بر اساس برآوردها، پیامدهای این درگیری برای صنعت گردشگری در خاورمیانه و منطقه خلیج فارس بسیار شدید خواهد بود.
افزایش تنش میان آمریکا و اسرائیل با ایران، صنعت گردشگری خاورمیانه و خلیج فارس را در بحران فروبرده است.
آگهی
آگهی
دولتها برای کشورهایی از جمله اسرائیل، امارات متحده عربی و قطر هشدارهای «عدم سفر» یا توصیه به خودداری از هر گونه سفر غیرضروری صادر کردهاند و بخش وسیعی از حریم هوایی منطقه همچنان بسته است.
مسافرانی که اکنون در مقاصد پرطرفدار گردشگری مانند دبی و دوحه هستند، تلاش میکنند با استفاده از شمار اندک پروازهای نجاتی که در حال انجام است به خانه بازگردند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت کارزار در ایران قرار بود چهار تا پنج هفته طول بکشد اما ممکن است «بسیار بیشتر از این ادامه یابد».
برای صنعت گردشگری خاورمیانه، پیشبینی میشود تبعات این وضعیت بسیار شدید باشد.
شمار گردشگران خاورمیانه ممکن است ۳۰ میلیون نفر کاهش یابد
به نظر میرسد تنشهای رو به افزایش، موج رشد چشمگیر گردشگری در خاورمیانه و خلیج فارس را که بهتازگی شکل گرفته بود، خفه کند؛ اما هنوز معلوم نیست این ضربه موقت خواهد بود یا دائمی.
ابراهیم خالد، رئیس بخش بازاریابی ائتلاف سفر خاورمیانه (منبع به زبان انگلیسی) است؛ شرکتی B2B که با برگزارکنندگان تور و آژانسهای مسافرتی بینالمللی در منطقه همکاری میکند.
او به یورونیوز تراول میگوید: «ما هر سال شاهد رشد پایدار تعداد بازدیدکنندگان بودهایم، بهویژه با توجه به همه سرمایهگذاریهای تازه گردشگری که در سراسر منطقه انجام میشود.»
او میافزاید: «سهم عربستان سعودی در حال حاضر حدود ۱۰ درصد است، اما از زمانی که در سال ۲۰۱۹ درهای خود را به روی گردشگری تفریحی گشود، با سرعتی شگفتانگیز در حال رشد است. بدون تردید این کشور هیجانانگیزترین مقصد نوظهور ماست.»
اما رویدادهای آخر هفته این روند رشد را به کلی متوقف کرده است.
خالد میگوید: «برای مکانهایی که دولتهای آمریکا و بریتانیا آنها را در فهرست ممنوعالسفر یا ممنوعالپرواز قرار دادهاند، متاسفانه با موجی از لغو سفرها روبهرو شدهایم. پروازها مختل شده و سفر به آن مناطق عملا متوقف شده است.»
گزارش تازهای از سوی موسسه «توریسم اکونومیکس» پیشبینیهایی درباره تاثیر جنگ بر گردشگری منطقه منتشر کرده که با ارزیابیهای این ائتلاف سفر همخوانی دارد.
هلن مکدرموت، مدیر بخش پیشبینی جهانی، و جسی اسمیت، اقتصاددان ارشد این موسسه، اعلام کردند: «برآورد ما نشان میدهد ورود گردشگران به خاورمیانه در سال ۲۰۲۶ به دلیل این مناقشه میتواند نسبت به سال قبل بین ۱۱ تا ۲۷ درصد کاهش یابد؛ در حالی که در پیشبینی دسامبر خود رشد ۱۳ درصدی را انتظار داشتیم.»
آنها افزودند: «به صورت مطلق، این به معنای ۲۳ تا ۳۸ میلیون گردشگر بینالمللی کمتر نسبت به سناریوی پایه / پیشبینی قبلی ما و همچنین کاهش ۳۴ تا ۵۶ میلیارد دلاری (۲۹ تا ۴۸ میلیارد یورویی) در مخارج گردشگران است. این ارقام شامل اثرات ماندگار نگرشها که فراتر از دوره فوری درگیری ادامه مییابد نیز میشود.»
آنها اضافه کردند تاثیر این درگیری بر تقاضای گردشگری بیش از تاثیر درگیری سال گذشته خواهد بود.
به گفته آنها، یکی از دلایل اصلی این موضوع حمله تلافیجویانه ایران به کشورهای همسایه عضو شورای همکاری خلیج فارس است که مقاصد گردشگری جاافتادهتری به شمار میروند، و نیز بسته شدن گستردهتر حریمهای هوایی در سراسر منطقه نسبت به سال گذشته.
کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بیشترین ضربه را میخورند
مکدرموت و اسمیت گفتند: «توریسم اکونومیکس پیشبینی میکند کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از نظر حجم، بیشترین افت را تجربه کنند؛ زیرا آنها بزرگترین مقاصد گردشگری منطقهاند که پیشتر بر برداشت عمومی از امنیت و ثبات تکیه داشتهاند.»
این گروه در گزارش خود نوشت که امارات متحده عربی و عربستان سعودی به دلیل حجم بالای گردشگران بینالمللی و اتکای شدید به اتصال هوایی، بهویژه آسیبپذیرند. به گفته آنها، حملونقل هوایی بیش از گزینههای حملونقل زمینی از بدتر شدن جو روانی متاثر میشود.
در مقابل، در قطر و بحرین به ترتیب ۳۲ و ۷۴ درصد ورودها از راه زمینی انجام میشود، بنابراین این دو کشور به نسبت کمتر تحت تاثیر قرار میگیرند.
در این گزارش آمده است: «با توجه به حملات تلافیجویانه گسترده ایران در آخر هفته، پیامدهای روانی این بحران احتمالا در میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس گستردهتر خواهد بود.»
این گزارش همچنین بر نقش خاورمیانه به عنوان یکی از مراکز اصلی ترانزیت جهانی تاکید کرده است؛ فرودگاههای این منطقه حدود ۱۴ درصد از کل جابهجایی ترانزیتی بینالمللی را به خود اختصاص میدهند.
به گفته این گروه، این وضعیت ناگزیر پیامدهای زنجیرهای فراتر از منطقه خواهد داشت. اختلال کنونی بر جریان سفرهایی تاثیر میگذارد که معمولا از هابهای خاورمیانه عبور میکنند، از جمله مسیرهای اصلی میان اروپا و منطقه آسیا-اقیانوسیه.
منطقهای تابآور
با وجود وخامت اوضاع، کارشناسان صنعت گردشگری میگویند آثار بلندمدت این بحران شاید به آن اندازه شدید نباشد.
خالد میگوید: «ما بابت تاثیرات بلندمدت بر شرکت یا گردشگری در منطقه نگران نیستیم. خاورمیانه همواره بازاری بهطور باورنکردنی تابآور بوده و هرگاه ثبات بازگردد، تقاضا خیلی سریع دوباره اوج میگیرد.»
گلوریا گووارا، رئیس و مدیرعامل شورای جهانی سفر و گردشگری، نیز همین دیدگاه را تکرار کرد و در بیانیهای گفت: «بخش سفر و گردشگری همواره در برابر چالشهای جهانی تابآوری خود را نشان داده است.»
او افزود: «به عنوان نیرویی حیاتی برای ایجاد ارتباط، ثبات اقتصادی و تفاهم متقابل، این بخش در دورههای عدم قطعیت به سازگار شدن ادامه میدهد و به شکلی مسئولانه واکنش نشان میدهد.»