افزایش ناگهانی حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز، همراه با تشدید حملات هوایی میان آمریکا و ایران، منطقه را به جنگ تمامعیار تازهای نزدیک کرده و همزمان، سومین ناو هواپیمابر آمریکا نیز وارد منطقه میشود.
ایالات متحده و ایران از روز یکشنبه در چرخه سریعی از خشونت، حملات هوایی فزایندهای انجام دادند. همزمان سپاه پاسداران اعلام کرد که روز دوشنبه دو نفتکش دیگر در تنگه هرمز منفجر شدهاند و به این ترتیب شمار نفتکشهایی که از روز یکشنبه در این آبراه دچار آتشسوزی شدهاند به شش فروند رسیده است.
ارتش آمریکا شامگاه یکشنبه در واکنش به حمله نیروهای ایرانی به یک پایگاه نظامی این کشور در بحرین و شلیک موشک به سوی نفتکشهایی در تنگه هرمز، مواضع پرتاب موشک ایران را در مناطق مختلف جنوب کشور هدف حملات هوایی تازه قرار داد که به تشدید چشمگیر درگیریها در سراسر منطقه انجامید. همزمان، ناو هواپیمابر یواساس تئودور روزولت نیز وارد حوزه عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) شده است تا در کنار دو گروه رزمی ناو هواپیمابر دیگر، حضور نظامی آمریکا در منطقه را تقویت کند.
ایران در روزهای شنبه و یکشنبه، برای نخستین بار پس از چند ماه و از زمان فروکش کردن جنگ، دو حمله علیه بحرین انجام داد. در یکی از این حملات، نیروهای ایران روز یکشنبه و در واکنش به حملات پیشین آمریکا، با استفاده از پهپاد محوطه استقرار بالگردهای آمریکایی در پایگاه هوایی الرفاع را هدف قرار دادند. با این حال، سنتکام هرگونه آسیب به تجهیزات و تاسیسات نظامی آمریکا را تکذیب کرد. به نظر میرسد تهران بار دیگر با هدف افزایش فشار و نمایش قدرت، حملات خود به کشورهای حاشیه خلیج فارس را از سر گرفته و بر شدت هشدارهای نظامی خود افزوده است.
سپس ارتش آمریکا شامگاه یکشنبه سامانههای پرتاب موشک ایران را در بندرلنگه و سیریک در جنوب ایران هدف قرار داد. این حملات در مقایسه با دورهای پیشین حملات، مناطق گستردهتری را دربر گرفت و با افزایش نرخ تبادل آتش از سوی هر دو طرف همراه بود.
دادههای سامانههای ردیابی پروازی نشان میدهد که حضور هواپیماهای نیروی هوایی آمریکا در منطقه خلیج فارس بهمراتب بیشتر از هفتههای گذشته شده است. این افزایش حضور هوایی همزمان با ادامه روند تقویت و گسترش آرایش نظامی آمریکا در منطقه صورت میگیرد.
انفجار نفتکشهای بیشتر در تنگه هرمز
سپاه پاسداران روز یکشنبه اعلام کرد که دو نفتکش در حالی که میکوشیدند با هدایت مستقیم نیروهای نظامی آمریکا از مسیر جنوبی تنگه هرمز عبور کنند با مینهای دریایی برخورد کردند و به ادعای این نهاد، چندین انفجار آنها، «برای ساعتها آسمان را روشن کرد.»
سپاه پاسداران این اقدامات را واکنشی به آنچه محاصره غیرقانونی آمریکا و نقض مقررات ایران در تنگه هرمز خواند، توصیف کرد و بار دیگر به شرکتهای نفتی هشدار داد که مسیر جنوبی این آبراه مینگذاری شده است.
سپس روز دوشنبه، نیروی دریایی ایران اعلام کرد که یک نفتکش متخلف پس از برخورد با مین دریایی در منطقه محدوده شرق تنگه هرمز دچار آتشسوزی شده و قادر به حرکت نیست.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
نیروی دریایی ارتش ایران در بیانیهای هشدار داد که خاموش کردن سامانههای ردیابی و ورود بدون مجوز به مناطق دریایی ممنوع و ناایمن، کشتیهای متخلف را در معرض خطرات جدی قرار میدهد.
روشن نبود که این نفتکش یکی از شش نفتکشی است که سپاه پاسداران اعلام کرده دچار آتشسوزی شدهاند یا حادثهای جداگانه رخ داده است؛ و ادعاهای سپاه و ارتش درباره تعداد نفتکشهای آسیبدیده و جزئیات انفجارها به طور مستقل تایید نشده است.
با این حال، اداره عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) در بیانیهای تایید کرد که گزارشهایی دستکم از یک حادثه در ساعات اولیه صبح روز دوشنبه دریافت کرده است مبنی بر اینکه یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز هدف «یک پرتابه ناشناس» قرار گرفته بود.
در این گزارش آمده است که این «برخورد باعث بروز آتشسوزی در اتاق موتور این نفتکش شد»، و تاکنون هیچ تلفات انسانی گزارش نشده و همه اعضای خدمه در امان هستند و «ارزیابی میزان خسارت و گستره آسیب زیستمحیطی در حال حاضر نامشخص است.»
