مطالعهای به رهبری مرکز تحقیقاتی CSIC نشان میدهد برخی اجزای شیر مادر با کاهش ژنهای مقاومت به آنتیبیوتیک در روده نوزادان مرتبط است.
شیر مادر میتواند فایده تازهای برای سلامت نوزادان داشته باشد: کمک به محدود شدن حضور ژنهای مقاومت به آنتیبیوتیک در روده آنها. این نتیجه پژوهشی بینالمللی است که به سرپرستی شورای عالی پژوهشهای علمی اسپانیا (CSIC) انجام شده و بررسی کرده است که برخی ترکیبهای شیر انسان چگونه بر باکتریهایی که در ماههای نخست زندگی روده را ساکن میکنند تاثیر میگذارند.
این تحقیق که در نشریه Cell Reports Medicine (منبع به زبان اسپانیایی) منتشر شده، به این نتیجه میرسد که تغذیه انحصاری با شیر مادر با کاهش فراوانی و تنوع ژنهای مقاومت به عوامل ضدمیکروبی در روده نوزادان ارتباط دارد.
م. کارمن کولادو، پژوهشگر شورای عالی پژوهشهای علمی در مؤسسه شیمیکشاورزی و فناوری مواد غذایی (IATA)، میگوید: «تشویق به تغذیه با شیر مادر به نظر میرسد راهبردی موثر برای کاهش ژنهای مقاومت به داروهای ضدمیکروبی در جوامع باکتریایی روده در دورهای بحرانی از شکلگیری میکروبیوتا باشد.»
شیر مادر چگونه بر مقاومت به آنتیبیوتیک تاثیر میگذارد؟
یکی از عوامل کلیدی، الیگوساکاریدهای شیر انسان (HMO) است؛ مولکولهایی که به طور طبیعی در شیر مادر وجود دارد و نوزاد آنها را مستقیما هضم نمیکند، اما به عنوان منبع تغذیه برخی باکتریهای سودمند روده عمل میکند و به تعادل میکروبیوتا کمک میکند.
پژوهشگران دریافتهاند که برخی از این ترکیبها با کاهش حضور برخی ژنهای مقاومت به آنتیبیوتیک ارتباط دارند.
کولادو میگوید: «HMOها به عنوان تنظیمکنندههای اکولوژیک میکروبیوتای روده عمل میکنند؛ آنها رشد میکروارگانیسمهایی را که قادر به استفاده از این ترکیبها هستند تسهیل میکنند و میتوانند گسترش باکتریهای حامل برخی ژنهای مقاومت را محدود کنند.»
برای رسیدن به این نتایج، پژوهشگران نمونههای مدفوع ۵۷ نوزاد یکماهه در والنسیا و نیز نمونههای شیر مادران آنها را تحلیل کردند. سپس این نتایج با دادههای مربوط به ۱۹۹ نوزاد شیرخوار دیگر در هلند اعتبارسنجی شد.
نوع زایمان هم تاثیرگذار است
این مطالعه نشان میدهد که هم نوع زایمان و هم شیوه تغذیه، عوامل تعیینکننده در ترکیب رزیستوم رودهای هستند؛ یعنی مجموعه ژنهای مقاومت به عوامل ضدمیکروبی که در باکتریهای روده حضور دارند.
پژوهشگران تفاوتهایی در تنوع این ژنها میان نوزادانی که با عمل سزارین به دنیا آمدهاند و نوزادانی که زایمان طبیعی داشتهاند مشاهده کردند، در حالی که تغذیه انحصاری با شیر مادر با کاهش فراوانی و تنوع ژنهای مقاومت مرتبط بود.
آنا سامارا، پژوهشگری که در IATA-CSIC آموزش دیده و اکنون پژوهشگر پسادکترا در دانشگاه کالیفرنیا در سندیگو است، توضیح میدهد: «ماههای نخست زندگی پنجرهای بحرانی برای شکلگیری میکروبیوتای روده است و در این دوره، عوامل مختلف محیطی مانند نوع زایمان یا شیوه تغذیه میتواند اثری ماندگار بر آن برجا بگذارد.»