شهر تاریخی بودوا با سواحل، زندگی شبانه و اماکنی مانند سوِتی استفان، ساحل مونتهنگرو را به یکی از مقاصد نوظهور آدریاتیک بدل کرده است اما رشد سریع گردشگری چالشهای پیشروی کشور را نیز آشکار کرده است
در این سفر جادهای دلفریب تا بودوا در اوج تابستان چیزی همزمان هم گیجکننده است و هم جذاب. در یک سو دریای آدریاتیک قرار دارد؛ به شکلی غافلگیرکننده آرام، آبی و درخشان. در سوی دیگر، کوههای مونتهنگرو تقریبا چسبیده به ساحل سر برآوردهاند. میان این دو، جادهای امتداد یافته که در ماههای ژوئیه و اوت به نظر میرسد دیگر توان جذب این حجم از خودرو، اتوبوس و گردشگرانی که در رفتوآمدند به یکی از مقاصدی را ندارد که در این بخش از اروپا با سرعت در حال جلب توجه است.
آگهی
آگهی
بودوا یکی از بهترین نمونههای این دگرگونی است. این شهر ترکیبی است از یک بافت تاریخی قرون وسطایی محصور در حصار دفاعی، همراه با سواحل، هتلها، رستورانها، تراسها و زندگی شبانهای پرجنبوجوش. در ماههای تابستان خیابانهای آن از گردشگران پر میشود و با غروب آفتاب، بخش بزرگی از تفرجگاه ساحلی چهرهای کاملا متفاوت پیدا میکند.
موسیقی، کافهها، تراسهای پر از مشتری و گروههای جوانانی که شهر را تا نیمههای شب زیر پا میگذارند، فضایی میآفریند که برای یک مسافر اسپانیایی از نسلی خاص میتواند به شکلی غافلگیرکننده آشنا باشد.
اینجا حس تعطیلات همیشگی حاکم است؛ موسیقی از داخل مراکز تفریحی به گوش میرسد، تراسها مملو از جمعیت است، رستورانها و کلوبهای شبانه فعالاند، خانوادهها در کنار دریا قدم میزنند و جوانان آمادهاند شب را تا حد امکان طولانی کنند.
این جا روی دیگر مونتهنگرو است در برابر تصویری آرامتر که کوهها، خلیجها و روستاهای کوچک ساحلیاش از این کشور ارائه میدهند.
با این حال تنها چند دقیقه پیادهروی کافی است تا صحنه کاملا عوض شود. قلب بودوا همچنان استاری گراد، شهر قدیمی، است. پشت دیوارهای آن شبکهای از کوچههای سنگی باریک، میدانچههای کوچک، کلیساها، رستورانها و فروشگاهها دیده میشود که یادآور تاریخ طولانی شهری است که آن را از قدیمیترین سکونتگاههای ساحل آدریاتیک میدانند.
قدمزدن در این بخش شهر هنگام غروب، امکان کشف دوگانگیای را میدهد که احتمالا بخش مهمی از موفقیت گردشگری بودوا را توضیح میدهد: میتوان صبح را در ساحل گذراند، بعدازظهر را در شهری قرون وسطایی گردش کرد و روز را با شام یا نوشیدنی در شهری به پایان رساند که در تابستان به سختی میخوابد.
سرمایهگذاری زنجیرههای بزرگ هتل
اوجگیری بودوا و ساحل مونتهنگرو از چشم زنجیرههای بزرگ بینالمللی هتل نیز پنهان نمانده است. در میان آنها نام شرکت اسپانیایی ایبروستار به چشم میخورد که حضور خود را در کشوری تقویت کرده است که میکوشد جایگاه خود را به عنوان یکی از مقاصد تازه گردشگری در آدریاتیک تثبیت کند.
این شرکت اکنون چهار هتل در مونتهنگرو دارد که دو هتل آن در بودوا قرار دارد؛ حضوری قابل توجه در بازاری هنوز کوچک اگر با دیگر مقاصد بزرگ مدیترانهای مقایسه شود، اما با جذابیتی رو به رشد برای گردشگران بینالمللی.
یکی از نمونههای این سرمایهگذاری، هتل Iberostar Waves Slavija 5* است که یک و نیم کیلومتر با بخش قدیمی بودوا فاصله دارد. از بام این هتل، جایی که استخر اینفینیتی و روفتاپ بار قرار گرفتهاند، چشماندازی وسیع به شهر، دریای آدریاتیک و کوههایی که این بخش از ساحل را در بر گرفتهاند دیده میشود.
اما اهمیت حضور ایبروستار فراتر از یک هتل مشخص است. استقرار یک زنجیره اسپانیایی با چهار هتل در این کشور نشانهای است از دگرگونیای که مونتهنگرو را به عنوان یک مقصد نوظهور گردشگری در اروپا در حال تجربه است.
ساحل این کشور با شتاب به سمت عرضهای هرچه بینالمللیتر در حوزه هتلداری پیش میرود، بهویژه در اطراف بودوا، در حالی که میکوشد همان چیزی را حفظ کند که آن را از دیگر مقاصد مدیترانهای متمایز میکند: نزدیکی استثنایی میان دریای آدریاتیک، شهرهای تاریخی و چشماندازی کوهستانی که تقریبا از جایی آغاز میشود که دریا پایان مییابد.
سوتی استفان، از روستای ماهیگیری تا نماد گردشگری
چند کیلومتر آنسوتر از بودوا یکی از شناختهشدهترین تصاویر مونتهنگرو دیده میشود.
