، مانند تعطیلات، میتواند آنها را ناچار کند از سایر پرداختهای اساسی بزنند.
ایزورنیچانو توضیح میدهد: «وقتی بخش اعظم بودجه به هزینههای مسکن، خوراک، انرژی یا حملونقل اختصاص مییابد، تعطیلات و استراحت به ناچار در اولویت دوم قرار میگیرد».
مشکلات اقتصادی به تعطیلات محدود نمیشود. پیمایش شرایط زندگی نشان میدهد ۳۶,۴ درصد جمعیت در سال ۲۰۲۵ توانایی مقابله با هزینههای غیرمنتظره را نداشتند؛ در حالیکه این سهم یک سال قبل ۳۵,۸ درصد بود. علاوه بر این، ۸,۵ درصد اعلام کردهاند که ماه را «با سختی بسیار» به پایان میرسانند.
سهم جمعیتی که در معرض خطر فقر یا محرومیت اجتماعی قرار دارند در ۲۰۲۵ به ۲۵,۷ درصد رسید؛ رقمی که یکدهم واحد کمتر از سال پیش است. نرخ محرومیت مادی و اجتماعی شدید نیز اندکی از ۸,۳ به ۸,۱ درصد کاهش یافت.
این شاخصها در کنار چشماندازهای بسیار امیدوارکننده برای گردشگری بینالمللی قرار میگیرند. افزون بر ۴۳ میلیون گردشگری که برای تابستان امسال پیشبینی شده (منبع به زبان اسپانیایی)، وزارت صنعت و گردشگری تخمین میزند هزینه گردشگران خارجی در این دوره نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، ۱۰ درصد افزایش یابد؛ رشدی که از افزایش مورد انتظار در تعداد مسافران هم فراتر میرود.
«تعطیلات نباید یک کالای لوکس محسوب شود»
بهنظر اوکو، ناتوانی از بهرهمندی از چند روز استراحت نباید بهعنوان پیامد اجتنابناپذیر مشکلات اقتصادی عادیسازی شود. ایزورنیچانو در گفتوگو با «یورونیوز» میگوید: «تعطیلات نباید یک کالای لوکس محسوب شود، بلکه باید بخشی مهم از رفاه جسمی و روانی و نیز سازگاری زندگی کاری و خانوادگی دانسته شود».
این سازمان خواستار اجرای اقداماتی برای کاهش هزینههای زندگی بهویژه در حوزههایی مانند مسکن، انرژی و خوراک است. اوکو همچنین توصیه میکند سفرها از قبل برنامهریزی شوند، قیمتها مقایسه شوند، شرایط قراردادها بررسی شود و از پلتفرمها و شیوههای پرداخت امن استفاده شود.
با این حال، سخنگوی اوکو تأکید میکند این توصیهها برای خانوارهایی که بهسختی میتوانند نیازهای اساسی خود را تأمین کنند کافی نیست. او میگوید: «نباید واقعیت را از نظر دور کنیم؛ برای شمار فزایندهای از خانوادهها، مسئله دیگر یافتن تعطیلات ارزانتر نیست، بلکه اساساً توانایی رفتن به تعطیلات است».