حمامهای ترایان در کوله اوپیو میزبان موزهای تازه میشود؛ بازدیدکنندگان موزاییک بزرگ و شهر نقاشیشده را میبینند و برای حفظ آثار ورود محدود خواهد بود.
از آخر هفته ۱۲ و ۱۳ سپتامبر در رم، امکان تماشای بزرگترین نقاشی دیواری و بزرگترین موزاییک از دوره روم باستان که تاکنون بهصورت نسبتا سالم کشف شدهاند، در قلب حمامهای تراژان فراهم میشود؛ جایی که موزه تازهای افتتاح خواهد شد.
این خبر را شهردار رم، روبرتو گوالتیری، در کوله اوپیو و در پایان کارهای مرمت اکسدرای بزرگ و گذرگاه زیرزمینیای که این دو اثر تاکنون ناشناخته را در خود جای داده، اعلام کرد.
این پروژه در چارچوب برنامه «PNRR – Caput Mundi» اجرا شده است.
این مجموعه شامل موزاییک بزرگ «الهه و فیلسوف» و نقاشی دیواری «شهر نقاشیشده» است که گوالتیری آنها را یک مجموعه منحصر بهفرد، لایهنگاریای توصیف کرد که بیش از یک قرن تاریخ باستانشناسی از دوران نرون و دودمان فلاوی تا دوره تراژان را روایت میکند.
«شهر نقاشیشده» و «موزاییک بزرگ»
حمامهای تراژان به درخواست امپراتور تراژان و توسط آپولودوروس دمشقی طراحی شدند. این مجموعه که در ۲۲ ژوئن سال ۱۰۹ میلادی افتتاح شد، حدود ۶۰ هزار متر مربع وسعت داشت و شامل فضاهای آبدرمانی، رواقها و محوطههایی برای فعالیتهای بدنی، فرهنگی و گذران اوقات فراغت بود. در ساخت آن، سازههای قدیمیتر از جمله بخشی از کاخ «دوموس اورئا» نیز ادغام شد که امکان بازسازی لایههای پیچیده باستانشناسی را فراهم میکند.
«شهر نقاشیشده» نقاشی دیواریای به مساحت ده متر مربع است که به ساختمانی متعلق به پیش از ساخت حمامهای تراژان تعلق دارد، و به سده نخست میلادی بازمیگردد و شهری را از نمای بالا به تصویر میکشد. شهردار رم توضیح داد که این اثر که در سال ۱۹۹۸ شناسایی شد، «شاید بزرگترین نمونه موجود از تصویر یک شهر در قالب نقاشی دیواری است، با بلوکهای ساختمانی و مجموعهای از عناصر، با زیبایی چشمگیر و در عین حال اهمیت تاریخی و مستند بسیار بالا».
در موزاییک دیواری باشکوه «الهه و فیلسوف» که در تالار بزرگی روبهروی یک نیمفئوم قرار دارد، بندری رومی با جزئیات فراوان بهتصویر کشیده شده است؛ مشخص نیست این بندر واقعی است یا خیالی، هرچند برخی پژوهشگران حدس میزنند که ممکن است بندر کلودیوس باشد.
گوالتیری توضیح داد که این موزاییک پیش از این هم تا حدی قابل مشاهده بود، اما پس از مرمت، بخشی که اکنون نمایان شده و امکان تماشای «فیلسوف و دیگر شخصیتهایی با کیفیت هنری خارقالعاده» را میدهد، تا پنج متر ارتفاع دارد. با این حال، یافتههای بهدستآمده زیر تزئینات نشان میدهد که فضای اولیه بسیار بلندتر بوده و دیوارهای آن احتمالا تا حدود دوازده متر بالا میرفته است.
شهردار رم افزود که «این دو اثر شاخص و واقعا منحصر بهفرد، همزمان با نمایش برای عموم، در پیرامونشان حفاری نیز ادامه خواهد داشت، زیرا اداره میراث فرهنگی کار پژوهش را ادامه میدهد».
بازدیدهای کنترلشده برای حفاظت از میراث هنری
برای ارزیابی تاثیر حضور بازدیدکنندگان بر وضعیت نگهداری آثار، نخستین بازدیدها بهصورت آزمایشی برای گروههای کوچک و تنها در روزهای آخر هفته برگزار میشود؛ همراه با تورهای رایگان دارای راهنما که با رزرو قبلی و از روزهای ۱۲ و ۱۳ سپتامبر آغاز خواهد شد. از دوم اکتبر این محوطه را میتوان از جمعه تا یکشنبه بازدید کرد و روزانه شش نوبت بازدید پیشبینی شده است که در هر نوبت حداکثر ۱۵ نفر میتوانند حضور داشته باشند.
در جریان مرمت این مجموعه، فضاهای استراحت با چشمانداز گسترده و مسیرهای تازه پیادهروی نیز ایجاد شده است، علاوه بر یکسامانه جدید صندلیگذاری پلکانی که برای میزبانی کنسرتها، همایشها و رویدادها طراحی شده است.