پس از این سلسله حوادث برای شناورها در تنگه هرمز، بهای نفت روز دوشنبه افزایش یافت.
سومین ناو هواپیمابر آمریکا برای نخستین بار از زمان جنگ عراق
ناو هواپیمابر آمریکایی «یواساس تئودور روزولت» وارد منطقه عملیاتی سنتکام (CENTCOM) در خاورمیانه شد و به رزمگروههای ناوهای هواپیمابر «یواساس جورج واشنگتن» و «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» پیوست؛ امری که برای نخستین بار از زمان جنگ عراق، حضور سه ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه را رقم زده است.
ارتش آمریکا اکنون در حال تکمیل آرایش گستردهای از توان ضربتی دریایی و هوایی است که شامل حدود ۱۹ ناو جنگی آمریکایی در منطقه، از جمله دریای سرخ، میشود؛ ناوشکنها و رزمناوهای مجهز به موشک هدایتشونده در کنار سایر نیروهای دریایی در این مجموعه حضور دارند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
در همین حال، والاستریت ژورنال به نقل از تحلیلگران اطلاعاتی آمریکا نوشت که بر اساس ارزیابی آنها، با درجه اطمینان پایین، ایران اکنون بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ موشک در اختیار دارد و علاوه بر آن، به پهپادهای تازه و موشکهای کوتاهبرد نیز مجهز است. این در حالی است که مقامهای نظامی اسرائیل شمار موشکهای بالستیک موجود در زرادخانه تازه ایران را ۱۵۰۰ فروند برآورد میکنند.
سپاه در روز ۱۰ نوامبر تصویری منتشر کرد و مدعی شد که رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران و فرمانده نیروی هوافضای سپاه در آن در حال بازدید از تونلهای حامل موشک و پرتابگر دیده میشوند؛ تونلهایی که آن را «شهر موشکی» زیرزمینی جدید نامیدند.
مقامهای حکومت ایران در ادامه هشدارهای خود درباره ازسرگیری حملات گسترده آمریکا، روز یکشنبه اعلام کردند که تهران در صورت وقوع چنین حملاتی، رویکرد نظامی متفاوتی در پیش خواهد گرفت. مقامهای نظامی ایران به خبرگزاری تابناک گفتند: «دکترین تهاجمی تازه نظامی ایران به این معناست که کشور دیگر خود را به پاسخهای حسابشده محدود نخواهد کرد و چرخه تشدید تنشها را خواهد شکست.» آنها همچنین پایگاههای نظامی آمریکا در اروپا را تهدید کردند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز یکشنبه با حمله به «روحانیون شیعه ایران» اظهار داشت: «هر مشکل در خاورمیانه، هر مشکل عمده در خاورمیانه، حوثیهایی که به عربستان سعودی حمله میکنند، شبهنظامیان شیعهای که عراق را بیثبات میکنند، نیروهای رزمی که از اسد و نابودی سوریه حمایت کردند، حزبالله در لبنان؛ هر جا که نگاه کنید، یک وجه مشترک وجود دارد: روحانیون شیعه ایران و ذهنیت توسعهطلبانه آنها.»
روبیو هشدار داد: «این یک خطر تاریخی فوقالعاده است و چیزی است که نمیتوان آن را نادیده گرفت.»
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین اداره پژوهش اطلاعات نظامی اسرائیل، در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وضعیت کنونی در تنگه هرمز از بنیان بیثبات است و نمیتواند برای مدت نامحدود ادامه یابد» و افزود که «حتی اگر هیچیک از طرفها خواهان رویارویی گستردهتر نباشند، پویاییهای کنونی هر دو را به سوی تشدید تنش سوق میدهد.»
او نوشت: «تا زمانی که ایالات متحده محاصره دریایی خود را حفظ میکند و تلاش دارد نفتکشها را از مسیر جنوبی کشتیرانی عبور دهد، تهران همچنان این اقدامات را بهعنوان اقدام جنگی تلقی خواهد کرد» و افزود که «بعید است ایران این واقعیت را برای همیشه بپذیرد و در عوض تلاش خواهد کرد با حملات بیشتر به نفتکشها و احتمالا اهداف دیگر، بهویژه اگر عملیات نظامی آمریکا در اطراف بندرعباس ادامه یابد، هزینههای محاصره را افزایش دهد.»
او نتیجهگیری کرد: «میان واشنگتن و تهران یک عدمتقارن بنیادی وجود دارد. ایالات متحده ممکن است باور داشته باشد که میتواند محاصره را برای مدت طولانی حفظ کند، اما ایران آن را تهدیدی مستقیم علیه اقتصاد، حاکمیت و امنیت ملی خود میبیند. برای رهبران ایران، پذیرش محاصره بدون واکنش، به معنای پذیرش یک واقعیت راهبردی جدید است که از سوی واشنگتن تحمیل شده است؛ و این دقیقا روشی نیست که رژیم تهران بر اساس آن عمل کند.»