بر اساس رای دیوان عالی ایتالیا، واحدهای تجاری الزام به ارایه آب آشامیدنی از شیر ندارند؛ وضعیتی کاملا متفاوت با دیگر کشورهای اروپایی. در ادامه مروری بر مقررات ملی گوناگون میآید.
در حالی که موج گرمای بیسابقه اروپا را در چنبره دماهای رکوردشکن گرفته است، تامین آب کافی به یکی از اولویتهای مطلق سلامت عمومی تبدیل شده است. با این حال، دسترسی به آب آشامیدنی رایگان در رستورانها، کافهها یا هتلها در اروپا همچنان حقی نابرابر و پراکنده است.
یک رای اخیر و قطعی دیوان عالی کشور ایتالیا بار دیگر این بحث را شعلهور کرده است؛ حکمی که مرزی روشن میان آزادی تجاری و اخلاق فرهنگی ترسیم میکند.
چرا دیوان عالی کشور به نفع هتل در دولومیت رای داد
دیوان عالی کشور در حکمی که ۲۹ آوریل صادر شد اعلام کرد یک هتل پنجستاره در کوههای دولومیت با خودداری از سرو آب لولهکشی برای یکی از میهمانان، کاملا مطابق قانون عمل کرده است.
این ماجرا به تعطیلات کریسمس سال ۲۰۱۹ در هتل ساسونگر در کوروارا این بادیا، در منطقه ترنتینو آلتو آدیجه برمیگردد. این میهمان یک بسته اقامت با خدمات نیمهپانسیون به ارزش بیش از ۵۷۰۰ یورو خریده بود که در آن قید شده بود «نوشیدنیها شامل نمیشود». در طول شامها، کارکنان هتل امکان استفاده از آب لولهکشی را از این زن سلب کردند و تنها آب معدنی بطریشده با قیمت هر بطری ۷ یورو پیشنهاد دادند و پیشنهاد او برای پرداخت مبلغی ثابت در ازای پارچهای آب شبکه لولهکشی را رد کردند.
شکایتهای بعدی این میهمان در مراجع بالاتر برای دریافت ۲۷۶۳ یورو غرامت نیز بینتیجه ماند. این درخواست بر این اصل استوار بود که آب «منبعی طبیعی و یک حق انسانی جهانشمول» است و هر کسی که در هتل اقامت دارد، به طور مشروع انتظار دارد سر میز هم به آن دسترسی داشته باشد؛ همانطور که پیدا کردن ملحفه یا صابون را بدیهی میداند.
دیوان عالی کشور این استدلال را قاطعانه رد کرد و تصریح کرد در نظام حقوقی ایتالیا هیچ مقرراتی وجود ندارد که رستورانداران یا هتلداران را ملزم به سرو آب لولهکشی کند.
در کدام کشورهای اروپایی آب لولهکشی در رستورانها در دسترس است
در کشورهای شبهجزیره ایبری، رویکرد به سمت حمایت جدی از مصرفکننده و گذار قاطع زیستمحیطی است. در اسپانیا، قانونی که در سال ۲۰۲۲ تصویب شد همه واحدهای ارائهدهنده خدمات غذا را موظف میکند به جای بطریهای یکبارمصرف، در اولویت آب لولهکشی رایگان عرضه کنند.
پرتغال نیز در همین مسیر حرکت میکند: بر اساس مقررات و تفسیرهای حقوقی ملی که در سالهای اخیر ارائه شده، رستورانها به هیچ وجه اجازه ندارند برای لیوانهای آب لولهکشی هزینهای دریافت کنند و اگر مشتریان صراحتا آن را بخواهند، نمیتوانند به طور قانونی از سرو آن خودداری کنند. قانون پرتغال از مصرفکننده حمایت میکند و اجازه نمیدهد تشنگی به خرید اجباری گزینههای بستهبندیشده تجاری تبدیل شود و حق دسترسی به آب را به شفافیت و انصاف در خدمات میزبانی گره میزند.
الزامات در فرانسه و بریتانیا
در دیگر نقاط قاره، پاسخهای قانونی بازتابدهنده تفاوتهای عمیق تاریخی و فرهنگی است. فرانسه سالها است از مشتریان با سازوکار قدیمی «carafe d'eau» حمایت میکند؛ پارچ آبی که رستورانداران موظفاند آن را به طور رایگان در قیمت نهایی لحاظ کنند، البته به شرطی که یک وعده کامل غذا سفارش داده شود.
در بریتانیا، الزام به ارائه آب آشامیدنی رایگان به طور جداییناپذیری به مجوزهای تجاری گره خورده است: همه مکانهایی که الکل سرو میکنند باید در صورت درخواست مشتری آن را در اختیار بگذارند.
اما در کشورهایی مانند آلمان، بلژیک یا هلند که هیچ الزام قانونیای وجود ندارد و با آب مانند هر کالای تجاری دیگری برخورد میشود، آب سر میز اغلب با قیمتی بالاتر از نوشیدنیهای غیرالکلی یا حتی خود آبجو سرو میشود.