سوتی استفان هستهای تاریخی کوچک است که بر روی جزیرهای بنا شده و از طریق تنگهای باریک به خشکی متصل است. خط افق خانههای سنگی با بامهای سرخرنگ آن که در میان آبهای آدریاتیک قرار گرفته، به یکی از کارتپستالهای مشهور گردشگری این کشور بدل شده است.
آنچه برای سدهها جامعهای کوچک و وابسته به ماهیگیری بود، از میانه قرن بیستم دگرگونی عمیقی را پشت سر گذاشت تا به یک محوطه گردشگری انحصاری تبدیل شود و به یکی از نمادهای بینالمللی مونتهنگرو بدل گردد. چشماندازهایی که از ساحل و سکوهای دید اطراف دیده میشود، یکی از تماشاییترین مناظر آدریاتیک را پیش چشم میگذارد.
اینجا هم همان تضادی دیده میشود که بخش زیادی از سفر در مونتهنگرو همراه مسافر است: دریایی تقریبا بیحرکت در برابر ساحلی بهغایت ناهموار و کوهستانی.
بهشتی گرفتار در ترافیک تابستان
گشتوگذار در همین خط ساحلی یکی از مهمترین چالشهایی را نیز که رشد سریع گردشگری در مونتهنگرو به همراه آورده آشکار میکند. در تابستان، جابهجایی با خودرو میتواند ناامیدکننده و بسیار کند باشد.
جاده ساحلی حجم عظیمی از ترافیک را تحمل میکند و ترافیک سنگین پدیدهای رایج است. مسیرهایی که در نگاه اول کوتاه به نظر میرسند، در ماههای ژوئیه و اوت میتوانند بهطور قابل توجهی طولانی شوند.
برای کسانی که با هواپیما وارد میشوند، بودوا یک مزیت مهم دارد: فرودگاه تیوات در فاصلهای بسیار نزدیک قرار دارد و همین موضوع، دروازه ورودی مناسبی برای کسانی فراهم میکند که میخواهند تعطیلات خود را در این بخش از ساحل مونتهنگرو بگذرانند.
یکی دیگر از چالشهای پیش روی مونتهنگرو در برابر رشد شدید گردشگری، ورود زمینی به این کشور از مرز کرواسی است. به طور متوسط، مسافرانی که در اوج فصل تابستان از این مرز زمینی عبور میکنند، حدود دو ساعت زمان صرف عبور از آن میکنند.
این وضعیت، کارت معرفی چندان مناسبی برای کشوری نیست که میخواهد هرچه بیشتر در اروپا ادغام شود و بخش مهمی از بازدیدکنندگان خود را از طریق جادههایی دریافت میکند که آن را به همسایگانش متصل میکند.
مونتهنگرو یکی از پیشرفتهترین نامزدها در مذاکرات برای پیوستن به اتحادیه اروپا است. عضویت آینده این کشور میتواند تجربه کسانی را که با خودرو از این بخش بالکان عبور میکنند نیز دگرگون کند.
برای کشوری با مساحت نسبتا کوچک که روزبهروز وابستگی بیشتری به گردشگری پیدا میکند، کاهش گلوگاههای مرزی و بهبود زیرساختها برای جذب شمار رو به افزایش بازدیدکنندگان بدون لطمه زدن به تجربه سفر آنها حیاتی است.
همه نشانهها حاکی از آن است که این بازدیدکنندگان به آمدن ادامه خواهند داد. مونتهنگرو بسیاری از عناصری را در خود جمع کرده است که دیگر مقاصد مدیترانهای را به قدرتهای گردشگری بدل کرده است: سواحل، آبوهوای مناسب، میراث تاریخی، آشپزی متنوع و خط ساحلی دیدنی که در چند ده کیلومتر متمرکز شده است. افزون بر این، چشماندازی دارد که به دشواری میتوان مانندش را در دیگر نقاط مدیترانه یافت؛ جایی که در آن دریا و کوهستان بلند پیوسته در حال رقابت برای اشغال یک فضا به نظر میرسند.
بودوا شاید فشردهترین نسخه این ترکیب باشد. این شهر در هفتههای میانی تابستان میتواند شلوغ، پرهیاهو و تا حدی آشفته باشد. ترافیک آن صبر هر مسافری را میآزماید و فضای شبانهاش فاصله زیادی با تصویری از یک پناهگاه آرام دارد که برخی مسافران ممکن است با نام مونتهنگرو در ذهن داشته باشند.
اما دقیقا همین جاست که بخشی از شخصیت آن شکل میگیرد. بودوا شهری قرون وسطایی در کنار آدریاتیک است که با فرا رسیدن تابستان به شهر بزرگ تعطیلات بدل میشود. حالوهوایی از ریویرای بالکان دارد و گاه یادآور آن مدیترانه اسپانیا در دهه نود میلادی است که در آن شبها انگار پایانی نداشت.
امروز ورود گروههای بزرگ هتلداری بینالمللی مانند ایبروستار نشان میدهد مونتهنگرو تا چه اندازه وارد مرحلهای تازه در گردشگری شده است. میان دریا و کوه، میان دیوارهای قرون وسطایی و کافههایی با موسیقی زنده، مونتهنگرو اکنون به دنبال جایگاه خود در میان مقاصد بزرگ تعطیلاتی اروپا است و بودوا به نظر میرسد مصمم است در خط مقدم این مسیر باشد.